Vì tính chất cấp bách, các chính phủ đã can thiệp nhiều hơn trong cuộc chiến chống đại dịch với ưu tiên bảo vệ lãnh thổ và công dân của mình. Tuy nhiên tận dụng khả năng đổi mới của các công ty và tạo điều kiện để họ hợp tác dễ dàng hơn mới là điều quan trọng.

VIỆC CHUYỂN SANG TRÔNG ĐỢI CHÍNH PHỦ BẢO VỆ và hướng dẫn chúng ta trong thời điểm khó khăn vì Covid-19 là một điều hết sức bình thường. Hiện giờ vai trò của chính phủ trở nên vô cùng cần thiết cho dù là vì sức khỏe cộng đồng, hỗ trợ thu nhập cho người thất nghiệp hay hỗ trợ các doanh nghiệp đang gặp khó khăn trong giai đoạn phong tỏa.

Vì tính chất thiết yếu này, các chính phủ khắp nơi dần can thiệp nhiều hơn trong cuộc chiến chống đại dịch. Và họ coi việc bảo vệ lãnh thổ và công dân của mình là ưu tiên hàng đầu. Đến nay, mọi việc vẫn tốt đẹp. Điều nguy hiểm là họ trở nên nhiệt tình quá mức và can thiệp cả vào những lĩnh vực không thuộc quyền hạn của họ.

Đổi mới khi cần thiết - ảnh 1

Đối mặt với tình trạng thiếu nguồn cung y tế – từ mặt nạ đến máy thở, các chính phủ đã bắt đầu can thiệp vào thị trường dành cho các mặt hàng quan trọng này. Từ ngày 14.3, ủy ban châu Âu đã áp đặt lệnh cấm xuất khẩu trên toàn EU đối với các thiết bị y tế cần thiết cho việc kiểm soát Covid-19 và điều trị cho người nhiễm bệnh (mặc dù các quốc gia thành viên có toàn quyền trong việc thực thi lệnh cấm).

Thậm chí, chính phủ Hoa Kỳ còn đi xa hơn, khi huy động cả luật thời chiến tranh Triều Tiên, đạo luật Sản xuất quốc phòng, để ngăn chặn các công ty Hoa Kỳ xuất khẩu các thiết bị y tế.

Vào đầu tháng tư, Ấn Độ đã cấm tất cả hoạt động xuất khẩu hydroxychloroquine, loại thuốc chống sốt rét đang được thử nghiệm để điều trị Covid-19, cũng như  các chế phẩm thuốc có liên quan. (Sau thái độ phản đối cứng rắn của tổng thống Mỹ Donald Trump, người có quan hệ tốt với thủ tướng Modi kể từ chuyến thăm Ấn Độ hồi tháng hai, Ấn Độ dỡ bỏ một phần lệnh cấm và cho phép xuất khẩu sang Hoa Kỳ.)

Những hành vi lạm quyền như vậy không cân nhắc đến thực tế rằng các doanh nghiệp có thể và chắc chắn sẽ phản ứng nhanh nhạy với các cuộc khủng hoảng bằng sự đổi mới, và họ thường sẽ có những phương thức ít ai ngờ tới.

Tình trạng thiếu hụt máy thở ở Anh đã khiến các kỹ sư thuộc các đội đua Công thức 1 khác nhau hợp tác với những nhà nghiên cứu tại ĐH London (UCL) để điều chỉnh các thiết bị thở dùng trong cuộc đua thành máy thở. Vào ngày 4.4, máy thở do đội đua Mercedes-AMG tạo ra đã được phê duyệt và hiện có thể nhanh chóng sản xuất được hàng ngàn máy.

Tương tự, nhà thầu quốc phòng Babcock International có trụ sở tại vương quốc Anh và công ty Dyson Technology, nổi tiếng với sản phẩm máy hút bụi, đang sử dụng quy trình kỹ thuật của họ để chế tạo máy thở mới. Apple cũng tái sử dụng một số thiết kế độc quyền để bắt đầu chế tạo tấm che mặt cho nhân viên y tế và tuyên bố họ có thể sản xuất tới một triệu tấm chắn như vậy mỗi tuần. Và còn rất nhiều doanh nghiệp khác có ý tưởng sáng tạo nữa.

Thay vì đưa ra các lệnh cấm, các chính phủ nên tận dụng khả năng đổi mới của các công ty, và quan trọng hơn, tạo điều kiện cho họ dễ dàng hợp tác hơn, bất kể doanh nghiệp đó ở đâu. Dịch SARS bùng phát năm 2003 cũng mang lại một số kinh nghiệm. Chịu áp lực từ các chính phủ, nhiều công ty đã đầu tư hàng triệu đô la Mỹ để phát triển vaccine.

Tuy nhiên, đến khi dịch bệnh chấm dứt giữa năm 2003, các chính phủ không còn hứng thú hỗ trợ nghiên cứu đó, càng không muốn nhắc đến việc đặt hàng. Một số công ty dược phẩm bị mất tiền và cũng chẳng có vaccine nào được phát triển. Giờ đây, chúng ta chỉ có thể tự hỏi, liệu tình thế có khác đi hay không, nếu lúc đó chúng ta phát triển được vaccine? 

(*) Bản in theo tạp chí Forbes Việt Nam số 84, tháng 5.2020 


Đọc thêm >>>

Ranh giới giữa khủng hoảng và suy thoái
Những thị trường lên cơn sốt
Viễn cảnh kinh tế hậu Covid-19 sẽ ra sao?
Giai đoạn mới, mô hình mới
Kinh tế Đông Á – Thái Bình Dương trước cú sốc đại dịch
Năm thay đổi lớn trong ngành y tế


"Những người dân khỏe mạnh là tài sản lớn nhất của bất cứ quốc gia nào". ---- Winston Churchill - Chính trị gia

Tạp chí Forbes Việt Nam

Số 86 tháng 7.2020

 Số 86 tháng 7.2020

Bao Forbes Vietnam so 74
 
  • - KỲ VỌNG LÀN SÓNG THỨ TƯ

    30 Công ty lớn nhất trong danh sách Golbal 2000 đầu tư trực tiếp vào Việt Nam. Nhìn lại ba làn sóng đầu tư trong 30 năm qua để kỳ vọng vào làn sóng thứ tư.

  • - TÁO MỸ TRỒNG ĐẤT VIỆT

    Việt Nam chính thức xuất hiện trong báo cáo về các nhà cung ứng của Apple. Hướng đi sắp tới: sản xuất tại Việt Nam ?

  • - TRONG TỔ SẾU ĐẦU ĐÀN

    Khu công nghệ cao TP.HCM đón các doanh nghiệp công nghệ và thu hút ngành phụ trợ.

  • HƯỚNG ĐI KHÁC BIỆT

    Bất động sản công nghiệp nóng lên với sự dịch chuyển chuỗi sản xuất của nhà đầu tư nước ngoài. Quy mô khiêm tốn nhưng khu công nghiệp Long Hậu có hướng phát triển riêng

  • - 25 DOANH NGHIỆP MỸ PHẢN ỨNG SỚM NHẤT TRƯỚC COVID-19

    Bảng xếp hạng mới của Forbes hợp tác với đối tác nghiên cứu Just Capital, đánh giá phản ứng của 100 doanh nghiệp lớn nhất trên sàn chứng khoán Hoa Kỳ trong đại dịch COVID-19 về khía cạnh hỗ trợ và bảo vệ người lao động, khách hàng và cộng đồng.

  • - NHỮNG CÔNG TY KHỞI NGHIỆP TỈ ĐÔ TIẾP THEO - GƯƠNG THẦN

     Nghệ sĩ ba lê Brynn Putnam có được nguồn doanh thu đột biến 300 triệu đô la Mỹ nhờ một thiết bị tập luyện tương tác có thể treo ở bất cứ nơi đâu trong nhà

  • - DANH SÁCH CELEBITY 100