Cuối tháng 11, chủ tịch Fed Jerome Powell tuyên bố rằng lãi suất đang "nằm ngay dưới mức cân bằng ước tính" khiến thị trường hồ hởi tin rằng chu kỳ thắt chặt lãi suất đã kết thúc. Thế nhưng ngày 19.12, Fed lại tuyên bố tăng lãi suất cơ bản lên mức 2,25 đến 2,5%. 
Fed tăng lãi suất lần thứ tư, thị trường phản ứng tiêu cực - ảnh 1

 Chủ tịch Fed Jerome Powell cuối tháng trước đã nói rằng lãi suất đang "nằm ngay dưới mức cân bằng ước tính". Ngay sau đó điểm chứng khoán bay cao trong phiên giao dịch ngày 28.11, cụ thể chỉ số S&P 500 tăng 2,3%. Ảnh: Andrew Harrer/Bloomberg.

Đây là mức lãi suất cao nhất kể từ đợt suy thoái năm 2008. Chỉ một giờ đồng hồ sau thông báo, chỉ số S&P 500 trượt xuống thấp hơn mức 2500 điểm, trong khi chưa đầy ba tháng trước đó chỉ số này chạm ngưỡng 2940.

Kể từ lần tăng vào tháng 9.2018, chứng khoán Mỹ có kết quả ảm đạm nhất so với hai thị trường chứng khoán lớn còn lại là Trung Quốc và châu Âu. Cụ thể, sau phiên giao dịch giữa ngày 19.12 vừa qua, cổ phiếu tại Thượng Hải giảm 9,6%, cổ phiếu châu Âu giảm 11,6%, trong khi đó chứng khoán Mỹ giảm 12%.   

Đây là lần tăng lãi suất thứ tư của Fed trong năm 2018. Hồi tháng 9.2018, Fed dự đoán mức lãi suất sẽ tăng ba lần trong năm 2019. Như vậy thị trường dự đoán họ sẽ phải chịu thêm ít nhất hai đợt tăng lãi suất nữa vào năm sau.

Dù đang thực hiện động thái thắt chặt tiền tệ, Fed lại cố gắng truyền đạt bằng một giọng điệu mang tính chất xoa dịu và hứa hẹn nới lỏng tiền tệ. Cụ thể, cơ quan này tin rằng nền kinh tế Mỹ sẽ tiếp tục tăng trưởng mạnh mẽ, tỉ lệ người dân có việc làm và chi tiêu của các hộ gia đình sẽ tiếp tục vững mạnh.   

Tháng 12.2018, Ủy ban thị trường mở liên bang, cơ chịu trách nhiệm hoạch định chính sách tiền tệ trực thuộc Cục dự trữ liên bang Hoa Kỳ, cũng đã hạ mức lãi suất dài hạn kì vọng năm 2018 từ 3% vào tháng 9.2018 xuống còn 2,8%. Tương tự con số dự báo trong năm 2019 cũng giảm từ 2,9 xuống còn 3,1%, cả hai năm 2020 và 2021 đều giảm xuống còn 3,1%.

Vì sao Fed tăng lãi suất? 

Kể từ lần tăng lãi suất gần đây nhất vào tháng 9.2018, chỉ số S&P 500 đã giảm hơn 10%, thế nhưng các chỉ số kinh tế Mỹ lại vô cùng khả quan. Chính quyền Mỹ ước tính GDP quý 3.2018 tăng 3,5% so với cùng kỳ năm ngoái. Tỉ lệ thất nghiệp đạt mức 3,7%, thấp nhất trong gần 50 năm trở lại đây, mức lương theo giờ tăng 3,1% trong cả tháng 10 và tháng 11. Ấy là chưa kể mức lạm phát hầu như không đáng kể. Tất cả những điều này khiến cho động thái tăng lãi suất của Fed trở nên đầy mâu thuẫn. 

Lý do cho quyết định của Fed rất có thể nằm trên đường cong lãi suất trái phiếu. Khoảng cách giữa lãi suất ngắn hạn và lãi suất dài hạn đang dần bị thu hẹp lại. Cụ thể tuần vừa qua chênh lệch giữa lãi suất trái phiếu kho bạc hai năm và 10 năm lại bị thu hẹp thêm 13 điểm. Trong kịch bản tồi tệ nhất, lãi suất ngắn hạn lại cao hơn lãi suất dài hạn, ngân hàng sẽ vô cùng chật vật để có thể tạo ra lợi nhuận, các khoản vay sẽ ngày một khan hiếm và môi trường kinh doanh sẽ lâm vào tình trạng trì trệ. Trong quá khứ, tình trạng này thường đi đôi với suy thoái kinh tế.

Một tác nhân khác thúc đẩy Fed tăng lãi suất chính là giá dầu thô trượt giảm. Điều này đồng nghĩ với lực cầu suy giảm trong cả thị trường tiêu dùng lẫn kinh doanh và dấy nên nỗi lo sợ về một nền kinh tế ngày một yếu nhược.

Ấy là chưa kể những ngành nhạy cảm với lãi suất như bất động sản hay xe hơi của Hoa Kỳ đều đang rơi vào tình trạng ảm đạm trong suốt những tháng qua. Fed vẫn đang quan sát kĩ càng các thị trường này và chắc chắn sẽ đưa ra các quyết định mới một khi chúng rơi vào trạng thái suy nhược. 

Columbia Threadneedle Investments
Theo Gene Tannuzzo, giám đốc đầu tư của Columbia Threadneedle, sở dĩ thị trường phản ứng tiêu cực trước thông tin Fed tăng lãi suất không phải vì bất ngờ, mà bởi "Thị trường không đồng tình với những dự đoán tăng trưởng của Fed". 


"Cuộc sống không dễ dàng đối với bất kỳ ai trong chúng ta. Nhưng vậy thì sao? Chúng ta phải có sự kiên trì và hơn hết là tự tin vào chính mình. Chúng ta cần tin rằng mỗi người đều có một năng khiếu nào đó và cần nỗ lực đạt được điều này.". ---- Marie Curie (nhà vật lý học)

Tạp chí Forbes Việt Nam

Số 70 tháng 3.2019

 Số 70 tháng 3.2019

Bao Forbes Vietnam so 70
 
  • - DANH SÁCH 50 PHỤ NỮ ẢNH HƯỞNG NHẤT VIỆT NAM
  • - VẺ ĐẸP CUỘC SỐNG (NGUYỄN THỊ VÂN VÀ IMAGTOR)
  • - TẠO LẤY CƠ HỘI (HOA HẬU CHUYỂN GIỚI HƯƠNG GIANG)
  • - 50 CÔNG TY FINTECH HÀNG ĐẦU
  • - TRA CỨU BLOCKCHAIN BẰNG GOOGLE

Các số báo khác