Theo các chuyên gia, sản xuất là ngành hưởng lợi sớm nhất trong sự dịch chuyển và định hình lại chuỗi giá trị đang diễn ra trên toàn cầu nhưng lượng doanh nghiệp sản xuất Việt Nam có thể tận dụng được cơ hội không nhiều.

 “Cơ hội là có nhưng chỉ sẵn sàng cho doanh nghiệp dám so mình với thế giới”, ông Mai Hữu Tín, chủ tịch kiêm tổng giám đốc Unigourp chia sẻ tại Diễn đàn CEO Việt Nam 2020 do hội Doanh nhân trẻ TP.HCM tổ chức chiều 19.11.

Tại nhiều quốc gia phát triển, sản xuất là xương sống của nền kinh tế. Trong khi tại Việt Nam đa phần doanh nghiệp nhỏ và vừa trong lĩnh vực sản xuất chủ yếu bán lẻ hoặc gia công, về lâu dài doanh nghiệp rất khó lớn.

“Muốn lớn, phải bước ra khỏi Việt Nam, xem những doanh nghiệp cùng ngành trên thế giới đang làm gì, làm tới đâu, lấy chuẩn đó đối sánh, từ đó đầu tư cho nghiên cứu phát triển. Nhưng số doanh nghiệp sẵn sàng như vậy không nhiều bởi đa số đều chọn cách làm dễ hơn,” ông Tín nói. 

Dưới góc nhìn của nhà đầu tư, ông Lê Anh Tuấn, phó tổng giám đốc đầu tư Dragon Capital cũng cho rằng sẽ có nhiều thách thức hơn là cơ hội đối với ngành sản xuất Việt Nam trước dòng dịch chuyển toàn cầu khi cạnh tranh với các doanh nghiệp FDI về mặt thị phần lẫn nguồn lao động.

Nhưng theo ông, chính nhờ sức ép cạnh tranh ngày càng lớn đã dẫn đến một sự dịch chuyển về con người, khả năng quản trị, công nghệ và thương hiệu của khối doanh nghiệp sản xuất trong nước. “Chính những thách thức, lo lắng giúp doanh nghiệp nội địa tự chuyển hóa nhiều hơn,” ông Tuấn nói.

Với lãi suất thực dương thuộc mức cao của thế giới, Việt Nam không có lợi thế về vốn. Xét ở mọi mặt bằng chung, về vốn, công nghệ, khả năng quản lý… doanh nghiệp trong nước đền không thể cạnh tranh, nhưng khả năng am hiểu thị trường và kênh phân phối là lợi thế rất lớn của doanh nghiệp nội.

Theo ông Tín, chủ thể hưởng lợi lớn nhất từ dòng dịch chuyển là các doanh nghiệp FDI tại Việt Nam và là điều tốt cho nền kinh tế. “Ngành sản xuất có bề dày chỉ khoảng 15 năm, có một số doanh nghiệp vươn lên quy mô ngang FDI nhưng không nhiều. Cũng chưa có nhiều doanh nghiệp có nội lực và khát khao thành công trong sản xuất, chưa nói đến các vấn đề thể chế chính sách.

Chuyên gia từ Dragon Capital nhấn mạnh, chính sách là yếu tố rất quan trọng để Việt Nam có những doanh nghiệp sản xuất quy mô tầm khu vực và quốc tế. “Nhưng chính sách của chúng ta lại không theo kịp thực tế của doanh nghiệp,” vị này nói thêm.

Những lĩnh vực sản xuất kỳ vọng được hưởng lợi trước sự dịch chuyển theo ông Tín là những ngành hướng đến xuất khẩu như điện tử (hiện Samsung đang chi phối), còn lại dệt may, da giày, ngành cơ khí chế tạo cũng nhiều kỳ vọng nhưng không phải là ngành có thể hưởng lợi ngay, trong khi ngành thời trang cao cấp được ông kỳ vọng sẽ hưởng lợi sớm nhất.

Một cơ hội khác theo ông Tuấn là những doanh nghiệp lâu đời, thuộc thế hệ doanh nhân đi trước sẽ có xu hướng M&A với các doanh nghiệp nước ngoài.

Ông Tín cho rằng Trung Quốc phát triển ngành sản xuất nhờ vào quy mô và ngành công nghiệp phụ trợ phát triển. Tuy nhiên họ cũng không thể làm được đơn hàng nhỏ và khả năng tiếp xúc khách hàng để tạo ra sự linh hoạt. "Việt Nam vì vậy vẫn có những cách để trở thành nhà sản xuất tốt,” ông Tín nói.

Ông Võ Quang Huệ, cựu tổng giám đốc của công ty TNHH Bosch Việt Nam nêu quan điểm, ngành sản xuất trên toàn cầu đang trong tình trạng sản xuất nhiều hơn tiêu thụ, kể cả ô tô. Phải mất vài năm tới, thị trường mới có thể phục hồi trở lại trước cú sốc Covid-19.

Trong bối cảnh đó, với doanh nghiệp sản xuất sản phẩm đang có sẵn, khi sự cạnh tranh càng khốc liệt thì câu trả lời từ chính doanh nghiệp, phải có trung tâm nghiên cứu, bằng sáng chế, để giảm giá thành, tăng chất lượng để cạnh tranh. “Liệu chúng ta có sản phẩm mới, đáp ứng thế giới sau Covid-19, thị trường cần gì, doanh nghiệp sản xuất đã đi đến đâu và năng lực có đủ để đi theo,” ông Huệ đặt vấn đề và gợi ý doanh nghiệp cần đi trước về sáng kiến, mở thêm thị trường.

Còn theo ông Tuấn từ Dragon Capital, doanh nghiệp Việt nếu muốn “vượt vũ môn” điều quan trọng cần sự tích lũy. Ngoài những việc cần làm nhưng nghĩ lớn hơn, tích lũy đủ thì phần còn lại tùy thuộc vào “độ liều” và vận hội của doanh nghiệp và đất nước.

Theo ông Tín, trung bình mất khoảng 7 năm để quy mô doanh nghiệp tăng gấp đôi thì mất bao lâu để "hóa rồng"?. Theo ông, chỉ cần doanh nghiệp xác định rõ tầm nhìn và đạt được, tăng quy mô và phát triển bền vững đã là một thành công. “Câu chuyện hóa rồng có thể kỳ vọng ở những lớp doanh nhân trẻ trong 10-20 năm tới có thể làm nên nhờ vào công nghệ. Đó là lớp người Việt có tầm nhìn quốc tế, hiểu quốc tế như chính nhà mình, có lòng tự tôn dân tộc,” ông Tín nêu quan điểm.


Đọc thêm>>>
Làn gió mới trên thị trường bất động sản công nghiệp
Cơ hội tái cấu trúc ngành da giày
FDI: Kỳ vọng làn sóng thứ tư
Dịch chuyển chuỗi cung ứng: Táo Mỹ trồng đất Việt
Tuân thủ quy tắc xuất xứ là chìa khoá tận dụng các cơ hội thương mại

"Khởi nguồn kinh doanh là để tạo ra hạnh phúc, không phải để tích lũy của cải.". ---- B.C Forbes

Tạp chí Forbes Việt Nam

Số 90 tháng 11.2020

 Số 90 tháng 11.2020

Bao Forbes Vietnam so 74
 
  • - 10 NHÀ PHÁT TRIỂN BẤT ĐỘNG SẢN HÀNG ĐẦU

    Danh sách 10 nhà phát triển bất động sản hàng đầu dựa trên số lượng sản phẩm đưa ra thị trường từ năm 2014 đến nay.

  • - NGƯỜI CỦA THỊ TRƯỜNG

    Ông Nguyễn Đình Trung đưa Hưng Thịnh từ một công ty môi giới thành nhà phát triển bất động sản có hệ sinh thái khép kính.

  • - KHU ĐÔ THỊ XANH

    Gamuda Land bền bỉ phát triển hai khu đô thị xanh tại Hà Nội và TP.HCM.

  • NGƯỜI XÂY TỔ ẤM

    Chuỗi siêu thị nội thất Baya tái cơ cấu hoạt động khi thị trường bất động sản trầm lắng.

  • - SẴN SÀNG ĐÓN LẤY CƠ HỘI

    Với bảy nhà máy, Staint Gobain nắm bắt cơ hội ở đất nước trong thời kỳ đô thị hóa.

  • - ĐÓN ĐẦU TƯƠNG LAI

    Các doanh nghiệp bất động sản sẵn sàng đầu tư lớn cho công nghệ trong bất động sản.

  • - ƯU TIÊN NHỮNG CON ĐƯỜNG LÀM NÊN SỰ GIÀU CÓ

    Thứ trưởng bộ Giao thông Vận tải chia sẻ về chiến lược phát triển hạ tầng, và kế hoạch triển khai trong năm năm tới.