Dabaco theo đuổi mô hình chăn nuôi nông nghiệp quy mô lớn và công nghệ cao để vượt qua các biến động của thị trường.

ÔNG NGUYỄN NHƯ SO, CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG QUẢN TRỊ công ty cổ phần Tập đoàn Dabaco gặp Forbes Việt Nam vào trung tuần tháng 3.2020 khi dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp (Covid-19) bùng phát trở lại tại Việt Nam. “Đến công ty lúc này chỉ ngồi theo dõi xem số ca dương tính Covid-19 ở Việt Nam tăng lên bao nhiêu. Tình hình phức tạp có lúc không có tâm trí làm việc,” ông nói giữa buổi phỏng vấn.

Dabaco: Những miếng ghép mô hình chăn nuôi quy mô lớn - ảnh 1

Ông Nguyễn Như So, chủ tịch hội đồng quản trị công ty cổ phần tập đoàn Dabaco.

Nhưng sau đó vị thuyền trưởng của Dabaco sớm lấy lại phong thái tự tin thường nhật của một người trưởng thành trong môi trường quân ngũ: “Làm nông nghiệp là phải chấp nhận sống chung với lũ. Trong mặt trận chăn nuôi thì kiểm soát quy trình sản xuất và an toàn sinh học phải đặt lên hàng đầu, cứ hết dịch ta lại tiến lên.”

Sự tự tin của vị chủ tịch 63 tuổi này đến từ những lần Dabaco đối diện những thách thức tương tự trong quá khứ. Công ty nông nghiệp này đã trải qua dịch SARS (2003) và MERC (2012), xen giữa các đại dịch bùng phát trong ngành chăn nuôi như dịch lở mồm long móng, dịch heo tai xanh đến cơn địa chấn mới nhất là dịch tả heo châu Phi xảy ra vào cuối năm 2019.

Trong bối cảnh ngành chăn nuôi Việt Nam phát triển manh mún và luôn gặp nhiều thách thức vì dịch bệnh cũng như sự bấp bênh của thị trường đầu ra, Dabaco xác lập vị thế cạnh tranh bằng cách đầu tư vào công nghệ và kỹ thuật, phát triển theo mô hình chăn nuôi khép kín. “Dabaco là tập đoàn chăn nuôi có quy mô tại phía Bắc,” tiến sĩ Nguyễn Văn Bắc, trung tâm Khuyến nông Quốc gia, bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn nhận xét.

Hiện tại, Dabaco tham gia vào nhiều mắt xích trong ngành chăn nuôi từ sản xuất thức ăn, nghiên cứu, lai tạo con giống đến đầu tư chăn nuôi, chế biến sản phẩm (giết mổ, chế biến, đóng gói thực phẩm) và mở rộng tới lĩnh vực bán lẻ. Cuối năm 2019 Dabaco đạt doanh thu hợp nhất gần 7.200 tỉ đồng.

Hiện nay, Dabaco có 23 công ty thành viên, sử dụng 7.000 lao động, địa bàn kinh doanh trải rộng từ Bắc vào Nam. Niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam từ năm 2008, Dabaco có mặt trong danh sách 50 công ty niêm yết tốt nhất Việt Nam do Forbes Việt Nam công bố năm 2019.

Trong ngành chăn nuôi, CP Việt Nam, doanh nghiệp FDI, thành viên của tập đoàn chăn nuôi CP Foods (Thái Lan) được xem là hình mẫu phát triển với mô hình sản xuất khép kín từ trang trại tới bàn ăn, mô hình 3F (Feed – Farm – Food). Dabaco cũng xây dựng chiến lược phát triển theo mô hình này từ năm 2010.

“Dabaco là một trong các doanh nghiệp thức ăn chăn nuôi công nghiệp đầu tiên tại Việt Nam với vị thế vững chắc ở khu vực miền Bắc. Doanh nghiệp phát triển đầy đủ mô hình kinh doanh 3F và hiện nằm trong số 10 nhà sản xuất hàng đầu trong chuỗi giá trị thịt heo và gia cầm,” báo cáo phân tích của công ty Chứng khoán VNDirect nhận xét.

Chăn nuôi và các hoạt động liên quan là mảng kinh doanh cốt lõi vẫn đóng góp 90% tổng doanh thu hằng năm cho Dabaco. Công ty có các nhà máy chế biến thức ăn chăn nuôi đặt tại các khu vực trọng điểm như Bắc Ninh, Hà Nam, Phú Thọ, Hà Tĩnh, Bình Phước với tổng công suất 1,5 triệu tấn/năm, chỉ xếp sau một số tên tuổi lớn trong ngành như CP Việt Nam, Masan MEAT Life, Cargill, Greenfeed…

Một trong những thế mạnh của Dabaco là mảng con giống, khi họ là một trong các nhà cung cấp lớn trên thị trường, đặc biệt số 1 về giống gia cầm, theo tuyên bố của công ty. Dabaco cho biết, họ đang sở hữu nhiều chủng loại gà giống chất lượng như gà J – Dabaco, gà Tân Hồ, gà nòi, gà mía, gà chín cựa… dựa trên kết quả nghiên cứu, lai tạo, nhân giống hàng chục năm của đội ngũ các nhà khoa học.

Dabaco phát triển hệ thống trang trại, trung tâm giống gà tại Bắc Giang, Bắc Ninh và Bình Phước, với quy mô đàn giống trên 70.000 con. Ước tính mỗi năm, họ cung ứng ra thị trường 55 – 60 triệu gà giống các loại. Dabaco, “bạn của nhà chăn nuôi” đang cung cấp ra thị trường khoảng 1,5 triệu heo giống mỗi năm, được lai tạo từ các giống heo nhập khẩu từ Canada, Đan Mạch, Tây Ban Nha, Mỹ và Đài Loan.

Dabaco: Những miếng ghép mô hình chăn nuôi quy mô lớn - ảnh 2

Dabaco mở rộng chuỗi sản xuất sang dầu ăn, phân vi sinh... nhằm tối ưu hóa hiệu quả hoạt động.

Về chăn nuôi, Dabaco cũng xác lập tên tuổi khi là một trong những doanh nghiệp cung ứng trứng gà lớn nhất trên thị trường với gần 1 triệu quả trứng/ngày, tương đương 300 triệu quả trứng mỗi năm. Đặc biệt công ty đầu tư vào công nghệ để có sản phẩm trứng tươi ăn liền mang thương hiệu Devi.

Song song với gia cầm, Dabaco đã đẩy mạnh phát triển mảng heo thịt. Hệ thống trang trại nuôi heo thịt có tổng đàn 250.000 con, mỗi năm cung cấp ra thị trường trên 60.000 tấn thịt. Giống như CP khi có các mảng thức ăn, giống, chăn nuôi, Dabaco đầu tư vào chế biến, mắt xích cuối để khép kín chuỗi giá trị. Dabaco mở rộng mảng giết mổ và phát triển sâu đến sản phẩm chế biến cho người tiêu dùng như: xúc xích, dăm bông, lạp sườn, giò, chả, ruốc, đồ hộp…

Nhằm tận dụng phế phẩm trong sản xuất thức ăn chăn nuôi, Dabaco mở rộng ra các mảng kinh doanh khác như dầu thực vật, sản xuất phân bón vi sinh…

NĂM 2019 LÀ NĂM THỬ THÁCH ĐẶC BIỆT đối với ngành chăn nuôi heo tại nhiều quốc gia châu Á. Dịch tả heo châu Phi lan rộng trong khu vực khiến ngành chăn nuôi nhiều quốc gia điêu đứng. Tại Trung Quốc, công ty tư vấn Global AgriTrends (Mỹ) ước tính tỉ lệ heo nhiễm bệnh lên đến 50% tổng đàn và mất khoảng một thập kỷ thì quốc gia hơn 1,4 tỉ dân mới phục hồi về mức 450 triệu con trước khi xảy ra dịch bệnh. Thịt heo tại quốc gia này có thời điểm tăng giá gần gấp ba do nhu cầu tiêu thụ chiếm 60% sản lượng thịt hằng ngày.

Tại Việt Nam dịch bệnh cũng lan rộng ra 63 tỉnh, thành, ước tính có khoảng sáu triệu con heo bị tiêu hủy, giảm số đầu heo xuống khoảng 22 - 24 triệu con, gây thiếu hụt hơn 200.000 tấn thịt khiến nhiều thời điểm giá thịt heo tăng mạnh.

Dabaco không miễn nhiễm với các khó khăn trong năm qua khi lợi nhuận sau thuế đạt 305 tỉ đồng, giảm 15%. Tuy nhiên, so với chăn nuôi nhỏ lẻ, hoạt động kinh doanh của Dabaco vẫn ổn định. Công ty vượt qua thách thức nhờ kinh doanh theo chuỗi giá trị khép kín, có công nghệ, kỹ thuật kiểm soát rủi ro trong suốt quy trình chăn nuôi. Chủ tịch của Dabaco nêu quan điểm, làm nông nghiệp phải bài bản, tư duy kinh doanh theo chuỗi, đầu tư khoa học và công nghệ để kiểm soát tối đa rủi ro.

10 năm qua, từng bước các trang trại nuôi heo của Dabaco được nghiên cứu xây dựng theo kỹ thuật  của các quốc gia có nền chăn nuôi phát triển như Đức, Mỹ. Các chuồng trại của Dabaco khép kín, có hệ thống làm mát, hệ thống cho heo ăn tự động, thu gom chất thải xử lý trước khi ra môi trường.

Một trong các điều kiện bắt buộc của ngành chăn nuôi phát triển ở quy mô lớn là kiểm soát dịch bệnh. Dabaco cũng không ngoại lệ. Các trang trại nuôi heo của công ty được kiểm soát hai lớp nghiêm ngặt, lớp thứ nhất tại cổng ra vào, lớp thứ hai ở cổng khu vực chăn nuôi. Trước khi vào khu vực chuồng trại, các công nhân thay đồ bảo hộ, vệ sinh qua tấm sát trùng.

Từ năm 2008, Dabaco thành lập trung tâm thú y có chức năng phòng ngừa dịch bệnh, kiểm tra giám sát quy trình vệ sinh, sản xuất. Đơn vị này cũng có chức năng khảo nghiệm thức ăn, bổ sung dinh dưỡng, áp dụng tối đa công nghệ, kỹ thuật tăng hiệu quả chăn nuôi và phòng chống dịch bệnh.

Một trong các kỹ thuật khó nhất trong ngành giống là nhân bản, lai tạo con giống, nhưng đây là một điểm mạnh của Dabaco so với các công ty nội địa cùng ngành. Dabaco thành lập trung tâm nghiên cứu công nghệ sinh học chuyên lai tạo gene, vì vậy đã nghiên cứu, phát triển thành công các giống gà lông màu bản địa.

Công ty có phần mềm chuyên dụng để thu thập, theo dõi và xử lý số liệu để phục vụ chăn nuôi từ quản lý giống, thu thập dữ liệu, tham số di truyền đến áp dụng các phương pháp chọn lọc theo giá trị giống. Đàn giống của Dabaco hiện được theo dõi theo phả hệ, quản lý nguồn gốc theo quần thể từng gia đình. Từng cá thể được nuôi trong lồng, đeo mã vạch theo dõi và khi các cá thể được ghép thành đôi, thụ tinh nhân tạo sẽ tạo con giống khỏe, ít dịch bệnh, tăng trọng nhanh.

TIỀN THÂN CỦA DABACO LÀ CÔNG TY NÔNG SẢN HÀ BẮC, sau này được đổi tên thành công ty Nông sản Bắc Ninh. Sự phát triển của Dabaco gắn liền với dấu ấn của vị thuyền trưởng Nguyễn Như So, chủ tịch của công ty. Năm 1988, kết thúc quân ngũ, ông So trở thành phó giám đốc công ty Vật tư Bắc Ninh, sau đó năm 1997 ông được bổ nhiệm dẫn dắt công ty Nông sản Bắc Ninh khi tỉnh Hà Bắc tách thành Bắc Ninh và Bắc Giang.

Nằm trong vùng đồng bằng sông Hồng, địa bàn trọng yếu sản xuất nông nghiệp phía Bắc, từng bước Dabaco mở rộng sang các mảng kinh doanh thức ăn chăn nuôi, kinh doanh giống heo và gia cầm. Năm 2005, công ty này cổ phần hóa và niêm yết vào năm 2008. “Cái được quan trọng nhất của cổ phần hóa là công khai mọi thứ từ chiến lược, điều hành, chính sách với người lao động,” ông So nói.

Ông kể, ban đầu tư tưởng mọi người không muốn cổ phần hóa, nhưng sau này ngẫm lại thấy đúng đắn vì đó là cuộc cách mạng về quản lý tạo động lực cho công ty này bứt phá, đầu tư mở rộng sản xuất. Được cởi trói về quản lý sau cổ phần hóa, ngay lập tức các khoản đầu tư của công ty phát huy hiệu quả: phát triển con giống từ 300 con lên vài chục lần, đàn gà giống từ vài ngàn con lên vài trăm ngàn.

Đặc biệt, sau mỗi đợt dịch bệnh Dabaco lại nắm lấy cơ hội vươn lên, từng bước, thành lập các công ty con phụ trợ cho nhau về nguyên liệu bao bì, vận tải… tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường.Dù đã kiểm soát rủi ro đáng kể trong ngành chăn nuôi nhưng ông So vẫn giữ quan điểm thận trọng trong các biến động thị trường: “Mọi người nhìn vào giá heo nhảy múa hiện nay thì ai cũng muốn nhảy vào nuôi, trong khi lĩnh vực này rủi ro lắm.”   

Dabaco: Những miếng ghép mô hình chăn nuôi quy mô lớn - ảnh 3

Chăn nôi gà tại Dabaco.

(*) Bản in theo tạp chí Forbes Việt Nam số 83, tháng 4.2020 


Đọc thêm >>>
CEO Hải Nam Nguyễn Thị Thu Sắc: Chọn lối đi riêng
Lộc Trời thay tổng giám đốc, cựu phó thủ tướng Đức ngồi ghế hội đồng quản trị
Giữa dòng sóng dữ: Thời cuộc tạo sự thay đổi
Gìn giữ doanh nghiệp gia đình
CEO Khải Hoàn: Khởi nghiệp tuổi ngũ tuần
Tỉ phú Harsh Mariwala và cuộc chuyển quyền cẩn trọng
CEO Tuệ Đức và con đường tri thức

"Những người dân khỏe mạnh là tài sản lớn nhất của bất cứ quốc gia nào". ---- Winston Churchill - Chính trị gia

Tạp chí Forbes Việt Nam

Số 86 tháng 7.2020

 Số 86 tháng 7.2020

Bao Forbes Vietnam so 74
 
  • - KỲ VỌNG LÀN SÓNG THỨ TƯ

    30 Công ty lớn nhất trong danh sách Golbal 2000 đầu tư trực tiếp vào Việt Nam. Nhìn lại ba làn sóng đầu tư trong 30 năm qua để kỳ vọng vào làn sóng thứ tư.

  • - TÁO MỸ TRỒNG ĐẤT VIỆT

    Việt Nam chính thức xuất hiện trong báo cáo về các nhà cung ứng của Apple. Hướng đi sắp tới: sản xuất tại Việt Nam ?

  • - TRONG TỔ SẾU ĐẦU ĐÀN

    Khu công nghệ cao TP.HCM đón các doanh nghiệp công nghệ và thu hút ngành phụ trợ.

  • HƯỚNG ĐI KHÁC BIỆT

    Bất động sản công nghiệp nóng lên với sự dịch chuyển chuỗi sản xuất của nhà đầu tư nước ngoài. Quy mô khiêm tốn nhưng khu công nghiệp Long Hậu có hướng phát triển riêng

  • - 25 DOANH NGHIỆP MỸ PHẢN ỨNG SỚM NHẤT TRƯỚC COVID-19

    Bảng xếp hạng mới của Forbes hợp tác với đối tác nghiên cứu Just Capital, đánh giá phản ứng của 100 doanh nghiệp lớn nhất trên sàn chứng khoán Hoa Kỳ trong đại dịch COVID-19 về khía cạnh hỗ trợ và bảo vệ người lao động, khách hàng và cộng đồng.

  • - NHỮNG CÔNG TY KHỞI NGHIỆP TỈ ĐÔ TIẾP THEO - GƯƠNG THẦN

     Nghệ sĩ ba lê Brynn Putnam có được nguồn doanh thu đột biến 300 triệu đô la Mỹ nhờ một thiết bị tập luyện tương tác có thể treo ở bất cứ nơi đâu trong nhà

  • - DANH SÁCH CELEBITY 100