Lĩnh vực tín dụng tiêu dùng tăng trưởng mạnh mẽ trong thời gian qua, nhưng chiếm phần lớn là cho vay nhà ở, khiến cho sự phát triển của tín dụng tiêu dùng chưa được nhìn nhận đúng đắn trong thời gian qua.

Cho vay bất động sản chiếm đến 40% tổng tín dụng cho vay tiêu dùng - ảnh 1

Ông Nguyễn Hoàng Minh cho biết tín dụng tiêu dùng tăng trưởng mạnh trong thời gian qua tại TP.HCM nhưng phần lớn lĩnh vực này có liên quan tới bất động sản. Ảnh: Trường Bùi

Tại TP.HCM, thị trường lớn nhất cả nước, tín dụng tiêu dùng chiếm khoảng 19,4% tổng dư nợ tín dụng tính đến cuối tháng 10.2018, tăng từ mức 3,9% trong năm 2008, ông Nguyễn Hoàng Minh, phó giám đốc Ngân hàng Nhà nước chi nhánh TP.HCM, cho biết tại diễn đàn ngân hàng bán lẻ Việt Nam 2018 hôm 29.11.

Tuy nhiên, hoạt động cho vay tiêu dùng của các công ty tài chính hiện nay có tỉ trọng khá lớn liên quan đến lĩnh vực bất động sản, chiếm 38-40% tổng dư nợ tín dụng cho vay tiêu dùng trên địa bàn TP.HCM. Với quy mô tín dụng tiêu dùng vào khoảng 400.000 tỉ đồng, tín dụng có liên quan tới bất động sản đạt khoảng 116.000 - 180.000 tỉ đồng.

Theo quy định của Ngân hàng Nhà nước, các khoản vay cá nhân liên quan đến việc mua nhà, sửa chữa nhà, nguồn trả nợ thông qua tiền lương được hạch toán vào cho vay tiêu dùng. Do đó, tỉ lệ cho vay trên thị trường tiêu dùng có liên quan tới bất động sản chiếm tỉ trọng lớn.

Ông Cấn Văn Lực, chuyên gia kinh tế trưởng tại ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) cho rằng nên tách riêng tín dụng cho vay nhà ở ra khỏi tín dụng tiêu dùng như các nước đang làm. "Nếu tách ra, thực chất tín dụng tiêu dùng chỉ chiếm 12% tổng dư nợ, còn rất nhiều dư địa phát triển," ông Lực nói.

Tỉ trọng tín dụng tiêu dùng mặt bằng chung hệ thống ngân hàng Việt Nam khoảng 18%, mức này tương đối thấp so với các nước trong khu vực như Trung Quốc (21%), khu vực ASEAN (34%), Úc (36%).

Tôi luôn mong muốn thúc đẩy tín dụng tiêu dùng phát triển, qua đó góp phần xóa bỏ quỹ đen hoành hành, Chính phủ cũng không muốn hạn chế tín dụng tiêu dùng mà muốn lành mạnh hóa, bóc tách theo hướng minh bạch, rõ ràng, hợp lý hơn, ông Lực cho biết.

"Khi tách ra, cần phải sửa đổi thông tư 36, liên quan đến việc trọng số rủi ro đối với cho vay bất động sản. Nếu tách ra mà không sửa đổi thì không ai dám cho vay vì chi phí vốn quá cao. Phải phân loại bất động sản thành bốn phân khúc, tương đương là bốn trọng số rủi ro khác nhau, là 100%, 150%, 200%, 250%. Như vậy sẽ công bằng hơn cho các ngân hàng thương mại, doanh nghiệp bất động sản", vị chuyên gia nói.

Lĩnh vực tiêu dùng tăng trưởng cao đem lại nhiều bất cập trong thời gian qua. Lãi suất cho vay tiêu dùng, chủ yếu tới từ các công ty tài chính, cao hơn nhiều so với mặt bằng chung của các ngân hàng thương mại, ảnh hưởng đến khả năng trả nợ của người đi vay.

Tăng trưởng tín dụng tiêu dùng cao cũng làm ảnh hưởng đến dòng vốn chảy vào sản xuất kinh doanh. Tỉ trọng tín dụng tiêu dùng tăng trong khi tỉ trọng tín dụng vào sản xuất kinh doanh đã giảm xuống còn 70% hiện nay, từ mức 78% trong những năm 2015-2016 trở về trước.

"Vốn vào hoạt động sản xuất kinh doảnh giảm sút có thể tác động lên lãi suất cho vay sản xuất", ông Minh nhận định.

"Lời khuyên là cái ta muốn có khi ta đã biết câu trả lời mà ta không muốn nghe.". ---- Erica Jong (Tiểu thuyết gia)

Vietnam Airlines Ho Chi Minh di Van Don

Tạp chí Forbes Việt Nam

Số 66 tháng 11.2018

 Số 66 tháng 11.2018

THÀNH PHỐ THÔNG MINH

TỪ CAO ỐC XANH, GIAO THÔNG THÔNG MINH

ĐẾN ĐÔ THỊ ĐÁNG SỐNG

*DANH SÁCH FORBES 400 * HỘI NGHỊ PHỤ NỮ FORBES VIETNAM

Các số báo khác