Điểm sáng của kinh tế Việt Nam trong năm 2020 dự báo tập trung ở nhóm ngành công nghiệp và dịch vụ, nhưng nhìn chung các ngành nghề đều sẽ chịu sức ép lớn về nguồn nhân lực chất lượng cao để theo kịp sự phát triển, theo dự báo của các chuyên gia tại diễn đàn Vietnam Economic Outlook 2020 do CEO Club tổ chức cuối tuần rồi.

Trong nhiều năm qua, công nghiệp và dịch vụ đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế, tuy nhiên, thách thức về nguồn lực là bài toán khó đối với các nhà quản lý trong thời gian tới. 

PwC dẫn lại số liệu thống kê từ Cục Đầu tư nước ngoài cho thấy, 168 tỉ USD vốn FDI vào Việt Nam trong 5 năm qua chủ yếu đổ vào lĩnh vực công nghiệp (50%), bất động sản (16%), bán lẻ và dịch vụ (7%).

Tính từ năm 2011 tới nay, lĩnh vực công nghiệp và dịch vụ đang đóng góp tới hơn 80% tổng GDP của cả nước và tăng trưởng đều đặn qua từng năm. Trong 9 tháng đầu năm 2019, tỷ lệ đóng góp của lĩnh vực dịch vụ và công nghiệp lần lượt là 42,7% và 34%, theo phân tích từ PwC.

Doanh nghiệp trước sức ép nguồn nhân lực chất lượng cao - ảnh 1

Dịch vụ và công nghiệp đóng góp phần lớn vào tổng GDP giai đoạn 2011-2019. Nguồn: Tổng cục Thống kê, PwC. 

Ở nhóm ngành dịch vụ, thống kê từ PwC ghi nhận sự tăng trưởng nổi bật của ba đại diện trong năm qua, đó là ngành tài chính ngân hàng, du lịch và bán lẻ hàng hoá. Ngành tài chính ngân hàng tăng trưởng trong khoảng 8,4-19%, trong khi du lịch tăng trưởng trung bình hàng năm 10,8% và bán lẻ hàng hoá tăng 9,4%.

Tuy nhiên, giám đốc PwC Việt Nam Dennis nhận định nguồn nhân lực sẽ là sức ép lớn lên các ngành này. Cụ thể, với ngành ngân hàng, con đường số hoá trong lĩnh vực này đòi hỏi nguồn nhân lực không chỉ giỏi chuyên môn mà còn phải có nền tảng về công nghệ. "Dự báo ngành ngân hàng cần thêm khoảng 20.000 nhân sự chất lượng cao đến 2020," PwC dự báo.

Với ngành du lịch, ông Dennis ví dụ một khu resort đang được đầu tư sẽ cần ít nhất 4.000 nhân sự khi đi vào vận hành, đặc biệt là nhân sự đã qua đào tạo. "Thiếu hụt về nguồn lực, đặc biệt là nguồn lực chất lượng cao sẽ là bài toán khó đối với các CEO ngành du lịch", giám đốc PwC nhận định.

PwC cũng đánh giá bảo hiểm là lĩnh vực tiềm năng trong năm tới. Dù hiện tại thị trường này chưa có nhiều thay đổi nổi bật, nhưng một số công ty có doanh thu tăng đến 40% trong chín tháng đầu năm là một dấu hiệu cho sự thay đổi của ngành dịch vụ này. Nền kinh tế tăng trưởng và nhu cầu sở hữu các gói bảo hiểm trong dân đang tăng sẽ tạo động lực tăng trưởng của nhóm ngành bảo hiểm trong năm tới.

Đại diện của ba tập đoàn lớn hoạt động trong lĩnh vực công nghiệp tại Việt Nam có mặt tại sự kiện đều cho biết nhu cầu chuyển dịch chuỗi sản xuất từ Trung Quốc sang Việt Nam để giảm chi phí và rủi ro. Tuy nhiên đa phần băn khoăn về yếu tố pháp lý và năng lực đáp ứng của Việt Nam. Song song đó là nỗi lo bởi sự dịch chuyển sẽ làm tăng thêm áp lực lên sự khan hiếm nguồn lực.

Ông Kim DongKyun – giám đốc phát triển kinh doanh Samsung SDS, cho cho biết rào cản với họ khi chuyển dịch chuỗi sản xuất là chưa tìm được đối tác địa phương có đủ khả năng đáp ứng các yêu cầu của nhà sản xuất này.

Trong khi đại diện của hãng giày New Balance, ông Christopher Scheller - giám đốc phát triển ngành giày thể thao châu Á của hãng, cho rằng nhiều doanh nghiệp trong ngành này "rục rịch" dịch chuyển sản xuất khỏi Trung Quốc vì mức thuế 25% là khá cao. "Rào cản là tại Việt Nam chưa thể triển khai công nghệ có thể cải thiện quy trình sản xuất, Việt Nam cũng chưa cung cấp được các vật liệu đặc biệt cho ngành này như Hàn Quốc và Trung Quốc," ông cho biết.

"Để cải thiện tình hình, doanh nghiệp Việt Nam cần tập trung vào hiệu suất thay vì cố gắng tăng số lượng," đại diện New Balance khuyến cáo. Tương tự, giám đốc Samsung nhận định: "Đầu tư vào nhân lực chủ chốt là điều cần làm ở thời điểm hiện tại, chỉ có nguồn lực chất lượng cao mới có thể tham gia vào những điểm mấu chốt trong tiến trình công nghiệp hoá sản xuất của Việt Nam."

Nhìn dài hạn về môi trường kinh doanh Việt Nam, ông Dennis công bố 10 yếu tố mà các CEOs cho rằng đó là "mối đe doạ" với hoạt động kinh doanh của họ, theo khảo sát của PwC với gần 2.600 CEOs toàn cầu giai đoạn 2017-2018.

Doanh nghiệp trước sức ép nguồn nhân lực chất lượng cao - ảnh 2

10 yếu tố được xem là "mối đe doạ" cho hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp trong năm 2019. Nguồn: PwC

Đứng đầu bảng là những e ngại về nguồn nhân lực và pháp lý. Các vấn đề như: Siết chặt quy chế quản lý, sự bất ổn về chính sách, an ninh mạng, nhân lực thiếu những kỹ năng thiết yếu... với tỷ lệ từ 30-35%

Khuyến cáo từ PwC đối với doanh nghiệp trong năm tới: Tập trung phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; tận dụng cơ hội từ các hiệp định thương mại tự do (FTAs); và phản ứng nhanh để thích nghi với sự thay đổi của công nghệ và an ninh mạng.

Đọc thêm>>>
Việt Nam và cơ hội trở mình trước biến động kinh tế toàn cầu
Baker McKenzie: Việt Nam thu hút nhiều nhà đầu tư dù đối mặt với bất ổn kinh tế
Môi trường kinh doanh 2020: Doanh nghiệp nộp thuế và tiếp cận thông tin tín dụng dễ hơn
Việt Nam giữa thương chiến: Là điểm đến hay chỉ là nơi tránh bão?
Doanh nghiệp Việt trước thách thức chuỗi giá trị

"Chúng ta có thể bất chấp luật lệ của con người, nhưng không thể chống lại những quy luật tự nhiên". ---- Jules Verne - nhà văn

Tạp chí Forbes Việt Nam

Số 78 tháng 11.2019

 Số 78 tháng 11.2019

Bao Forbes Vietnam so 74
 
  • - 25 NỮ DOANH NHÂN QUYỀN LỰC NHẤT CHÂU Á
  • - 400 NGƯỜI GIÀU NHẤT NƯỚC MỸ
  • - ĐẦU TƯ BẤT ĐỘNG SẢN - HẠ LONG THỨC GIẤC
  • - NHÀ GIAO DỊCH HÀNG ĐẦU PHỐ WALL