Anh sẽ chính thức rời khỏi EU vào tháng 3.2019. 

EU chấp nhận thỏa thuận Brexit do Anh đề xuất - ảnh 1

 Những người biểu tình chống Brexit giương biển kêu gọi 'Cho dân bỏ phiếu' bên ngoài Tòa nhà Quốc hội ở trung tâm London. (Ảnh: Ben Stansall /AFP/Getty Images,

EU cuối cùng cũng đã chấp nhận thỏa thuận Brexit của thủ tướng Anh Theresa May trong cuộc họp đặc biệt của Hội đồng Châu Âu tại Brussels (Bỉ). Lãnh đạo của 27 quốc gia đã đồng ý với Thỏa thuận rút lui và Tuyên bố chính trị về quan hệ thương mại giữa Anh - EU trong tương lai. Như vậy Anh sẽ chính thức rời khỏi EU vào tháng 3.2019.

"Trước mắt chúng tôi còn phải đối mặt với tiến trình phê chuẩn và thương thảo đầy khó khăn trong thời gian tới," người đứng đầu Hội đồng châu Âu Donal Tusk bày tỏ. "Dù mọi sự kết thúc ra sao, thì chắc chắn chúng tôi sẽ là đồng minh của nhau cho tới cùng, và lâu hơn thế nữa."

EU chấp nhận thỏa thuận Brexit do Anh đề xuất - ảnh 2

Chủ tịch Hội đồng Châu Âu Donald Tusk phát biểu tại buổi họp báo sau cuộc gặp mặt đặc biệt của Hội đồng Châu Âu tại Brussels (Bỉ). Ảnh: Getty Images.

Lời hứa hẹn "đồng minh vĩnh cửu" nói trên có thể sẽ khiến nhiều người hoài nghi, bởi cả hai bên đã trải qua một quãng thời gian dài bất đồng quan điểm. Giai đoạn thương thảo sắp tới sẽ xác định mối quan hệ giữa châu Âu và Anh trong tương lai. Đó không phải là quan hệ thù địch, một số chính trị gia Anh khẳng định. Nếu những buổi thảo luận được tiến hành một cách tích cực, điều này sẽ dập tắt những đồn đoán về sự bùng nổ của chiến tranh thế giới trong thời gian tới.

Tuy vậy, Brexit vẫn còn một rào cản to lớn trước mặt: Quốc hội Anh. Cho tới thời điểm hiện tại, có vẻ như cơ quan này vẫn chưa có ý định chấp thuận thỏa thuận của bà May.

Thỏa thuận rút lui bị các chính trị gia Anh chỉ trích không thương tiếc ngay trước khi ra đời. Tại Quốc hội Anh, Công đảng đối lập cho biết mình chắc chắn sẽ phản đối. Những thành viên thuộc đảng Bảo thủ của thủ tướng Anh Theresa May, dù có thuộc nhóm những người ủng hộ Brexit hay không, cũng tỏ ý định bỏ phiếu chống. Quan trọng nhất là Đảng liên minh dân chủ, bộ phận gây ảnh hưởng nhất tới kết quả bỏ phiếu tại Quốc hội, cũng phản đối thỏa thuận này.

Trừ phi phần lớn những cơ quan quyền lực kể trên thay đổi ý định, nếu không bà Theresa May sẽ phải đối mặt với ngõ cụt. Nếu tình huống xấu nhất xảy ra, nữ thủ tướng Anh vẫn có thể thử lại ở lần bỏ phiếu thứ hai, hay thậm chí thứ ba tại Quốc hội.

Rủi ro ở đây là Đảng Bảo thủ có thể quyết định loại bỏ bà khỏi ghế thủ tướng. Nhóm Nghiên cứu châu Âu, một nhóm các nghị sĩ chống đối chính sách thân Châu Âu trong đảng Bảo thủ Anh, gần đây đã tiến hành thảo luận nhằm lật đổ thủ tướng đương nhiệm. Tuy nhiên cuộc họp bàn đã không đạt được kết quả mong đợi. Nhiều chính trị gia không thích thỏa thuận Brexit của bà May, nhưng họ vẫn chưa cần một lãnh đạo mới, ít nhất là trong thời điểm hiện tại.

Ở phía bên kia chiến tuyến, Công đảng đối lập vẫn đang ôm hy vọng bỏ phiếu chống thỏa thuận sẽ buộc chính phủ Anh kêu gọi tổng tuyển cử trước thời hạn. Nếu Đảng này giành được phần thắng, Brexit sẽ được đưa lên bàn thương thảo một lần nữa để điều chỉnh lại các điều khoản.

Jeremy Corbyn, lãnh đạo Công đảng Anh bày tỏ: "Chúng tôi sẽ hợp tác để tránh kết cục "không có thỏa thuận" xảy ra. Chúng tôi cũng đang lên kế hoạch đưa một thỏa thuận mới, hợp tình hợp lí hơn, lên bàn xem xét. Kế hoạch bao gồm một Liên minh thuế quan bền vững, một thỏa thuận thị trường đơn nhất vững vàng, đảm bảo quyền lợi của công nhân, người tiêu dùng và bảo vệ môi trường."

Tuy vậy kế hoạch này có một điểm yếu chết người. Nếu Anh vẫn muốn tiếp tục duy trì Liên minh thuế quan và thỏa thuận thị trường đơn nhất với châu Âu, nước này cần phải tiếp tục đồng ý với việc cho phép công dân Châu Âu tự do di chuyển. Thế nhưng tuyên ngôn "Thảo luận Brexit" của Công đảng lại nói rõ rằng "Việc tự do di chuyển sẽ chấm dứt một khi Anh rời khỏi EU."

Có thể thấy Công đảng đang phác ra một kế hoạch đầy tham vọng và gần như bất khả thi: hưởng những đặc quyền từ Liên minh thuế quan và thỏa thuận thị trường đơn nhất như mọi thành viên EU, nhưng lại không muốn trói mình bằng việc chấp thuận cho các công dân châu Âu tự do đi lại trong lãnh thổ của mình. Việc này hoàn toàn đi ngược lại với những gì EU đã cam kết.

Jean Claude Juncker, chủ tịch Ủy ban châu Âu, đã từng cảnh báo: "Những ai tin rằng bác bỏ thỏa thuận có thể mở đường cho một thỏa thuận mới tốt hơn sẽ sớm bị thất vọng ngay khi thỏa thuận hiện tại bị từ chối."

Về phần thỏa thuận Brexit của bà May, nó sẽ cần chỉnh sửa nếu muốn đạt được sự đồng thuận của Quốc hội Anh. Kết quả cuối cùng rất có thể là Anh rời khỏi EU, nhưng vẫn bị trói chặt bằng sợi dây khăng khít. Như vậy nỗ lực bỏ phiếu quyết định Brexit hay không của người dân Anh vào năm 2016 sẽ gần như đổ sông đổ bể.

Nhiều người bắt đầu tin rằng kết cục của thỏa thuận sẽ không phải nằm trong tay của bà May hay Công đảng, mà là những người dân Anh. Một cuộc bỏ phiếu toàn quốc có thể là phương sách cuối cùng để tránh kết cục Brexit diễn ra nhưng không đi kèm với bất kì thỏa thuận nào.    

"Lời khuyên là cái ta muốn có khi ta đã biết câu trả lời mà ta không muốn nghe.". ---- Erica Jong (Tiểu thuyết gia)

Vietnam Airlines Ho Chi Minh di Van Don

Tạp chí Forbes Việt Nam

Số 66 tháng 11.2018

 Số 66 tháng 11.2018

THÀNH PHỐ THÔNG MINH

TỪ CAO ỐC XANH, GIAO THÔNG THÔNG MINH

ĐẾN ĐÔ THỊ ĐÁNG SỐNG

*DANH SÁCH FORBES 400 * HỘI NGHỊ PHỤ NỮ FORBES VIETNAM

Các số báo khác