Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) và Hiệp định Bảo vệ đầu tư Việt Nam - EU (EVIPA) đã chính thức được ký kết chiều nay, 30-6, tại Hà Nội, đây là hiệp định thương mại đầu tiên và tham vọng nhất Việt Nam đạt được với khối Liên minh châu Âu (EU).

Hiệp định thương mại tự do Việt Nam - EU chính thức được ký kết - ảnh 1

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc tiếp đại diện Hội đồng EU Stefan-Radu Oprea và bà Cecilia Malmetrom - Cao uỷ Thương mại EU. Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Hiệp định thương mại tự do Việt Nam và Liên minh châu Âu - EU (EVFTA) cùng Hiệp định Bảo vệ đầu tư (EVIPA) được ký kết chiều nay tại Văn phòng Chính phủ, diễn ra dưới sự chứng kiến của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, vừa trở về từ Hội nghị G20.

Sự kiện còn có sự góp mặt của đại sứ châu Âu tại Việt Nam, đại sứ các nước EU tại Việt Nam và đại diện các tổ chức quốc tế như Ngân hàng Thế giới (WB), Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB), Hiệp hội doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham), Tổ chức Lao động Thế giới (ILO)...

Bà Cecilia Malmström - Cao ủy Thương mại EU và ông Stefan-Radu Oprea, Bộ trưởng Kinh doanh - Thương mại và Doanh nghiệp Rumani - đại diện Hội đồng EU và đại diện Việt Nam - Bộ trưởng Công Thương Trần Tuấn Anh chính thức ký kết EVFTA sau chín năm khởi động kể từ 2010.

Đại diện EU cùng bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư của Việt Nam Nguyễn Chí Dũng cũng chính thức ký kết EVIPA. Người đứng đầu bộ này nói hiệp định là cơ hội thu hút đầu tư chất lượng cao từ EU vào Việt Nam, đối tác có tiềm năng lớn về công nghệ, vốn và trình độ quản lý. Theo bộ trưởng, hiệp định còn mang ý nghĩa quan trọng trong việc thúc đẩy kết nối giữa hai cộng đồng kinh tế ASEAN và EU.

Hiệp định thương mại tự do Việt Nam - EU chính thức được ký kết - ảnh 2

 EVFTA là hiệp định thương mại đầu tiên và tham vọng nhất mà Việt Nam ký với EU.

EVFTA là hiệp định thương mại đầu tiên và tham vọng nhất mà Việt Nam ký với EU. Hiệp định gồm 17 chương, 2 nghị định thư và một số biên bản ghi nhớ khác với nội dung chủ yếu xoay quanh thương mại hàng hóa, quy tắc xuất xứ, hải quan và thuận lợi hóa thương mại, các biện pháp vệ sinh an toàn thực phẩm, các rào cản kỹ thuật trong thương mại, đầu tư, cạnh tranh, phòng vệ thương mại, sở hữu trí tuệ và nhiều chủ đề khác.

Kể từ tháng 10.2010, Thủ tướng Việt Nam và Chủ tịch EU đã cam kết khởi động đàm phán EVFTA. Trải qua nhiều cuộc họp các cấp, tháng 12.2015, hai bên bắt đầu tiến trình rà soát pháp lý để chuẩn bị cho việc ký kết hiệp định. Tuy vậy tới tháng 9.2017, EU đã đề nghị tách EVFTA thành hai hiệp định riêng rẽ EVFTA và EVIPA.

Sau khi EVFTA và EVIPA được ký kết ngày hôm nay, hai hiệp định này sẽ được trình lên Nghị viện châu Âu và Quốc hội Việt Nam để được phê chuẩn. Ngay sau khi phê chuẩn, EVFTA sẽ chính thức có hiệu lực. Trong khi đó hiệp định EVIPA còn phải nhận thêm sự phê chuẩn của Nghị viện các nước thành viên EU mới có thể được thực thi.

Người đứng đầu bộ Công Thương kỳ vọng nỗ lực các cơ quan liên quan của EU sớm hoàn tất các thủ tục phê chuẩn để hai hiệp định EVFTA và IPA có hiệu lực, sẵn sàng cho các bước tiếp theo để triển khai hiệu quả đến người dân và doanh nghiệp.

Cao ủy về Thương mại EU Cecilia Malmström phát biểu: "Việt Nam và EU đã vượt qua chặng đường dài để đạt được các thỏa thuận EVFTA và EVIPA và hiện thực hóa hiệp định này. Chúng tôi mong muốn sự hợp tác chặt chẽ với Việt Nam vì mục tiêu phát triển bền vững."


Hiệp định thương mại tự do Việt Nam - EU chính thức được ký kết - ảnh 3

Các đại biểu quốc tế tại sự kiện ký kết EVFTA. Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Ngay khi EVFTA có hiệu lực, EU sẽ xóa bỏ thuế nhập khẩu đối với khoảng 85,6% số dòng thuế cho Việt Nam. 7 năm sau, EU sẽ xóa bỏ thuế nhập khẩu đối với 99,2% số dòng thuế, tương đương 99,7% kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam.

Điều này càng có ý nghĩa khi hiện nay, mới chỉ hơn 42% kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang EU được hưởng thuế 0% theo Chương trình ưu đãi thuế quan phổ cập (GSP). Thời gian tới, khi Việt Nam đạt đến trình độ phát triển kinh tế nhất định thì GSP sẽ không còn nữa. "Nếu FTA không có hiệu lực sớm thì sẽ rất khó khăn cho doanh nghiệp Việt Nam cạnh tranh ở thị trường EU," theo bộ trưởng Trần Tuấn Anh.

Các ngành dự kiến sẽ được hưởng lợi nhiều nhất từ EVFTA là những ngành hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam nhưng vẫn đang chịu thuế quan cao tại thị trường EU, chẳng hạn như dệt may, giày dép và hàng nông sản.

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp Việt Nam cũng sẽ được tiếp cận nguồn nguyên liệu nhập khẩu có chất lượng tốt và ổn định với mức giá hợp lý hơn từ EU, từ đó có thể cải thiện chất lượng và quy trình sản xuất sản phẩm của chính mình.

Tuy vậy thuận lợi luôn đi cùng thách thức. EU là thị trường khó tính với các yêu cầu về quy tắc xuất xứ và chất lượng sản phẩm khắt khe. Đó là lý do dù là đối tác xuất khẩu quan trọng của Việt Nam, thị phần hàng hóa Việt Nam tại thị trường này vẫn còn rất nhỏ, Trung tâm WTO trực thuộc Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam VCCI lý giải. 

"Để vào thị trường châu Âu, doanh nghiệp Việt Nam cần thỏa mãn những chuẩn mực, nếu không họ sẽ phải đem các thùng hàng trở về, thậm chí phải tiêu hủy chúng," ông Nicolas Audier, đồng chủ tịch EuroCham khuyến cáo.

Đọc thêm>>>
EVFTA: Tăng vị thế nhưng nhiều thách thức
30-6, EU chính thức ký hiệp định thương mại tự do với Việt Nam
Sách Trắng 2019 của EuroCham kiến nghị vấn đề gì?
Thương mại Mỹ - EU: Cuộc chiến lớn ít được chú ý