"Cần xây dựng một hệ thống đào tạo có thể linh hoạt và liên tục điều chỉnh theo nhu cầu của xã hội, nhằm thích nghi với những thay đổi khôn lường trên thị trường lao động," ông Stephan Ulrich, giám đốc chương trình của Tổ chức Lao động quốc tế (ILO), đưa ra lời khuyên tại Hội nghị Giáo dục 2019 của Forbes Việt Nam.  

"Tương lai là một điều không thể đoán định, đặc biệt là những dịch chuyển trên thị trường lao động," ông Stephan Ulrich, giám đốc chương trình của ILO, nhận định trong phần mở đầu bài trình bày “Tương lai của việc làm”.

Giáo dục Việt Nam bị “thử lửa” trước sự dịch chuyển của thị trường lao động - ảnh 1

Ông Stephan Ulrich, giám đốc chương trình của ILO chia sẻ về tương lai của việc làm tại Hội nghị Giáo dục 2019 của Forbes Việt Nam.  

Theo đó ông chỉ ra ba nhân tố đang tác động mạnh mẽ tới thị trường lao động hiện tại: biến đổi khí hậu, dịch chuyển cấu trúc nhân khẩu học và quan trọng nhất là công nghệ.

Việt Nam là một quốc gia có đường ven biển dài, với kế sinh nhai của khoảng 21 triệu người phụ thuộc vào nghề nông và đánh bắt thủy hải sản. Tuy nhiên biến đổi khí hậu đã khiến cho dòng người này dịch chuyển vào các đô thị lớn như Hà Nội và TP.HCM, tại đây họ bắt đầu học những kỹ năng mới và tìm kiếm công việc mới.

Nhưng theo ông Ulrich thị trường lao động là bất định, "khi thế giới không còn sử dụng các nguồn tài nguyên truyền thống như than đá và đóng cửa các lò khai thác than, khoảng 6 triệu nhân công sẽ mất việc, ông dẫn chứng.  

Nhân tố thứ hai được giám đốc chương trình của ILO chỉ ra là xu hướng già hóa dân số đang diễn ra trên toàn cầu. Việt Nam, dù nổi tiếng với lực lượng dân số trẻ và dồi dào, cũng sẽ sớm vào giai đoạn mà tốc độ già hóa dân số nhanh nhất thế giới trong khoảng 10 năm tới. Điều này không chỉ tác động tới cấu trúc lực lượng lao động mà còn thay đổi chính sách trên thị trường lao động hiện tại.

Theo báo cáo "Việc làm của lao động Việt Nam năm 2019" của ILO, Việt Nam hiện có 1,2 triệu người thất nghiệp, với 48% trong số đó là thanh niên; 44 triệu người lao động đang làm trong những ngành nghề phi chính thức. Ngoài ra trong số 60 triệu lao động Việt, chỉ có 12 triệu trong số đó được đào tạo kỹ thuật.

Giữa lúc này, công nghệ đang xâm chiếm thế giới. "Khi các nhà máy được tự động hóa, người lao động cần phải có các kỹ năng kỹ thuật và được đào tạo chính thống," ông Ulrich chỉ ra.

Ngoài ra ông cũng tin rằng việc người lao động cần trang bị cho mình cái nhìn tích cực với công nghệ. Dù vài công việc của con người có thể bị thay thế bởi máy móc nhưng rất nhiều công việc mới sẽ hình thành, chẳng hạn như chuyên viên quản lý mạng xã hội, chuyên gia phân tích dữ liệu lớn, tài xế Grab... "Lực lượng lao động mới của chúng ta cần có khả năng và sẵn sàng làm việc cùng máy móc công nghệ," Stephan Ulrich nói.

Giáo dục Việt Nam bị “thử lửa” trước sự dịch chuyển của thị trường lao động - ảnh 2

Nguồn: Báo cáo ASEAN đang biến đổi: Góc nhìn của doanh nghiệp và học sinh sinh viên của ILO.

Như vậy giáo dục cần triển khai và trang bị kiến thức STEM (bao gồm khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học) cho sinh viên học sinh. Tuy vậy cũng không thể quên các kỹ năng mềm như làm việc nhóm, giao tiếp, kỹ năng lãnh đạo và vạch ra chiến lược, theo Stephen Ulrich.

"Khi phát triển một nền giáo dục nhấn mạnh vào công nghệ, chúng ta đầu tư nhiều vào giáo dục và chi phí giáo dục tương lai sẽ cao hơn," ông đưa ra dự đoán.

Như vậy chìa khóa ở đây là lắng nghe thị trường, thực hiện nghiên cứu khảo sát với đối tượng là những người sử dụng lao động, từ đó phân tích, lắng nghe ý kiến đóng góp và xác định nhu cầu của họ. "Cần xây dựng một hệ thống đào tạo có thể linh hoạt và liên tục điều chỉnh theo nhu cầu của xã hội, nhằm thích nghi với những thay đổi khôn lường trên thị trường lao động," ông Ulrich khuyến cáo.  

Đọc thêm>>>
Hội nghị Giáo dục 2019: Giáo dục giúp chúng ta trở thành những con người tốt đẹp hơn
Chủ tịch Đại học FPT: Cần nhiều chính sách cởi mở với giáo dục tư nhân
Nhiều tiềm năng hợp tác giáo dục giữa Italia và Việt Nam
ESP Capital đầu tư nửa triệu đô vào startup giáo dục MindX
Trí tuệ nhân tạo cần cho giáo dục nhưng chưa được ứng dụng rộng rãi