Ngành công nghệ sinh học của Trung Quốc, đặc biệt là chỉnh sửa gen, đang phát triển nhanh chóng và dần bắt kịp với Mỹ. Tuy vậy đi kèm với những bước tiến vượt bậc này là những cáo buộc và nghi vấn đánh cắp sở hữu trí tuệ mà các chuyên gia nghiên cứu Trung Quốc làm việc tại Mỹ phải đối mặt.

Công nghệ sinh học là cuộc chiến tiếp theo giữa Mỹ với Trung Quốc?  - ảnh 1

Chính phủ Mỹ ngày càng tỏ ra cẩn trọng hơn với các nhà nghiên cứu và sản phẩm dược đến từ Trung Quốc. Ảnh: Qilai Shen/Bloomberg News. 

Công nghệ sinh học là một trong những thị trường tương lai được Made in 2025 - kế hoạch thúc đẩy sản xuất tại nội địa Trung Quốc, chú trọng. Giá trị thị trường ngành này tại Trung Quốc hiện đã lên tới mức 4,7-6,2 tỉ USD, dù vậy vẫn là con số khiêm tốn so với thị trường 118 tỉ USD của Mỹ.

Bên cạnh đó, Trung Quốc là quốc gia sở hữu nhiều bằng sáng chế liên quan tới bộ mã gen thứ nhì thế giới, chỉ xếp sau Mỹ: quốc gia tỉ dân hiện nắm trong tay 410 bằng sáng chế (chiếm khoảng 17% tổng số), trong khi đó số bằng sáng chế của Mỹ là khoảng 500 (tương đương 19%), theo số liệu thống kê của iRunway Analysis.

Tháng 4.2018, Weiqiang Zhang, 51 tuổi, một người Trung Quốc có giấy phép vĩnh trú tại Mỹ, đã bị tòa án quận khép tội đánh cắp bí mật thương mại có liên quan tới gạo biến đổi gen.

Đầu năm 2019, nhà nghiên cứu ung thư Xifeng Wu đã bị buộc tội làm gián điệp cho Trung Quốc. Viện sức khỏe quốc gia Mỹ và FBI đã bắt đầu chú ý tới các nhà khoa học người Hoa đang làm việc với các phương pháp trị ung thư mới.  

"Tôi cũng từng nghe tin về vài nhà khoa học Trung Quốc làm việc tại Mỹ đã tạo ra các "phòng thí nghiệm mật" ở nước ngoài và tiến hành thực hiện nghiên cứu song song hai nơi. Tuy vậy không rõ họ có bị buộc tội hay kết án là gián điệp hay không," Cole Carson, luật sư sở hữu trí tuệ và giấy phép tại Florida cho biết.

Ngày 5.8 vừa qua, tờ Bloomberg đưa tin về việc Mỹ bày tỏ thái độ không hài lòng khi Trung Quốc ngày càng đóng vai trò quan trọng trong thị trường dược toàn cầu, vốn từ lâu được thống trị bởi các doanh nghiệp Mỹ và châu Âu. Trung Quốc đang dần hoàn thiện dây chuyền sản xuất và đã trở thành nhà cung cấp thành phần hoạt tính lớn nhất thế giới.

Chính phủ Mỹ cũng tỏ ra cẩn trọng với thuốc điều trị bệnh tim có thành phần chính xuất xứ từ Trung Quốc. Đích thân tổng thống Trump từng nói rằng việc binh lính Mỹ uống thuốc sản xuất bởi Trung Quốc là một rủi ro an ninh quốc gia.     

"Mỹ sẽ cần phải quan tâm nhiều hơn tới vấn đề an ninh quốc gia trong ngành công nghệ sinh học," các chuyên gia phân tích tại Stratfor nhận định.  

Trong khi đó, Steve Hoffman, CEO của công ty công nghệ sinh học Tyme của Mỹ lại bày tỏ mong muốn được hợp tác với các doanh nghiệp và chuyên gia đến từ Trung Quốc: "Các nhà nghiên cứu ung thư Trung Quốc bước chân vào lĩnh vực của mình với lý do cũng giống như các chuyên gia Mỹ: họ đều mong muốn tạo nên sự khác biệt. Xét về mặt kiến thức khoa học, những phát kiến của giới khoa học Trung Quốc quả thật rất phi thường," Hoffman nói.

Đọc thêm>>>

Phát triển du lịch y tế: Bắt đầu từ y học cổ truyền và nha khoa

Startup chuỗi phòng khám Med247 nhận vốn từ quỹ KK

Ngành dược dịch chuyển tạo cơ hội cho doanh nghiệp Việt

Ra mắt ngân hàng dữ liệu ngành dược đầu tiên tại Việt Nam

Hai nhà khoa học Việt được vinh danh trong top 100 nhà khoa học châu Á 2019