Nhiều cá nhân, doanh nghiệp đang tìm cách khai phá cơ hội bài bản hơn ở du lịch y tế, ngành kinh tế dịch vụ đang được xem có nhiều tiềm năng này.

TỪNG GẮN BÓ NHIỀU NĂM TRONG NGÀNH DỊCH VỤ Y TẾ tại Việt Nam và xúc tiến thương mại ở thị trường Campuchia, từ năm 2011 bà Phạm Thị Hoàng Oanh đã nhiều lần kết nối, đưa các bệnh nhân có khả năng chi trả cao từ Campuchia đến Việt Nam khám chữa bệnh. Cái tên “Sokvann” (“Oanh” theo cách phát âm thuận tiện cho người Campuchia) trở thành thương hiệu cá nhân được nhiều đối tác Campuchia tin tưởng. “Ý tưởng về một dịch vụ du lịch y tế bài bản cho người Campuchia được tôi ấp ủ từ 5 năm qua,” bà Hoàng Oanh chia sẻ về dịch vụ y tế Sokvann Medical Tourism.

Việc khai sinh Sokvann Medical Tourism của bà được xem là dịch vụ du lịch y tế khép kín đầu tiên dành cho du khách Campuchia được giới thiệu tại Việt Nam. “Nhu cầu của người Campuchia sang Việt Nam khám chữa bệnh ngày càng cao, đặc biệt ở nhóm khách hạng sang. Điều cần thiết hiện nay là có các tour tuyến du lịch y tế khép kín, kết hợp cả ba mảng là y tế, du lịch và thông dịch cho nhóm khách hàng này,” bà Hoàng Oanh nói.

Indochine Vina là một trong những doanh nghiệp đang cố gắng khai thác tiềm năng các dịch vụ y tế tại Việt Nam để phục vụ người nước ngoài. Triển khai sớm hơn doanh nghiệp này, công ty Du lịch Nha khoa Việt Nam (Vietnam Dental Tourism) từ giữa năm 2016 đã tổ chức sự kiện giới thiệu “du lịch nha khoa” cho khách nước ngoài.

Họ cũng phối hợp với sở Du lịch TP.HCM tổ chức ngày hội quy tụ các công ty du lịch lẫn cơ sở nha khoa, giúp giới du lịch biết nhiều hơn đến các sản phẩm nha khoa và cùng với công ty thiết kế các sản phẩm du lịch nha khoa phù hợp. Mạng lưới du lịch nha khoa này sau hai năm đã có hơn 60 thành viên gồm các cơ sở nha khoa và công ty du lịch cùng hợp tác. 

Du lịch y tế: Những con sóng nhỏ - ảnh 1

Với chi phí thấp, một khách nước ngoài đã có hành trình du lịch y tế tại Việt Nam. Ảnh: Vietnam Dental Tourism

Có nhiều lý do để du lịch y tế có thể trở thành dịch vụ hấp dẫn trong mắt người nước ngoài. Bên cạnh một số lợi thế về tài nguyên du lịch như điểm đến, di sản văn hóa, nhiều danh lam, thắng cảnh, trong du lịch y tế, các yếu tố về tay nghề chuyên môn, thiết bị, phương pháp điều trị cập nhật của một số bệnh viện tại Việt Nam như Chợ Rẫy, 108, Việt – Đức cũng được biết đến qua các thành tựu y khoa công bố như ghép gan, tim, phẫu thuật phức tạp.

Chi phí nhân sự, mặt bằng ở Việt Nam cũng thấp hơn một số quốc gia khiến cho chi phí dịch vụ y tế tại Việt Nam rẻ hơn. Đây là lợi thế nổi trội thu hút khách nước ngoài. Ngoài vấn đề chi phí cạnh tranh, các chuyên gia nhận định, thế mạnh của du lịch y tế Việt Nam còn nằm ở bốn triệu Việt kiều.

Chị Nguyễn Thị Kim Phụng, Việt kiều Úc sống ở thành phố Sydney cho biết mức chi phí làm răng ở Úc không hề thấp và không có sự hỗ trợ của chính phủ. Vì vậy, chị chọn du lịch kết hợp về Việt Nam làm răng nhưng thường chỉ những dịch vụ đơn giản, không cần phải lui tới phòng nha nhiều lần do chi phí tại Úc gấp từ 2 - 8 lần so với Việt Nam. “Theo tôi, dịch vụ nha khoa tại Việt Nam nếu được thực hiện ở cơ sở uy tín thì chất lượng cũng được trong khi giá thành lại khá rẻ so với làm ở Úc,” chị Kim Phụng cho biết.

Còn anh Anh Sy Nguyen, Việt kiều Mỹ, chọn làm dịch vụ implant và răng sứ tại Dental Tourism ngoài chi phí còn có lý do thời gian chờ đợi ở Mỹ quá lâu “làm implant ở Mỹ kéo dài vài ba tháng vì phải chờ răng sứ trong khi ở Việt Nam chỉ mất có hai tuần.” Anh làm implant hai răng, nhổ sáu cái răng, bọc sứ bốn cái và làm sạch răng phức tạp (deep clean) cộng thêm chỉnh sửa lại nguyên hàm với chi phí gần 5.000 đô la Mỹ, ước chừng giảm chi phí một nửa.

Phân tích các lĩnh vực có tiềm năng phát triển thành dịch vụ du lịch y tế, theo thạc sĩ – bác sĩ Hồ Mạnh Tường, cố vấn chuyên môn của hệ thống bệnh viện Mỹ Đức, nha khoa, thẩm mỹ là hai lĩnh vực y tế có nhiều tiềm năng để phát triển do có lợi thế lớn vì có thể tổ chức hoạt động bên ngoài khuôn khổ bệnh viện. Theo bác sĩ Tường, tình trạng quá tải, đông đúc thường thấy lại khiến hình ảnh của ngành y tế nói chung và bệnh viện Việt Nam nói riêng không được đánh giá cao trong mắt bạn bè quốc tế.

Trong số khách có nhu cầu du lịch kết hợp với nha khoa, khách hàng người Úc và Việt kiều là hai nhóm chính đang được các doanh nghiệp chú trọng khai thác. Hiệp hội Nha khoa Úc ước tính mỗi năm có 10 ngàn người Úc ra nước ngoài tìm kiếm các dịch vụ nha khoa có chi phí thấp hơn trong nước.

Tạp chí International Living tại Úc bầu chọn Việt Nam là một trong ba quốc gia hàng đầu Đông Nam Á được khách Úc ưa chuộng vì có dịch vụ nha khoa chất lượng cao và chi phí thấp. Nói về độ hấp dẫn của du lịch nha khoa, trang Dental Guide Australia cũng thống kê, người Úc sang các nước Đông Nam Á như Việt Nam, Thái Lan và Philippines làm răng sẽ tiết kiệm được hàng ngàn đô la Úc.

Đơn cử, dịch vụ làm cầu cho ba răng tại Úc có giá khoảng 4.500 đô la Úc, trong khi tại Việt Nam chỉ dao động trong khoảng 300 – 800 đô la Úc. Dịch vụ khôi phục nguyên hàm răng ở Úc mất đến 35.000 đô la Úc, còn ở Philippines chỉ ở mức 8.000 đô la Úc. Mức phí ở Thái Lan cho dịch vụ răng sứ là 700 đô la Úc, so với mức giá 1.500 đô la Úc tại xứ sở chuột túi.

Ở công ty Du lịch Nha khoa, Việt kiều là một trong ba nhóm khách hàng quan trọng nhất, bên cạnh nhóm khách du lịch nước ngoài và người nước ngoài sống tại Việt Nam. Theo doanh nghiệp này, nhu cầu lên cao vào dịp cuối năm khi Việt kiều về nước thăm người thân. Không tiết lộ con số cụ thể, giám đốc dự án Soline Linh Le chia sẻ, Việt kiều Mỹ chiếm tỉ trọng cao nhất trong tổng số khách Việt kiều tại mạng lưới nha khoa này.

Số liệu từ bệnh viện Chợ Rẫy cho thấy trong vòng ba năm trở lại đây, lượng bệnh nhân Campuchia điều trị tại bệnh viện đã tăng đến 90%. Bên cạnh nhu cầu điều trị các loại bệnh đòi hỏi trình độ, tay nghề chuyên môn cao, bà Oanh cho biết nhiều người Campuchia còn có nhu cầu sang Việt Nam để sử dụng các dịch vụ y tế khác như khám sức khỏe tổng quát, xét nghiệm máu, dịch vụ thẩm mỹ...

Hiện tại, các bệnh nhân Campuchia muốn đến Việt Nam khám chữa bệnh thường chỉ có cách duy nhất là thông qua một phiên dịch người Việt Nam, nên còn nhiều bất cập về dịch vụ và rủi ro vì thiếu sự hỗ trợ. “Đây là điều tôi đau đáu suốt nhiều năm qua,” bà Oanh kể, “Trong khi nhiều bệnh nhân Campuchia đặt kỳ vọng và tin tưởng vào y tế Việt Nam, sau khi trải nghiệm lại thất vọng. Nhưng vấn đề không nằm ở chất lượng y tế mà ở sự thiếu thông tin hỗ trợ, tư vấn sau đó vì thông dịch viên thường không có chuyên môn dịch bệnh án và các thông tin tư vấn của bác sĩ, cũng không thể giải đáp những thắc mắc của bệnh nhân sau khi họ trở về nước.”

NHU CẦU NGÀY CÀNG CAO, nhưng hiện vẫn chưa có dịch vụ du lịch y tế nào tại Việt Nam hỗ trợ họ, để đáp lại “sự gửi gắm” của nhiều người Campuchia, trong đó có ông Sim Sokhom, cựu tổng lãnh sự Campuchia tại Việt Nam, CEO Indochine Vina đang phối hợp với các đối tác đưa ra các gói du lịch nghỉ dưỡng kết hợp với dịch vụ y tế tại Việt Nam. Hiện đối tác của Indochine Vina là các công ty du lịch, bệnh viện, phòng khám tư nhân và các viện thẩm mỹ, chủ yếu tập trung ở thị trường TP.HCM.

Không chỉ cung cấp dịch vụ thông thường, một vài lĩnh vực đòi hỏi chuyên môn cao, chuyên ngành hẹp như thụ tinh trong ống nghiệm cũng bắt đầu được khách nước ngoài biết đến. Tay nghề bác sĩ giỏi, dày dạn kinh nghiệm làm thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) vì lượng bệnh nhân nhiều hơn các nước khác là điểm sáng giúp Việt Nam trở thành “điểm đến” trong tấm visa của người nước ngoài.

Trung bình một trung tâm IVF tư nhân ở Singapore mỗi năm thực hiện khoảng 200 ca. Trong khi đó, hơn một nửa trong tổng số 35 trung tâm IVF tại Việt Nam thực hiện trên 1.000 ca/năm. Chưa có số liệu thống kê chính xác nhưng trong các buổi trao đổi thông tin trong ngành, các chuyên gia IVF ước tính mỗi năm tại Việt Nam có khoảng 30.000 ca IVF và Việt Nam hiện là quốc gia làm IVF nhiều nhất khu vực Đông Nam Á.

Số liệu tại hệ thống đơn vị hỗ trợ sinh sản Mỹ Đức (IVFMD, thuộc hệ thống bệnh viện Mỹ Đức) cho thấy, trong khoảng 6.000 ca IVF do Mỹ Đức thực hiện mỗi năm, có trên dưới 200 ca là bệnh nhân người nước ngoài, bao gồm cả Việt kiều và người nước ngoài sống ở Việt Nam. “Phần lớn người nước ngoài sống tại Việt Nam đều làm IVF tại đây chứ ít khi về quê nhà vì kỹ thuật IVF Việt Nam được đánh giá rất cao,” ông Tường nói.

Không chỉ thu hút bệnh nhân nước ngoài, các trung tâm IVF tại Việt Nam còn là lựa chọn của nhiều học viên quốc tế muốn học hỏi kinh nghiệm làm IVF. Hiện tại ngoài đào tạo học viên trong nước, các khóa đào tạo ngắn ngày của IVFMD thu hút nhiều học viên đến từ Indonesia, Malaysia, Philippines, Thái Lan, Singapore...

Trong đó lượng học viên nhiều nhất đến từ Indonesia. Ước tính trong số những bác sĩ đang làm IVF tại Philippines, có đến 70 – 80% từng theo học tại Việt Nam. Đại diện bệnh viện Mỹ Đức cho biết, tính đến tháng 10.2019, danh sách học viên quốc tế chờ để tham gia khóa học IVF tại Mỹ Đức đã đầy đến cuối năm 2020.

Với dịch vụ IVF, bác sĩ Tường cũng ước lượng chi phí trung bình ở Việt Nam chỉ bằng 1/3 các nước trong khu vực Đông Nam Á. Còn so với thị trường Mỹ, chi phí ở Việt Nam chỉ bằng 1/4 đến 1/5. Cụ thể ở Mỹ, mỗi lần làm IVF tốn khoảng 20.000 USD, còn ở Việt Nam chỉ tương đương 3.000-4.000 USD. Nguyên nhân Việt Nam giữ được mức phí thấp cho ngành IVF còn đến từ đặc thù bệnh nhân IVF luôn sẵn sàng chi trả nhiều hơn các dịch vụ y tế khác, giúp bù đắp vào khấu hao trang thiết bị. Hơn nữa, trang thiết bị của IVF nếu bảo trì, bảo quản tốt sẽ sử dụng được khá lâu.

Chuyên tổ chức các tour du lịch cho mỗi tháng trung bình hai đoàn khách chủ yếu đến từ châu Âu và châu Mỹ, có khoảng 30% trong tổng du khách của công ty Phúc Đào có nhu cầu du lịch y tế. Do đó khoảng một năm nay, công ty bắt đầu cung cấp thêm dịch vụ kết nối du khách với các phòng khám quốc tế tại Việt Nam.

Bà Đào Thị Hồng Phúc, giám đốc công ty Phúc Đào, kể những du khách trước đây vốn chỉ có ý định đến Thái Lan hoặc Singapore để trải nghiệm dịch vụ du lịch y tế thì nay biết thêm về dịch vụ này tại Việt Nam và cho biết rất bất ngờ với mức chi phí rẻ nên sẽ giới thiệu thêm nhiều người ở nước họ đến Việt Nam để trải nghiệm.

“Tại công ty chúng tôi, nha khoa và thẩm mỹ là các dịch vụ chiếm đến 80% nhu cầu của du khách quốc tế muốn tận dụng các chuyến du lịch để sử dụng dịch vụ y tế giá rẻ tại Việt Nam. Với khoảng 10 ngàn đô la Mỹ họ chỉ có thể dùng một dịch vụ y tế ở quê nhà, trong khi với số tiền tương đương có thể kết hợp vừa đi du lịch vừa làm đẹp tại Việt Nam,” bà Phúc nói.

Sau giai đoạn khởi động, Du lịch Nha khoa Việt Nam đang đầu tư mạnh vào việc quảng bá hình ảnh của ngành này ở các thị trường nước ngoài, hướng đến mục tiêu quảng bá hình ảnh Việt Nam như một “trung tâm du lịch nha khoa”. Công ty chi một nửa ngân sách cho chi phí marketing, chủ yếu là tiếp thị kỹ thuật số ở thị trường quốc tế, đồng thời tăng sự hiện diện ở kênh offline thông qua việc hợp tác với các công ty du lịch Việt Nam để tham gia các sự kiện, triển lãm du lịch quốc tế.

Với Sokvann Medical Tourism, tầm nhìn dài hạn của bà Oanh là khi dịch vụ du lịch y tế này phát triển mạnh mẽ như kỳ vọng sẽ được tách ra khỏi Indochine Vina và phát triển thành một công ty độc lập, hướng đến kết nối chuyên môn ngành y tế Việt Nam với y tế Campuchia, phối hợp đào tạo nhân sự, chuyển giao công nghệ y học... Dù chưa có những chương trình chính thức được thiết kế để thu hút du khách quốc tế, ngành IVF đã chứng kiến bước đầu hợp tác tích cực giữa các trung tâm IVF trên toàn quốc. Hồi năm 2018, lần đầu tiên đại diện 100% các trung tâm IVF từ bệnh viện công đến bệnh viện tư ở tất cả quy mô ngồi lại với nhau tại sự kiện “hội nghị IVF Việt Nam” để bàn về chiến lược phát triển ngành. Kỳ vọng từ bước đầu phối hợp này sẽ mang đến nhiều bước tiến lớn trong 3 – 5 năm tới.

Bài đăng trên tạp chí Forbes Việt Nam, số 79, tháng 12.2019

Đọc thêm>>>
Việt Nam có thể thành trung tâm du lịch nha khoa?
Phát triển du lịch y tế: Bắt đầu từ y học cổ truyền và nha khoa
Việt Nam ở đâu trong bảng xếp hạng dịch vụ y tế tốt nhất 2019?
Du lịch thông minh không chỉ là chuyện của công nghệ
Du lịch y tế Malaysia: Điểm đến mới thu hút khách Việt

"Di chuyển nhanh và phá vỡ các quy tắc. Nếu vẫn chưa phá vỡ cái gì, chứng tỏ bạn di chuyển chưa đủ nhanh.". ---- Mark Zuckerberg - Doanh nhân

Tạp chí Forbes Việt Nam

Số 88 tháng 9.2020

 Số 88 tháng 9.2020

Bao Forbes Vietnam so 74
 
  • - CÁ LỚN THEO SÓNG LỚN

    20 thương vụ M&A lớn nhất cho thấy khẩu vị và xu hướng sáp nhập của các doanh nghiệp nước ngoài tại Việt Nam.

  • - HÀNH TRÌNH CỦA CJ

    CJ, tập đoàn Hàn Quốc tích cực hoạt động trong lĩnh vực mua bán và sáp nhập tại Việt Nam.

  • - CỦNG CỐ CHIỀU SÂU

    Vinamilk thực hiện các thương vụ M&A để củng cố chiến lược phát triển chiều sâu cho sản phẩm.

  • RỄ SÂU BÁM CHẶT

    Sau 10 năm mua lại công ty phân phối, doanh thu ở Việt Nam của Daikin tăng lên 24 lần.

  • - MẢNH GHÉP CỦA REE

    Đầu tư vào năng lượng, REE trải qua các thử thách trước khi ghi nhận kết quả.

  • - ỨNG BIẾN TRONG ĐẠI DỊCH

    Một số giải pháp giúp doanh nghiệp xoay trở trong ngắn hạn và khích lệ tinh thần xã hội.

  • - CHUNG MỘT CHIẾN TUYẾN

    Tốc độ triển khai nhanh giúp Vingroup tham gia chuỗi cung ứng linh kiện y tế trên toàn cầu.

  • - DANH SÁCH NGƯỜI GIÀU NHẤT ẤN ĐỘ