Sau Techcombank, ngân hàng CPTM Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) cũng công bố thoái một phần vốn tại tổng công ty Hàng không Việt Nam (UPCoM: HVN). Đây cũng là hai nhà tài trợ vốn lớn hàng đầu cho HVN nhiều năm qua, liệu việc thoái vốn của các nhà băng là tranh thủ “chốt lời” khi cổ phiếu HVN phục hồi?

Trong đợt IPO 49 triệu cổ phiếu HVN hồi cuối năm 2014, Vietcombank và Techcombank là hai nhà đầu tư gần như "ẵm trọn" số cổ phần HVN chào bán. Mức giá đấu thành công thời điểm đó là 22.300 đồng/cổ phần.

Vietcombank cho biết việc thoái vốn hiện nhằm tái cơ cấu danh mục đầu tư. Thông báo thoái vốn của ngân hàng này trong bối cảnh HVN vừa được chấp thuận đăng ký giao dịch bổ sung hơn 190 triệu cổ phiếu của đợt chào bán cho cổ đông hiện hữu (tỷ lệ 15,57%) với giá ưu đãi 10.000 đồng/cổ phiếu hồi tháng 4.2018.

Các nhà băng tài trợ vốn “chốt lời” cổ phiếu Vietnam Airlines - ảnh 1

Hãng hàng không Việt Nam có thể thiết lập đường bay thẳng đến Mỹ. Ảnh: Trường Bùi

Ngân hàng này dự kiến bán khớp lệnh qua sàn 2,3 triệu cổ phiếu trong tổng tỷ lệ sở hữu hơn 17,1 triệu cổ phiếu HVN, hiện đang giao dịch trên sàn chứng khoán công ty đại chúng chưa niêm yết (UPCoM). Nếu thành công Vietcombank sẽ giảm tỷ lệ sở hữu tại HVN từ 1,21% xuống còn 1,04%.

Đáng chú ý, lượng cổ phiếu mà Vietcombank bán ra xấp xỉ lượng nhà băng này đã mua vào hồi tháng 6.2018 theo cổ phần bán ưu đãi, tính theo thị giá hiện tại (chốt phiên 11.3 là 40.97 đồng/cổ phiếu) Vietcombank có thể thu về hơn 90 tỉ đồng sau khoảng 9 tháng.

Techcombank hồi quý I.2017 cũng thoái 25,56 triệu cổ phần HVN, sau khi cổ phiếu này lên sàn UPCoM, nhà băng này đã “chốt lời” gần hết. Thời điểm đó, cổ phiếu HVN giao dịch quanh 28.000-30.000 đồng, Techcombank thu về khoản chênh lệch ước hơn 170 tỉ đồng sau hai năm đầu tư.

Giá cổ phiếu HVN sau hơn hai năm lên UPCoM biến động đáng kể, tuy nhiên vẫn trong xu hướng đi lên, với mức tăng hơn 82%. Mức đỉnh thiết lập gần 60.000 đồng vào đầu 2018 khi thị trường chứng khoán ở nhịp tích cực, xong quay đầu giảm mạnh xuống dưới 30.000 đồng. Hiện mức giá HVN đã phục hồi hơn 33% so với vùng đáy năm qua, và tăng 14% trong hai tháng đầu 2019. 

Theo báo cáo tài chính quý IV.2018 của công ty mẹ, tổng nợ phải trả của HVN hơn 55.194 tỉ đồng, giảm 11,3% so với đầu kỳ, chủ yếu là giảm nợ dài hạn, chiếm hơn 55% cơ cấu nợ HVN. Tỷ lệ nợ chiếm khoảng 75% tổng tài sản nhưng gấp ba lần so với vốn chủ sỡ hữu cho thấy nguốn vốn đang tài trợ chủ yếu bởi các khoản nợ.

Hiện HVN chưa đến hạn công bố báo cáo tài chính hợp nhất 2018 đã kiểm toán, tuy nhiên số liệu năm 2017 cho thấy Vietcombank là nhà băng tài trợ vốn lớn nhất cho HVN. Tổng khoản vay từ Vietcombank với 880 tỉ đồng nợ ngắn hạn, 258 tỉ nợ dài hạn dự kiến đáo hạn giai đoạn 2021-2024 và 6.582 tỉ đồng đáo hạn năm 2028.

Các nhà băng tài trợ vốn “chốt lời” cổ phiếu Vietnam Airlines - ảnh 2

Kết thúc năm 2018, công ty kinh doanh hãng hàng không quốc gia đạt doanh thu thuần 96.800 tỉ đồng, tăng gần 17% so với năm trước; lợi nhuận 2.532 tỉ đồng, giảm 4,7%. Các nguyên nhân được lý giải do giá nguyên nhiên liệu tăng và ảnh hưởng chênh lệch tỷ giá khiến lợi nhuận suy giảm, dẫn đến lãi gộp so với doanh thu giảm 12,6%.

Tuy nhiên yếu tố ảnh hưởng quan trọng chính là việc HVN phải cạnh tranh ngày càng gay gắt với các hãng hàng không giá rẻ, đây được xem là thách thức lớn với hãng hàng không quốc doanh lớn nhất này, nhất là trong việc kiểm soát các chi phí.

Theo Tổng cục Hàng không Việt Nam, năm 2018 thị trường hàng không Việt Nam tăng trưởng 10% so với năm 2017, vận chuyển gần 50 triệu hành khách và trên 400.000 tấn hàng hóa, tăng 27,2%. Hiệp hội Vận tải hàng không quốc tế (IATA) dự báo Việt Nam là thị trường hàng không phát triển nhanh thứ 5 thế giới, sẽ đạt ngưỡng 150 triệu lượt khách vào năm 2035.

Cũng theo HVN, năm 2018, Vietnam Airlines Group, bao gồm Vietnam Airlines và các đơn vị thành viên gồm công ty cổ phần Hàng không Jetstar Pacific và công Bay dịch vụ VASCO chiếm gần 56% thị phần toàn ngành. Hồi cuối 2018, Vietnam Airlines đã nộp hồ sơ đăng ký niêm yết trên sàn HoSE sau hai năm giao dịch trên sàn UPCoM.