Không phải cơ sở vật chất, công nghệ hiện đại, cũng không phải đầu tư bao nhiêu tiền, giáo trình giảng dạy nào… mà chính nguyện vọng, mong muốn thực tế từ người học và người dạy mới là chìa khóa để các nhà kinh doanh giáo dục tìm kiếm và xây dựng cho mình một mô hình phù hợp.

Là người điều phối cho phiên thảo luận chung của Hội nghị Giáo dục 2019 của Forbes Vietnam tổ chức sáng nay, Nguyễn Chí Hiếu - CEO của tổ chức giáo dục IEG chia sẻ câu chuyện bản thân ông nhìn thấy trong quá trình tư vấn cho các trường học.

Ông Hiếu kể rằng khi tham gia tư vấn một dự án, ông dành hai tuần đầu, mỗi ngày từ 7h30 đến 17h30 không phải để họp hành, bàn chiến lược với lãnh đạo nhà trường mà để tìm kiếm và nói chuyện với học sinh. Kết quả khiến ông phải bất ngờ vì nhiều học sinh nói rằng họ thích các chương trình mới, kiến thức mới thì thú vị nhưng việc học lại luôn cảm giác rất mệt.

“Điều đó cho thấy một phần thực tế những gì nhà trường cung cấp không thực sự là mong muốn của người học. Chúng ta đang cố gắng tạo ra sản phẩm tốt nhất cho khách hàng, chúng ta cũng nói nhiều về tăng trưởng nhưng sản phẩm sai, lỗi trong giáo dục thì không thể thu hồi được”, ông Hiếu chia sẻ.

Con người phải là trung tâm của mọi mô hình giáo dục - ảnh 1

Các diễn giả tại phiên thảo luận "lựa chọn phù hợp" về mô hình giáo dục. Ảnh: Forbes Việt Nam

"Khi nói đến giáo dục người ta hay quan tâm đến triết lý giáo dục nhưng triết lý tùy thuộc vào quan điểm của mỗi trường. Nhưng dù là triết lý gì cũng phải thực sự đáp ứng được nhu cầu và nguyện vọng của người học”, ông Hiếu gợi mở.

Tiến sĩ Giáp Văn Dương, đồng sáng lập trường Vietschool có quy mô hơn 300 học sinh chủ yếu ở cấp mầm non và tiểu học, chia sẻ khi bắt đầu thành lập Vietschool, họ có 8 hạng mục là bộ giá trị cốt lõi mà người giáo viên phải “nằm lòng”, trong đó triết lý giáo dục chỉ một trong những giá trị. "Quan trọng không phải là triết lý giáo dục mà là bộ giá trị cốt lõi và ở tầng vận hành," ông Dương nói.

 Một trong những nền tảng họ hướng đến là “Chân thiện mỹ hòa” với giáo viên, trong đó chữ "hòa" cực kỳ quan trọng, phản ánh bản chất giáo dục, giáo dục làm cho hài hòa giữa con người với con người.

“Làm sao để đưa những giá trị này vào trường lớp một cách tự nhiên và thoải mái nhất cho người học. Phương pháp của chúng tôi như một số trường là đồng kiến tạo, tri thức không phải là thứ có sẵn, nhồi nhét cho học sinh, nhất là với học sinh mầm non, chúng tôi để các em tự nhận thức, tự hình thành tính cách và đưa vào từng tiết học, từng hoạt động cách tự nhiên nhất, không dừng ở trường học”, ông Dương cho hay.

Đào tạo ở cấp đại học và sau đại học, trong ba năm trở lại đây đại học Fulbright nổi lên như một điển hình với việc theo đuổi mô hình trường học không vì lợi nhuận. Khác với trường học phi lợi nhuận được tài trợ bởi ngân sách, Fulbright không có chủ đầu tư, nguồn lực được huy động qua các hoạt động thiện nguyện, mạnh thường quân, mọi khoản lợi nhuận nếu có chảy về trường là để tái đầu tư.

Theo bà Đàm Bích Thủy, chủ tịch đại học Fulbright, triết lý đó gói gọn trong ba chữ “know, do, be”, tức đào tạo con người có kiến thức, kỹ năng và phẩm chất cá nhân. Trong quan điểm nhiều người, học trường tốt thì giá cao, nhưng theo bà Thủy điều họ muốn hướng tới là sự bình đẳng trong tiếp cận giáo dục.

Mô hình Fulbright đang thực hiện hướng đến học trải nghiệm trong tất cả các môn học. Trong lớp học, việc thiết kế sản phẩm có thể đảo ngược quá trình dạy, việc đầu tiên học sinh phải ra ngoài để xem người ta cần gì, khi quay trở để học cách thiết kể sản phẩm đó.

“Nhưng quan trọng hơn chúng tôi muốn học sinh phải có sự giao tiếp. Một sinh viên 18 tuổi có thể chia sẻ, cảm thông với câu chuyện của một người già, qua đó có được lòng cảm thông, trắc ẩn.  Phẩm chất thường bộc lộ bên ngoài lớp học, những chương trình ngoại khó”, chủ tịch đại học vừa bắt đầu tuyển sinh cả nước từ năm nay chia sẻ.

Không những người học mà cả người dạy học cũng đang phải “vật lộn” giữa chất lượng dịch vụ cũng như phát huy vai trò thực sự của một người thầy.

Ông Hiếu dẫn quan sát thực tế của mình cho hay một trong những yếu tố quan trọng chiếm 70% chất lượng đầu ra của một trường không phải là cơ sở vật chất hiện đại, giáo trình cấp tiến hay tiền đầu tư nhiều mà chính là người dạy, nhưng chất lượng giáo viên lại đang có dấu hiệu ngày càng đi xuống, trong khi chất lượng đầu vào giáo viên vẫn còn thấp.

Ở khối trường tư thục, một giáo viên trung bình 1 tuần tối thiểu 18 giờ lên lớp, thỉnh thoảng có người 25-30 giờ. Một ngày bắt đầu 7h30 và tan lớp 17h, sau đó là các họat động khác đến khoảng 20h, không còn thời gian tập trung chuyên môn. Về hoạt động đào tạo, để giáo viên dạy được phẩm chất, tư duy phản biện thì người dạy phải mất ít nhất 5 năm đào tạo cho bản thân để có thể dạy lại người khác. Nhiều trường từ chối tháo gỡ cơ chế này vì không có đủ nguồn lực.

Đồng quan điểm, ông Dương cho rằng người thầy là nút thắt của chất lượng giáo dục. Phải làm sao chuyển giáo viên từ con người công cụ thành con người tự do, khi đó họ mới thể hiện phẩm chất cá nhân trong giảng dạy.

Với kinh nghiệm đầu tư vào trường ở Ấn Độ và Đông Nam Á, ông Raj Shastri, đối tác điều hành quỹ đầu tư giáo dục Kaizen PE, tổ chức vừa rót vốn 10 triệu USD vào hệ thống giáo dục Yola, gợi ý chỉ cần người dạy tập trung vào việc dạy và đào tạo cho người học, chứ không phải những công việc hành chính.

Ông cũng nhấn mạnh, kinh nghiệm thế giới hoàn toàn có thể làm được. Đó là yếu tố con người cần phải được tách ra, phải tương tác với học sinh hơn và để họ có thể phát huy phẩm chất của một người thầy, hướng dẫn cho học sinh, sinh viên. Điều này muốn làm được cần có nhiều thời gian.

Cũng tại phiên thảo luận, các diễn giả đã chia sẻ góc nhìn khác nhau về câu chuyện làm kinh doanh trong giáo dục, làm sao để cân bằng giữa yếu tố tăng trưởng và chất lượng giáo dục, chất lượng dịch vụ khi công ty phát triển đến giai đoạn tăng trưởng nóng.

Ông Dương cho rằng điều này tùy thuộc vào việc xem học sinh là khách hàng hay là một con người trong quá trình trưởng thành. Nhìn như thế nào thì giải pháp sẽ theo hướng đó.

“Kinh nghiệm thế giới cho thấy hoàn toàn có thể dung hòa được câu chuyện kinh doanh và bản chất giáo dục. Hoàn toàn có thể hài hòa con người công nghệ, kiểm soát và truyền cảm hứng, kinh doanh và chất lượng,…”, vị này nói.

“Với mô hình hiện tại, chúng tôi không có sức ép từ nhà đầu tư về cổ tức, bù lại chúng tôi phải tìm kiếm nguồn tài trợ khác, nhưng việc đảm bảo chất lượng quan trọng hơn là tìm kiếm một giải pháp hiệu quả nhanh trong ngắn hạn. Chúng tôi cũng không tăng tuyển sinh bởi chúng tôi trong biết 4-5 năm đầu yếu tố sống còn là giữ được chuẩn chất lượng đào tạo, nên tăng trưởng vừa phải và đảm bảo vận hành trôi chảy”, hiệu trưởng Fulbright cho hay.

Trong khi đó dưới góc nhìn nhà đầu tư, ông Raj Shastri cũng cho rằng nhìn trong sự phát triển của công ty, khi tăng trưởng nhanh và chất lượng tụt lại, cần phải nhận thức, phải dừng lại và có điều chỉnh. Quá trình điều chỉnh liên tục sẽ ngày càng cải thiện kết quả.

Ông cũng nhấn mạnh, về dài hạn phải tạo ra giá trị cho cổ đông từ sản phẩm dịch vụ nhưng việc kinh doanh phải hài hòa với mục tiêu giáo dục. Còn trong ngắn hạn để tạo ra ngay giá trị mà phải đảm bảo hài hòa là rất khó vì giáo dục luôn là ngành phụ thuộc vào chất lượng con người, sẽ khó triển khai nếu chất lượng không đáp ứng kịp. Do đó cần xây dựng một hệ thống có thể theo dõi thường xuyên chất lượng, lắng nghe ý kiến người học.

“Việt Nam là quốc gia chúng tôi tìm đến trong sự dịch chuyển thị trường sang Đông Nam Á bởi chúng tôi thấy sự quan tâm đặc biệt đến giáo dục, có bậc cha mẹ sẵn sàng bán tài sản để cho đi học. Kỳ vọng của chúng tôi là cải thiện chất lượng giáo dục thông qua các đối tác giáo dục tại đây,” đại diện Kaizen PE nói.

Đọc thêm>>>
Các cách học mới: Công nghệ không phải là cứu cánh của giáo dục
Hội nghị Giáo dục 2019: Giáo dục giúp chúng ta trở thành những con người tốt đẹp hơn
Chủ tịch Đại học FPT: Cần nhiều chính sách cởi mở với giáo dục tư nhân
Giáo dục VN bị “thử lửa” trước sự dịch chuyển của thị trường lao động
Kaizen mở rộng mạng lưới giáo dục đến VN qua thương vụ với YOLA
Chuỗi nhượng quyền mầm non Kipinä vào Việt Nam qua đối tác ILA
Vốn tư nhân đang đổ vào những dự án giáo dục nào?