Y tế từ xa trở nên phổ biến trong giai đoạn dịch bệnh Covid-19 và sẽ tiếp tục giúp định hình lại cách phục vụ y tế trong những năm tới.

Ngày 23.9, bệnh viện Chợ Rẫy (TP.HCM) tổ chức hội chẩn từ xa hỗ trợ chuyên môn cho trung tâm Y tế Quân dân y huyện Côn Đảo về trường hợp bệnh nhân 91 tuổi bị u đại tràng, suy tim, tăng huyết áp…

Sự kiện diễn ra vào ngày khai trương Trung tâm Tư vấn - Khám chữa bệnh từ xa tại bệnh viện này. Đây cũng là lần đầu tiên bệnh viện hỗ trợ chuyên môn đến một hải đảo xa xôi, trước đó vốn chỉ có thể đến bệnh viện tuyến tỉnh hoặc tuyến huyện.

Covid-19 giúp định hình lại nền dịch vụ y tế - ảnh 1

Ca hội chẩn khám chữa bệnh từ xa tại trung tâm Hội chẩn tư vấn, khám chữa bệnh từ xa bệnh viện Chợ Rẫy hôm 23.9. Nguồn: bệnh viện Chợ Rẫy 

Chợ Rẫy là một trong hơn 20 bệnh viện tuyến trung ương và tuyến cuối ở TP.HCM và Hà Nội tham gia đề án Khám chữa bệnh từ xa giai đoạn 2020-2025 do bộ Y tế ban hành hồi tháng 6. Bệnh viện này cùng với bệnh viện Đại học Y dược TP.HCM và Bạch Mai là 3 bệnh viện kết nối với nhiều cơ sở y tế nhất: hơn 300 điểm cầu.

Bác sĩ Nguyễn Tri Thức, giám đốc bệnh viện Chợ Rẫy kỳ vọng với nền tảng telehealth này, sắp tới bệnh viện còn có thể tổ chức hội chẩn với một số đảo khác ở Việt Nam như đảo Phú Quý, Trường Sa, Hoàng Sa…

Triển khai thí điểm từ tháng 4, tính đến cuối tháng 9, đề án Khám chữa bệnh từ xa đã kết nối đến hơn 1.000 cơ sở khám chữa bệnh tại 63 tỉnh thành toàn quốc, đánh dấu cột mốc triển khai đồng bộ hệ thống telehealth trên cả nước.

Việt Nam trong giai đoạn vừa qua được đánh giá là một trong những nước ngăn chặn và kiểm soát tốt dịch Covid-19, theo PGS.TS Lương Ngọc Khuê, cục trưởng cục Quản lý Khám chữa bệnh (bộ Y tế), một trong những nhóm giải pháp đem lại hiệu quả là tận dụng việc khám chữa bệnh từ xa.

Chia sẻ tại hội thảo trực tuyến về giải pháp y tế telehealth do Medisetter tổ chức hôm 28.9, giáo sư Joseph C. Kvedar (trường Y khoa Harvard), chủ tịch hiệp hội Y học từ xa Mỹ (ATA) cho rằng bất kỳ một bước tiến nào về y tế từ xa đều đáng cổ vũ, bao gồm việc triển khai đồng bộ khám chữa bệnh từ xa tại Việt Nam.

Theo giáo sư Kvedar, kể từ tháng 3 năm nay ngành y tế thế giới đã chứng kiến nhiều thay đổi. Đơn cử, nhiều bệnh nhân mắc bệnh mãn tính được yêu cầu ở trong nhà khi giãn cách xã hội, nhưng ngành y tế vẫn phải cung cấp dịch vụ cho họ. "Điều này đã giúp y tế số trở nên thông dụng hơn, trở thành thời điểm vàng phát triển y tế từ xa,” ông nhận định.   

Covid-19 giúp định hình lại nền dịch vụ y tế - ảnh 2

Nguồn: Nghiên cứu cấp quốc gia về triển khai y tế từ xa ở Úc. 

Thậm chí trước khi đại dịch xảy ra, nhiều khảo sát, nghiên cứu tại Mỹ đã cho thấy sự sẵn sàng đón nhận y tế từ xa ở cả bệnh nhân, bác sĩ và bệnh viện. Khảo sát năm 2019 của Rock Health và trung tâm Sức khỏe số Stanford về khả năng thích ứng của bệnh nhân cho thấy giai đoạn 2018-2019 có ít nhất 1/3 người đã có kinh nghiệm sử dụng dịch vụ y tế qua video và các kênh kỹ thuật số khác.

Theo người đứng đầu ATA, khái niệm y tế từ xa (telehealth) được định nghĩa rộng là dịch vụ y tế vượt ra khỏi giới hạn truyền thống về không gian và thời gian nhờ công nghệ. Qua đó bệnh nhân được chăm sóc bất cứ khi nào và ở bất cứ nơi nào họ cần. Đồng thời, y tế từ xa còn giúp cơ sở y tế tối ưu hóa việc sử dụng hạ tầng, đảm bảo khi bệnh nhân vào thăm khám tại các cơ sở y tế là trường hợp thực sự cần thiết.

Dù vậy quá trình triển khai y tế từ xa vẫn đối mặt không ít thách thức. Một nghiên cứu y tế cấp quốc gia tại Úc cho thấy các trở ngại nằm ở chi phí, việc tích hợp hạ tầng, bảo mật thông tin bệnh nhân đến các kỹ năng y tế cũng như công nghệ thông tin…

Trong khi có nhiều lĩnh vực phù hợp áp dụng y tế từ xa như tái khám bệnh mãn tính (tăng huyết áp, tiểu đường...), sức khỏe tinh thần, chăm sóc y tế khẩn cấp... thì một số lĩnh vực khác vẫn khó thể tiếp cận, chẳng hạn khám sức khỏe tổng quát, cần mẫu bệnh phẩm hoặc phim chụp, bệnh lý phức tạp cần chăm sóc, xét nghiệm lâm sàng…

Dù vậy y tế từ xa vẫn được nhìn nhận là tương lai của lĩnh vực chăm sóc sức khỏe. Không chỉ giúp ích trong giai đoạn dịch bệnh Covid-19, telehealth còn tạo điều kiện cho ngành y tế định hình lại việc cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe, nhất là ở các nước dân số già hóa và tình trạng quá tải bệnh viện tuyến đầu như Việt Nam.

 
Covid-19 giúp định hình lại nền dịch vụ y tế - ảnh 3

Các mảnh ghép về giải pháp y tế từ xa. Nguồn: ATA 

Cách duy nhất để thay đổi tình trạng này, theo ông Kvedar, là phải chuyển đổi mô hình chăm sóc bệnh nhân, từ một chuyên gia – một bệnh nhân sang một chuyên gia – nhiều bệnh nhân. “Ví dụ khi bạn sử dụng dịch vụ của Uber hay các mô hình công nghệ mới khác, nhờ nhiều bước kỹ thuật số trên điện thoại mà dịch vụ trở nên hiệu quả hơn. Đây là cách cần hướng đến trong chăm sóc bệnh nhân,” ông dẫn giải.

Mô hình mới này bao gồm nhiều giải pháp y tế như tư vấn trực tuyến, theo dõi bệnh nhân từ xa, trị liệu số, ứng dụng khoa học robot… Các giải pháp này hiện vẫn còn là những mảnh ghép rời rạc nhưng sẽ ngày càng liền lạc hơn trong vài năm tới.


Theo định nghĩa của hiệp hội Y tế từ xa Hoa Kỳ (ATA), telemedicine là việc chăm sóc lâm sàng, chẩn đoán trực tiếp trên bệnh nhân được thực hiện từ xa. Trong khi đó, telehealth là khái niệm bao hàm tất cả các hoạt động y tế từ truyền thông, các phương tiện đánh giá, đo lường, dự phòng, đào tạo… từ xa. Theo định nghĩa này, khái niệm telehealth bao hàm cả telemedicine.


Đọc thêm>>>
Kết nối hơn 1.000 cơ sở khám chữa bệnh từ xa trên cả nước
“Chạy ảo” làm thiện nguyện và luyện sức khỏe mùa dịch
Vườn ươm công nghệ ở bệnh viện
Mô hình y tế phi tập trung giúp cơ sở y tế “sống sót” qua dịch bệnh
Làn sóng đổi mới sáng tạo của startup công nghệ y tế từ đại dịch Covid-19
Năm thay đổi lớn trong ngành y tế

"Giáo dục là làm cho con người tìm thấy chính mình". ---- Socrates - Triết gia

Tạp chí Forbes Việt Nam

Số 89 tháng 10.2020

 Số 89 tháng 10.2020

Bao Forbes Vietnam so 74
 
  • - DANH SÁCH 10 NGÂN HÀNG KINH DOANH HIỆU QUẢ NHẤT

    Các ngân hàng tư nhân năng động chiếm tỉ lệ áp đảo và xuất hiện ở các vị trí dẫn đầu.

  • - HÀNH TRÌNH CHINH ĐÔNG

    Đặt ưu tiên hiệu quả hoạt động và phát triển bền vững, ông Trịnh Văn Tuấn xây dựng ngân hàng Phương Đông theo một lối riêng.

  • - THÀNH TỰU HAI THẬP NIÊN XÂY NỀN

    Nhiều năm ở chiếu dưới, Manulife Việt Nam vươn lên dẫn đầu thị phần bảo hiểm khai thác mới.

  • ĐƯỜNG ĐẾN SIÊU ỨNG DỤNG

    Có trong tay 20 triệu người dùng, MoMo đặt mục tiêu 50 triệu khách hàng và thành siêu ứng dụng.

  • - SỰ TRỞ LẠI CỦA “NGƯỜI CŨ”

    Ông Huỳnh Thanh Phong dẫn dắt FWD, gương mặt mới trong làng bảo hiểm, nhanh chóng phát triển.

  • - PHỎNG VẤN: TÌM KIẾM TRẢI NGHIỆM VƯỢT TRỘI

    Thực trạng, cơ hội và thách thức trong chuyển đổi số của ngân hàng theo quan điểm lãnh đạo ngân hàng VIB.

  • - DANH SÁCH NHỮNG NGƯỜI GIÀU NHẤT SINGAPORE