Biến động dân số toàn cầu trong những thập niên tới sẽ vẽ lại bức tranh thị trường lao động và chính sách nhập cư, đặc biệt ở những quốc gia lớn như Mỹ và Trung Quốc.

Dự kiến, đến năm 2100 dân số Trung Quốc giảm một nửa, làm dấy lên những lo ngại về tăng trưởng kinh tế trong tương lai khi lực lượng lao động của quốc gia này giảm mạnh. Trái lại, dân số và lực lượng lao động của Hoa Kỳ có thể vẫn sẽ được duy trì nếu chính sách siết nhập cư của tổng thống Trump thay đổi.

Theo công bố mới nhất trên tạp chí y khoa The Lancet, dân số Trung Quốc được dự báo sẽ giảm từ 1,4 tỉ người năm 2017 xuống còn 732 triệu người vào năm 2100, giảm 48%.

Số người trong độ tuổi lao động ở Trung Quốc cũng theo đó giảm mạnh. Tính trong độ tuổi từ 20–24, độ tuổi chính trong lực lượng quân đội của quốc gia, sẽ giảm 64%.

Biến động số dân và thị trường lao động giữa Mỹ và Trung Quốc sẽ ra sao? - ảnh 1

 Dân số Trung Quốc được dự báo giảm mạnh trong những năm tới. Ảnh: AFP/Getty Images

Mark Regets, chuyên gia kinh tế học lao động và thành viên cấp cao của Quỹ quốc gia về chính sách của Hoa Kỳ, “Xét về số lượng, nguồn lao động Trung Quốc đã giảm trong thập niên vừa  qua. Họ đã bù đắp bằng lực lượng lao động có trình độ học vấn cao hơn, tuy nhiên điều này sẽ không thể tiếp diễn nếu dân số giảm đi một nửa."

Regets lưu ý, quy mô dân số chỉ là một trong số những nguồn lực quốc gia, nhưng lại tạo ra sự khác biệt, dù dân số đang tăng chậm hay giảm. Ông cho biết: “Dân số giảm sẽ tác động nghiêm trọng đến độ tuổi trung bình trong xã hội, theo đó tỷ lệ quy mô lực lượng lao động thậm chí sẽ giảm mạnh hơn quy mô dân số.”

Chính quyền Trump không chỉ lo lắng vì quy mô số dân Trung Quốc mà còn lo ngại về khả năng định hướng đầu tư thông qua chính sách công nghiệp của chính phủ Trung Quốc. Các nhà kinh tế học nghiên cứu về Trung Quốc tin rằng điều đó làm tổn hại đến nền kinh tế Mỹ.

Chuyên gia kinh tế Nicholas Lardy, tác giả sách The State Strikes Back, cho rằng một yếu tố quan trọng dẫn đến sự suy thoái kinh tế của Trung Quốc là "tốc độ cải cách kinh tế đang chậm lại, thể hiện ở vai trò chi phối của nhà nước trong việc phân bổ nguồn lực và hiệu quả tài chính của các công ty nhà nước ngày càng giảm sút.”

Giống như Trung Quốc, Hoa Kỳ cũng phải đối mặt với các vấn đề liên quan đến dân số già. Tuy nhiên, việc nhập cư có thể giải quyết được nhiều vấn đề trong số đó, nếu các chính sách nhập cư được tái lập như trước khi tổng thống Trump nhậm chức.

Quỹ quốc gia về chính sách của Hoa Kỳ phân tích rằng số người nhập cư hợp pháp giảm 49% (khoảng 581.845 người) trong giai đoạn 2016-2021 do các chính sách của chính quyền Trump.

Cơ quan này nhận định nếu không có sự điều chỉnh, tăng trưởng trung bình của lực lượng lao động hằng năm - yếu tố quan trọng trong tăng trưởng kinh tế quốc gia - sẽ thấp hơn khoảng 59% do các chính sách nhập cư. Như vậy mức nhập cư hợp pháp giảm đi sẽ dẫn đến hậu quả đáng kể cho nền kinh tế Mỹ.”

Hai chuyên gia kinh tế Pia Orrenius và Chloe Smith của Ngân hàng Dự trữ Liên bang Dallas chỉ ra rằng nếu không có người nhập cư, nền kinh tế Hoa Kỳ sẽ phải vất vả xoay xở để phát triển: “Những người thuộc thế hệ baby boomer (1946 -1964) sẽ nghỉ hưu và dân số trở nên già hóa. Vì thế, lực lượng người nhập cư càng đóng vai trò lớn hơn trong tăng trưởng lực lượng lao động tương lai so với trước đây, ảnh hưởng trực tiếp đến việc suy giảm tăng trưởng GDP.”

Nghiên cứu của Lancet, dựa trên các dự báo về tình trạng nhập cư vào Hoa Kỳ trước thời kỳ Trump cầm quyền, ước tính dân số Hoa Kỳ sẽ tăng nhẹ từ 325 triệu vào năm 2017 lên 336 triệu vào năm 2100: “Trong tài liệu tham khảo của chúng tôi, mặc dù tỷ lệ sinh thấp hơn mức sinh thay thế, nhưng người nhập cư đã duy trì lực lượng lao động Hoa Kỳ."

Các tác giả của nghiên cứu The Lancet cho biết trong những năm gần đây, các chính sách nhập cư tự do ở Hoa Kỳ đã vấp phải các phản ứng chính trị. Điều này khiến Hoa Kỳ phải đối mặt với nguy cơ trong việc duy trì dân số và tăng trưởng kinh tế. "Chiến lược tối ưu cho tăng trưởng kinh tế, ổn định tài khóa và an ninh địa chính trị là nhập cư tự do với sự hòa nhập hiệu quả vào các xã hội này.”

Khi bàn về quy mô kinh tế, ảnh hưởng và quyền lực chính trị toàn cầu, các tác giả của The Lancet cho rằng: "Các quốc gia duy trì dài hạn lượng dân số trong độ tuổi lao động thông qua chính sách nhập cư, như Canada, Úc và Hoa Kỳ, sẽ có kết quả tốt." Và điều trớ trêu là chính sách nhập cư của chính quyền Trump có thể làm suy yếu vị thế của Hoa Kỳ trên thế giới.

Dự báo dân số của 10 quốc gia hàng đầu đến 2100

Quốc gia  
 2017
(triệu người) 
2100 
(triệu người)
 
Thay đổi (%)
Trung Quốc
1.413
732
-49%
 Ấn Độ
1.381
1.039
-21%
 Hoa Kỳ
325
336
+3%
 Indonesia
258
229
-11%
 Pakistan
214
248
+16%
 Brazil
212
165
-22%
 Nigeria
206
791
+284%
 Bangladesh
157
81
-48%
 Nga
 146
106
-27%
 Nhật
128
60
-53%

Đọc thêm >>>
Đổi mới khi cần thiết
Nhận diện thế hệ Z: Chân dung khách hàng thế hệ tiếp theo
Ba xu hướng dẫn tới sự hỗn loạn của kinh tế toàn cầu
1/3 bảo tàng Mỹ có thể đóng cửa vĩnh viễn vì Covid-19
Biến đổi khí hậu nên trở thành một ưu tiên an ninh cho năng lượng
WB: Vốn con người là chìa khóa tăng trưởng kinh tế của Việt Nam


"Di chuyển nhanh và phá vỡ các quy tắc. Nếu vẫn chưa phá vỡ cái gì, chứng tỏ bạn di chuyển chưa đủ nhanh.". ---- Mark Zuckerberg - Doanh nhân

Tạp chí Forbes Việt Nam

Số 88 tháng 9.2020

 Số 88 tháng 9.2020

Bao Forbes Vietnam so 74
 
  • - CÁ LỚN THEO SÓNG LỚN

    20 thương vụ M&A lớn nhất cho thấy khẩu vị và xu hướng sáp nhập của các doanh nghiệp nước ngoài tại Việt Nam.

  • - HÀNH TRÌNH CỦA CJ

    CJ, tập đoàn Hàn Quốc tích cực hoạt động trong lĩnh vực mua bán và sáp nhập tại Việt Nam.

  • - CỦNG CỐ CHIỀU SÂU

    Vinamilk thực hiện các thương vụ M&A để củng cố chiến lược phát triển chiều sâu cho sản phẩm.

  • RỄ SÂU BÁM CHẶT

    Sau 10 năm mua lại công ty phân phối, doanh thu ở Việt Nam của Daikin tăng lên 24 lần.

  • - MẢNH GHÉP CỦA REE

    Đầu tư vào năng lượng, REE trải qua các thử thách trước khi ghi nhận kết quả.

  • - ỨNG BIẾN TRONG ĐẠI DỊCH

    Một số giải pháp giúp doanh nghiệp xoay trở trong ngắn hạn và khích lệ tinh thần xã hội.

  • - CHUNG MỘT CHIẾN TUYẾN

    Tốc độ triển khai nhanh giúp Vingroup tham gia chuỗi cung ứng linh kiện y tế trên toàn cầu.

  • - DANH SÁCH NGƯỜI GIÀU NHẤT ẤN ĐỘ