Phát triển phần mềm quản lý giúp các nhà xe hoạt động hiệu quả, Phan Bá Mạnh nhắm tới dùng dữ liệu để nâng cao hiệu quả kinh doanh vận tải hành khách. 

MỘT BUỔI SÁNG, ÔNG NGUYỄN THANH TÙNG, lãnh đạo công ty Inter Bus Lines mở điện thoại đăng nhập vào ứng dụng quản lý. Trong chốc lát tất cả thông tin điều hành của đội xe chuyên tuyến Hà Nội - Sapa được hiển thị. Nhấp tay chạm vào biểu tượng số xe kèm tên người lái, ông Tùng biết được số khách, hàng hóa đi kèm, cũng như tình trạng liên lạc với hành khách như thế nào, chẳng hạn khách đã được đón chưa hay đang chờ.

Triển khai ứng dụng từ tháng 7.2017, sau vài tháng triển khai ứng dụng quản lý vận tải hành khách do công ty An Vui cung cấp, công việc quản lý của Inter Bus Lines trở nên thuận tiện, ít tốn thời gian và công sức.

Doanh nghiệp vận tải của ông Tùng là một trong số hơn 100 nhà xe trên cả nước đang sử dụng phần mềm quản lý vận tải hành khách có tên An Vui do công ty cùng tên cung cấp. Trong đó, nhà xe lớn nhất đang vận hành khoảng 2.000 xe, nhỏ nhất là hơn năm đầu xe.

CEO Phan Bá Mạnh: Khởi nghiệp trước tiên là chứng minh năng lực tự thân - ảnh 1

Ba lần khởi nghiệp, trong đó có một lần thất bại gần như tay trắng, Phan Bá Mạnh quan điểm rằng: doanh nghiệp khởi nghiệp phải chứng minh năng lực tự thân, trước khi nhận vốn đầu tư. 

Ra mắt thị trường từ giữa năm 2017, An Vui do Phan Bá Mạnh sáng lập, là nền tảng ứng dụng quản lý cung cấp cho các đơn vị vận tải để điều hành và quản lý bán vé, hàng hóa. Thay vì bán bản quyền sử dụng thu phí một lần, CEO sinh năm 1981 lựa chọn triển khai như một giải pháp dịch vụ (SaaS) để nhiều nhà xe có thể tiếp cận, sử dụng.

“Thị trường vận tải hành khách đường bộ của Việt Nam quy mô khoảng 5 tỉ đô USD một năm. Chúng tôi mới chỉ khai thác được một phần rất nhỏ,” Phan Bá Mạnh chia sẻ. Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, năm 2018 Việt Nam có khoảng 4,2 tỉ lượt hành khách đường bộ, phương tiện vận tải đường bộ phổ biến chiếm tới 95% thị phần vận tải hành khách.

Tốc độ tăng trưởng bình quân lượt khách vận chuyển trong giai đoạn 2010-2018 là 8,3%/năm. Trong 39.400 doanh nghiệp vận tải, kho bãi, theo số liệu do bộ Kế hoạch và Đầu tư công bố năm 2019, có khoảng 1.000 doanh nghiệp vận tải hành khách theo tuyến cố định, chưa kể hơn 600 hợp tác xã vận tải. Dịch vụ vận tải hành khách theo hợp đồng có hơn 10.500 doanh nghiệp, với khoảng 55.000 xe.

Theo Phan Bá Mạnh, cơ cấu doanh thu của công ty 80% doanh thu thuộc nhóm 15% doanh nghiệp vận tải lớn. Có hai hướng tiếp cận doanh nghiệp với các công ty khởi nghiệp công nghệ trong lĩnh vực logistics. Hướng thứ nhất được một số doanh nghiệp mới khai thác là giải quyết bài toán đặt vé, tăng tỉ lệ lấp đầy ghế (giường nằm), tiêu biểu như Vé Xe Rẻ, Pasoto…

Hướng thứ hai là cung cấp ứng dụng giải pháp quản lý cho doanh nghiệp vận tải. “Quan sát cá nhân của tôi, có tới 90% lượt vé bán ra theo phương thức truyền thống,” Mạnh giải thích về việc chọn hướng tiếp cận thứ hai của An Vui. Sau một năm thử nghiệm, An Vui ra mắt thị trường, ban đầu với 20 nhà xe sử dụng dịch vụ.

Trong đó, khách hàng đầu tiên của An Vui là Inter Bus Lines, nhà xe chuyên tuyến Hà Nội – Sa Pa với 12 đầu xe. Mạnh kể, lúc đó, Inter Bus Line gặp vấn đề như chỗ trống nhiều, thất thoát, công nợ cao, lỗ khoảng 200 triệu đồng/tháng nên chủ doanh nghiệp xem như chẳng mất gì khi thử nghiệm phần mềm quản lý, điều hành. Để tiện việc triển khai, Mạnh trở thành người quản lý trực tiếp của InterBus Line.

Vướng mắc ban đầu, theo anh, từ các lái xe có tuổi, nhóm người ngại thay đổi, tiếp cận công nghệ. “Một mặt doanh nghiệp khuyến khích bằng cách thưởng lái xe khi dùng dụng ứng dụng, một mặt sử dụng cánh lái xe trẻ để phổ biến, hướng dẫn cách dùng,” Mạnh nói.

Do nhiều công đoạn từ bán vé, đối chiếu doanh thu, chi phí giữa bộ phận quản lý và lái xe thông qua phần mềm, nên thời gian rút ngắn lại, hiệu quả công việc được nâng cao. Sau Inter Bus Lines, An Vui lần lượt có thêm khách hàng mới ở Bắc Giang, Quảng Ninh. Các nhà xe chạy trên các tuyến khác nhau sẵn sàng chia sẻ về kinh nghiệm, tính hiệu quả khi sử dụng ứng dụng của An Vui.

Mạnh cho biết hiện nay có hơn 100 nhà xe từ Bắc tới Nam đang sử dụng ứng dụng An Vui. Mức phí áp dụng cho doanh nghiệp dưới 20 đầu xe là 3,5 triệu đồng/tháng, nhóm tiêu chuẩn là 5,9 triệu đồng/tháng. Các nhà xe có quy mô lớn, hoặc có yêu cầu chức năng riêng, đặc biệt An Vui có cơ chế giá linh hoạt, thỏa thuận để đáp ứng. Bốn năm tính từ khi nảy sinh ý tưởng, hình thành giải pháp và triển khai, An Vui đã nâng cấp lên phiên bản thứ tư.

Ông Lê Hồng Sơn, giám đốc phụ trách chi nhánh phía Nam của An Vui chia sẻ, để trở thành nền tảng cung cấp cho nhà xe, điều hành và quản lý bán vé, có năm module để doanh nghiệp lựa chọn, tùy biến theo yêu cầu quản lý từ xây dựng website, ứng dụng di động mang thương hiệu riêng của nhà xe, cho tới phần mềm bán vé, tích hợp tổng đài, ứng dụng dành riêng cho lái xe, phụ xe. “Chúng tôi là trung gian đấu nối, kết nối tất cả các kênh phân phối vé cho nhà xe,” ông Sơn nói.

Khi triển khai, thông tin từ phòng vé tới lái xe gần như đồng thời. Hệ thống có các tính năng giúp doanh nghiệp tăng hiệu quả khai thác như bán vé chặng thông minh, cho phép trên một tuyến đường dài có thể nhận khách lên xuống theo mô hình bán vé của đường sắt. “Chỉ cần nhìn vào phơi điện tử (sơ đồ ghế), người bán có thể biết còn chỗ trống để tiếp tục khai thác,” ông Sơn giải thích.

Khi “mọi thao tác quản lý, điều hành của doanh nghiệp được quản lý bằng công nghệ và số hóa,” như lời mô tả của ông Sơn, hiệu quả sử dụng sẽ được tăng lên.

CEO Phan Bá Mạnh: Khởi nghiệp trước tiên là chứng minh năng lực tự thân - ảnh 2

Từ thành công của hãng xe Inter Bus Lines, tuyến vận tải Hà Nội - Sapa, ông Nguyễn Thanh Tùng, chủ tịch hội đồng quản trị công ty cho biết, Interbuslines ứng dụng triệt để công nghệ thông tin vào công tác quản lý điều hành nhà xe và thu được những kết quả rất tích cực, giảm được chi phí và tăng doanh thu từ 10% đến 20%. Hiện khách Inter Bus Line có thể chủ động vào đặt chỗ, đặt giờ khởi hành, số ghế trống, số ghế đã đặt và tích hợp trên mọi hệ điều hành.

Ý tưởng về giải pháp quản lý nhà xe nảy sinh trong đầu Phan Bá Mạnh sau thất bại mở doanh nghiệp giặt ủi công nghiệp. Có bằng công nghệ thông tin đại học Bách khoa Hà Nội, năm 26 tuổi, Mạnh cùng hai người bạn lập ATO, doanh nghiệp cung ứng phần mềm quản trị bán hàng. Sau năm năm, ATO mở rộng quy mô lên 100 nhân viên.

Trong khi các cộng sự điều hành ATO, Phan Bá Mạnh khởi động dự án nhà máy giặt ủi dân dụng Green Tech. Sau ba tháng, nhận thấy khả năng thất bại cao do chi phí mặt bằng, các khoản phát sinh liên quan đền bù khi giặt hư đồ của khách, anh chuyển sang giặt ủi công nghiệp cho các nhà máy ở Bắc Ninh, Hải Dương.

Do vị trí đặt nhà máy ban đầu gần cụm dân cư, khi chuyển hướng sang khách hàng tại khu công nghiệp chi phí logistics bị đội lên, Mạnh quyết định đóng cửa nhà máy, thanh lý tài sản, thiệt hại khoảng 12 tỉ đồng.

Năm 2015, trong một lần đi xe khách, quan sát nhà xe dùng phơi giấy để giao tài xế số lượng khách, thông tin hành khách, điểm đón – trả, Mạnh ấp ủ ý tưởng về việc phát triển phần mềm quản lý vận tải. Chàng trai từng bỏ thời gian theo học nghiệp vụ kế toán ở đại học Kinh tế quốc dân Hà Nội tập hợp được bảy thành viên làm về công nghệ, lên quy trình, mô tả nghiệp vụ, hình thành giải pháp.

Anh thuyết phục một người quen đầu tư một tỉ đồng. “Với cam kết tôi sẽ dùng hết khoản tiền bán căn hộ, rồi mới sử dụng tới tiền huy động,” Mạnh kể. Hiện tại, An Vui đang phát triển các nghiệp vụ giúp nhà xe quản lý chi phí xăng dầu, chăm sóc khách hàng thân thiết, quản lý hàng hóa vận chuyển.

Trong xu hướng gia tăng sử dụng công nghệ vào quản lý, Vé Xe Rẻ cũng đưa ra giải pháp quản lý phần mềm cho các nhà xe. Nỗ lực của các công ty công nghệ nhằm tạo sự thay đổi trong quản lý, điều hành vận tải, nếu đạt quy mô lớn, sẽ tạo ra dữ liệu đủ lớn để triển khai các công nghệ như dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo, nhằm giải quyết hiệu quả bài toán logistics ở Việt Nam.

Tháng 8.2019, An Vui gọi được vốn đầu tư mạo hiểm từ VinaCapital, một trong hai quỹ đầu tư nước ngoài lớn nhất tại thị trường vốn Việt Nam ở thời điểm hiện tại. Không tiết lộ khoản tiền nhận được, Mạnh chỉ cho biết, các chỉ tiêu tăng trưởng do quỹ đặt ra doanh nghiệp đều đã đạt được. Anh cho biết, An Vui đang chuẩn bị cho vòng gọi vốn sắp tới.

“Tôi nghĩ rằng, nếu chưa đứng được trên đôi chân của mình, sẽ không thể bay bằng đôi cánh của người khác,” Mạnh nói. 

(*) Bản in theo tạp chí Forbes Việt Nam số 83, tháng 4.2020 


Đọc thêm >>>
Kinh doanh bầu trời vô tận
Vua sòng bạc Macau Hà Hồng Sân qua đời và di sản kế nghiệp
Vì sao Kylie Jenner mất danh hiệu tỉ phú?
Giáo sư Harvard trở thành tỉ phú nhờ Covid-19
Đường đến doanh nghiệp truyền thông khổng lồ thế giới
Tang Shing-bor - tỉ phú dẫn dắt bất động sản công nghiệp


"Khởi nguồn kinh doanh là để tạo ra hạnh phúc, không phải để tích lũy của cải.". ---- B.C Forbes

Tạp chí Forbes Việt Nam

Số 90 tháng 11.2020

 Số 90 tháng 11.2020

Bao Forbes Vietnam so 74
 
  • - 10 NHÀ PHÁT TRIỂN BẤT ĐỘNG SẢN HÀNG ĐẦU

    Danh sách 10 nhà phát triển bất động sản hàng đầu dựa trên số lượng sản phẩm đưa ra thị trường từ năm 2014 đến nay.

  • - NGƯỜI CỦA THỊ TRƯỜNG

    Ông Nguyễn Đình Trung đưa Hưng Thịnh từ một công ty môi giới thành nhà phát triển bất động sản có hệ sinh thái khép kính.

  • - KHU ĐÔ THỊ XANH

    Gamuda Land bền bỉ phát triển hai khu đô thị xanh tại Hà Nội và TP.HCM.

  • NGƯỜI XÂY TỔ ẤM

    Chuỗi siêu thị nội thất Baya tái cơ cấu hoạt động khi thị trường bất động sản trầm lắng.

  • - SẴN SÀNG ĐÓN LẤY CƠ HỘI

    Với bảy nhà máy, Staint Gobain nắm bắt cơ hội ở đất nước trong thời kỳ đô thị hóa.

  • - ĐÓN ĐẦU TƯƠNG LAI

    Các doanh nghiệp bất động sản sẵn sàng đầu tư lớn cho công nghệ trong bất động sản.

  • - ƯU TIÊN NHỮNG CON ĐƯỜNG LÀM NÊN SỰ GIÀU CÓ

    Thứ trưởng bộ Giao thông Vận tải chia sẻ về chiến lược phát triển hạ tầng, và kế hoạch triển khai trong năm năm tới.