Sau hơn 10 năm có mặt tại Việt Nam, chuỗi cà phê The Coffee Bean & Tea Leaf chính thức có chủ mới là Jollibee – tập đoàn dịch vụ ẩm thực hàng đầu Philippines của tỉ phú Tony Tan Caktiong, cũng là đơn vị sở hữu Highlands Coffee và Phở 24 của Việt Nam thông qua liên doanh SuperFoods Group với Việt Thái International (VTI).

Tối 24.7, hàng loạt các tờ báo quốc tế đưa tin Jollibee, tập đoàn sở hữu chuỗi thức ăn nhanh lớn nhất Philippines sẽ mua lại chuỗi cà phê The Coffee Bean với giá trị thương vụ lên đến 350 triệu USD.

Theo thông tin từ Forbes, Jollibee sẽ đầu tư 100 triệu USD vào 80% cổ phần một công ty ở Singapore để mua thương hiệu Coffee Bean & Tea Leaf. 20% còn lại do công ty cổ phần quốc tế Việt Thái (VTI) đóng góp. Theo đó, công ty mẹ của Jollibee sẽ phải chi thêm 250 triệu USD để hoàn tất thương vụ này.

Coffee Bean & Tea Leaf được biết là nhà bán lẻ trà và cà phê, ra đời từ những năm 1960 tại miền Nam California (Mỹ) bởi nhà sáng lập Herb Hyman, hiện sở hữu chuỗi hơn 1.200 cửa hàng tại 25 quốc gia. Tại Việt Nam, Coffee Bean có mặt từ năm 2005 thông qua đối tác nhượng quyền là IFB Holding, đến nay hoạt động với 15 cửa hàng chủ yếu tại TP.HCM và Hà Nội.

Đưa Coffee Bean và Highlands Coffee về cùng nhà, Jollibee thu lợi gì từ kinh doanh chuỗi? - ảnh 1

Một cửa hàng The Coffee Bean&Tea Leaf tại TP.HCM. Ảnh: Tuyết Ân

Trong hơn 10 năm, số cửa hàng của chuỗi này gần như không tăng và ở mức khiêm tốn so với các chuỗi như Highlands Coffee, The Coffee House hay Starbucks… Theo số liệu của công ty chuyên nghiên cứu ngành này, VIRAC, năm 2018 Coffee Bean ghi nhận doanh thu hơn 108 tỉ đồng, lỗ hơn 29 tỉ đồng.

Tập đoàn dịch vụ ẩm thực Jollibee (JFC) là nhà thức ăn nhanh hàng đầu tại Philippines với 40 năm hoạt động, hiện đang sở hữu 12 nhãn hàng với hơn 1.100 cửa hàng tại Philippines và 232 cửa hàng tại 16 quốc gia trong đó có Việt Nam.

Theo thông tin tự bạch, cửa hàng thức ăn nhanh với biểu tượng chú ong Jollibee đầu tiên được mở tại Việt Nam năm 1996. Tuy nhiên đến tháng 6.2005, Jollibee mới chính thức thành lập công ty TNHH Jollibee Việt Nam, bắt đầu mở rộng quy mô và hiện có 116 cửa hàng tại 47 tỉnh thành.

Trong sự kiện khai trương cửa hàng thứ 100 tại Cần Thơ hồi đầu năm 2018, ông Ernesto Tanmantiong - giám đốc điều hành JFC cho biết cửa hàng thứ 100 đã đánh dấu Jollibee trở thành chuỗi thức ăn nhanh lớn thứ ba tại Việt Nam. Ông cũng nhấn mạnh, ngoài Philippines, Việt Nam là thị trường nước ngoài lớn nhất của Jollibee và giữ vị trí quan trọng trong lịch sử phát triển của tập đoàn này.

Theo báo cáo thường niên 2018 của JFC, thị trường Việt Nam có mức tăng trưởng gấp đôi trong năm 2018 xét theo doanh thu trên mỗi cửa hàng, đồng thời đánh dấu chuỗi tăng trưởng sáu năm liên tục của Jollibee tại Việt Nam. “Việt Nam sẽ tiếp tục là một trong những thị trường quan trọng bậc nhất ngay cả khi chúng tôi vươn xa hơn ra những thị trường khác trên thế giới,” lãnh đạo tập đoàn này nhấn mạnh và cho biết kế hoạch mỗi năm mở thêm 20 cửa hàng mới.

Cạnh tranh lớn nhất trên thị trường thức ăn nhanh Việt Nam hiện nay phải kể đến KFC, chuỗi có mặt đầu tiên năm 1997, hiện với 140 cửa hàng; trong khi Lotteria có tốc độ tăng nhanh hơn, có mặt từ năm 1998 nhưng hiện hoạt động với 210 cửa hàng ở 30 tỉnh thành. 

Jollibee ở vị trí thứ ba với 116 cửa hàng nhưng họ còn là nhà sở hữu một số thương hiệu chuỗi thức ăn nhanh khác gồm Burger King và Dunkin Donuts, hiện cũng đang có mặt tại Việt Nam. Ngoài chuỗi thức ăn nhanh, tập đoàn này cũng đang sở hữu chuỗi cà phê quy mô lớn nhất hiện nay là Highlands Coffee và chuỗi Phở 24, sau khi sáp nhập hai thương hiệu F&B hàng đầu tại Việt Nam này vào năm 2011 

Cũng theo báo cáo hoạt động của JFC, năm 2018, chuỗi Highlands Coffee đã có 320 cửa hàng tại Việt Nam và Philippines, với tốc độ mở chuỗi trung bình 2 cửa hàng/tuần. Tại Việt Nam, tăng trưởng toàn hệ thống đạt 32%, nhờ gia tăng số lượng cửa hàng mở mới và tăng trưởng doanh thu mỗi cửa hàng.

Trong năm qua, Highlands Coffee đã có thêm 77 cửa hàng mở mới và tăng hiện diện từ 18 lên 23 tỉnh thành. Tại Việt Nam, tổng số cửa hàng của chuỗi này đã lên đến 278, trong khi đó tại thị trường quốc tế đầu tiên là Philippines, Highlands Coffee tăng thêm 10 cửa hàng trong năm 2018, nâng tổng số lên 42.

Với chuỗi Phở 24, hiện có mặt tại Việt Nam, Indonesia và Philippines. JFC cho biết trung bình mỗi năm chuỗi bán ra 5 triệu tô phở. Với 6 cửa hàng mở mới, năm 2018 ghi nhận kết quả tốt nhất trong vòng 4 năm của Phở 24 nhờ cải thiện thiết kế cửa hàng cũng như mô hình hoạt động nhằm phục vụ nhanh hơn, tăng trải nghiệm cho thực khách.

Đưa Coffee Bean và Highlands Coffee về cùng nhà, Jollibee thu lợi gì từ kinh doanh chuỗi? - ảnh 2

 Nguồn: VIRAC, phóng viên tổng hợp.

David Thái, một người Mỹ gốc Việt, sáng lập Highlands Coffee từ 2002. Năm 2012, Highlands Coffee được bán lại một phần cho JFC thông qua thương vụ có giá trị ước khoảng 25 triệu USD. Cùng lúc đó, JFC cũng đồng ý tài trợ cho VTI 35 triệu USD vốn vay với lãi suất tương đối thấp, yêu cầu hoàn trả vào năm 2016. 

Tuy nhiên, cho đến hiện tại VTI được xem là đơn vị đứng sau chuỗi cà phê này và Highlands Coffee vẫn được xem là thương hiệu Việt, dù chuỗi này nằm trong những thương hiệu mà JFC công bố là đang sở hữu.

Thực tế về mặt pháp lý, Highlands Coffee và Phở 24 được sở hữu và vận hành trực tiếp bởi SuperFoods Group, công ty có trụ sở tại Manila, Philippines do JFC và VTI đồng sở hữu. Theo Reuters, JFC mới đây cho biết họ đã nâng sở hữu lên mức 60% tại SuperFoods Group.

SuperFoods là công ty chuyên cung cấp sản phẩm tại các thị trường Việt Nam, Indonesia, Philippines, Hồng Kông, Campuchia và Nhật Bản. Giữa năm 2017, SuperFoods đã tiến hành IPO để thu về thặng dư nhằm mục tiêu phát triển Highlands Coffee và Phở 24 ra thị trường quốc tế.

Đồng thời công ty này lên kế hoạch niêm yết Highlands Coffee trên thị trường chứng khoán Việt Nam vào tháng 7.2019, tuy nhiên hiện tại đã gần hết tháng 7 thị trường vẫn chưa có thông tin chính thức liên quan đến kế hoạch niêm yết này.

Trước đó, một thương hiệu khác cũng được VTI mua lại từ một bên khác sau đó bán lại cho JFC gần một nửa cổ phần là Phở 24. Thương hiệu này cũng do SuperFoods quản lý và vận hành cùng với Hard Rock Café.

Ngoài ra, thông qua các công ty con, VTI còn đứng sau hàng loạt thương hiệu như 4D Thái Kiên trong lĩnh vực phân phối nước giải khát; Aldo – thương hiệu thời trang cao cấp với 16 cửa hàng; Hard Rock Café - khu phức hợp mua sắm và giải trí cao cấp tại TP.HCM; và gần đây nhất là My Mart - hệ thống cửa hàng tiện lợi tại Việt Nam. VTI cũng nhận nhượng quyền thương hiệu thời trang và trang sức Áo Swarovski với 4 cửa hàng tại TP.HCM và Hà Nội.

EVFTA sau ký kết: Doanh nghiệp Việt kỳ vọng gì? - ảnh 2

Tỉ phú Philippines Tony Tan Caktiong và Jollibee

Tỉ phú Tony Tan Caktiong là nhà sáng lập và chủ tịch Jollibee, một trong những chuỗi nhà hàng châu Á phát triển nhanh nhất thế giới. Ký ức thời thơ ấu của ông gắn liền với cha ông, một đầu bếp ở một tu viện Phật giáo tại Manila. “Mẹ tôi thường nói tôi là đứa con khó nuôi nhất trong bảy anh chị em, vì tôi thường rất kén chọn món ăn,” ông nói với Forbes.    

Đế chế Jollibee có khởi đầu rất khiêm tốn: một cửa hàng bán kem gia đình tại thành phố Quezon (Philippines). Vào năm 1981, chỉ sau ba năm Jollibee hoạt động, "gã khổng lồ thức ăn nhanh Mỹ" McDonald's bắt đầu tiến quân vào thị trường Philippines. Những lãnh đạo cấp cao của Jollibee đã sang tận Mỹ để nghiên cứu cách thức vận hành của đối thủ.

"Chúng tôi nhận ra họ vượt trội mình trong hầu hết các mặt, ngoại trừ mùi vị sản phẩm," Tony Tan Caktiong nói - "Thức ăn của McDonald's phù hợp với người Mỹ, không phải người Philippines. Vị thức ăn của chúng tôi thường ngọt, nhiều gia vị và mặn hơn. Chúng tôi thực sự rất may mắn bởi đối thủ không dễ thay đổi sản phẩm để giữ gìn thương hiệu toàn cầu."

Tính đến tháng 5.2018, Jollibee vẫn giữ ngôi vị dẫn đầu thị trường thức ăn nhanh ở Philippines, theo sau là McDonald's, theo báo cáo của Euromonitor. Tính đến tháng 2.2019, Jollibee Food Corporations (JFC) sở hữu 3.128 cửa hàng tại Philippines và 1.399 cửa hàng tại nhiều quốc gia trên thế giới.

Năm 2018, JFC đã thu về hơn 161 tỉ peso (khoảng 315 triệu USD). Doanh thu toàn cầu tính trên cả các cửa hàng tự sở hữu và cửa hàng nhượng quyền đã tăng lên 23,5%.

Tuy vậy kết quả tài chính của doanh nghiệp này trong quý 1.2019 lại không như kỳ vọng. Ông Ysmael V.Baysa - giám đốc tài chính JFC, cảnh báo tình trạng này sẽ kéo dài trong suốt nửa đầu năm 2019.

"Tăng trưởng doanh thu cửa hàng của chúng tôi tại Philippines trong hai quý đầu năm 2019 không mạnh mẽ như các năm trước. Lợi nhuận cũng bị ảnh hưởng bởi kết quả kinh doanh của Smashburger tại Mỹ. Tuy vậy chúng tôi kỳ vọng sẽ phục hồi vào nửa cuối năm, khi người Philippines dần lấy lại sức mua sau khi bị ảnh hưởng từ lạm phát năm 2018," ông Baysa phát biểu trong báo cáo kết quả tài chính đã được kiểm toán năm 2018.

EVFTA sau ký kết: Doanh nghiệp Việt kỳ vọng gì? - ảnh 2

Đọc thêm>>>

Sau thương vụ thâu tóm Coffee Bean, cổ phiếu Jollibee giảm 8%
Highlands Coffee có thể niêm yết ở Việt Nam năm 2019
Thử nghiệm bất thành, The Coffee House đóng cửa chuỗi trà sữa
Starbucks và Nestle tạo ra liên minh lớn nhất thế giới bán bột kem pha cà phê