Báo cáo mới nhất Khí hậu và An ninh ở Ấn Độ Dương - châu Á Thái Bình Dương vừa được IMCCS công bố hôm 12.8 đã kêu gọi các nhà lãnh đạo đưa biến đổi khí hậu thành một "ưu tiên an ninh" khu vực. Các quốc gia như Việt Nam cần tận dụng các cơ hội thuận lợi để gia tăng an ninh về nguồn năng lượng.

Kêu gọi đưa biến đổi khí hậu thành một ưu tiên an ninh. Báo cáo cho thấy biến đổi khí hậu đang làm leo thang các căng thẳng an ninh tiềm ẩn trong khu vực (có cạnh tranh địa chiến lược, căng thẳng giữa các nước lẫn bất ổn bạo lực gia tăng). Những yếu tố gây căng thẳng hiện nay gồm thay đổi dòng chảy của sông, nguồn cá di cư, thời tiết khắc nghiệt và mực nước biển dâng cao. 

Các chuyên gia phân tích từ Hội đồng Quân sự quốc tế về Khí hậu và An ninh (IMCCS) cảnh báo rằng nếu không quản lý hiệu quả những yếu tố này sẽ làm xói mòn khả năng ứng phó, gia tăng bất hòa và căng thẳng, khiến các nguồn lực nhà nước bị quá tải và làm suy giảm môi trường an ninh.

Báo cáo cũng chỉ ra nhiều ngòi nổ an ninh trong khu vực đặc biệt nhạy cảm với biến đổi khí hậu. Ví dụ mực nước biển dâng và hoạt động xây dựng quân sự tại các vùng tranh chấp ở Biển Đông; căng thẳng giữa các nước thành viên về quản lý nước xuyên biên giới; đối đầu trong đánh bắt cá khi sản lượng sụt giảm (do đánh bắt quá mức và ô nhiễm, cùng với khí hậu biến đổi khiến nước biển ấm lên và bị axit hóa); và sinh kế người dân suy yếu làm tăng nguy cơ nạn cướp biển và tội phạm hoạt động có tổ chức.     

Biến đổi khí hậu nên trở thành một ưu tiên an ninh cho năng lượng - ảnh 1

Nhà máy nhiệt điện than Nghi Sơn 1 (Thanh Hóa). Hiện nhiều chính quyền địa phương từ chối xây dựng nhiệt điện thanh theo Quy hoạch điện VII). Ảnh: Lê Quỳnh

Báo cáo khuyến nghị, giải quyết các nguyên nhân gốc rễ của biến đổi khí hậu nên là một ưu tiên an ninh của khu vực. Điều này bao gồm cả việc xem xét toàn bộ phạm vi tác động của các khoản đầu tư vào năng lượng nhiên liệu hóa thạch đối với lợi ích quốc gia và an ninh quốc gia.  

Thứ hai, biến đổi khí hậu nên được ưu tiên trong chương trình nghị sự trong các giới chính sách. Lý do, Ấn Độ Dương - châu Á Thái Bình Dương là khu vực dễ xảy ra thiên tai; an ninh lương thực và nước sạch dễ bị tổn thương trước tác động của khí hậu; dân số và cơ sở hạ tầng kinh tế tập trung ven biển và dễ bị ảnh hưởng bởi bão và nước biển dâng. 

“Biến đổi khí hậu đóng vai trò như một bộ nhân các nguy cơ, làm gia tăng các mối đe dọa an ninh trên toàn khu vực, từ các cơn bão với sức tàn phá ngày càng lớn và mực nước biển dâng cao, đến các nguồn cá di cư làm ảnh hưởng đến an ninh lương thực khu vực.”, tổng thư ký IMCCS Sherri Goodman nói thêm.

Cơ hội cấu trúc lại ngành năng lượng. Việc Covid-19 xuất hiện càng làm bộc lộ những tổn thương xã hội nghiêm trọng. Đối với lĩnh vực nhiệt điện than, báo cáo sáu tháng đầu năm 2020 của Tổ chức Giám sát năng lượng toàn cầu cho thấy, năm 2020 đánh dấu lần đầu tiên công suất điện than toàn cầu suy giảm, mặc dù Trung Quốc vẫn tiếp tục xây dựng các nhà máy nhiệt điện than công suất lớn.

Christine Shearer, giám đốc chương trình về than nhận định, đại dịch Covid-19 đã làm đình trệ phát triển nhà máy điện than trên thế giới, là cơ hội hiếm hoi cho các quốc gia đánh giá lại kế hoạch năng lượng và lựa chọn con đường tối ưu hóa chi phí, gia tăng năng lượng sạch. Cuộc chuyển đổi này nếu diễn ra sẽ kích thích các nền kinh tế, tạo việc làm mới và giúp thế giới đáp ứng được các mục tiêu khí hậu toàn cầu.

Cũng vậy, báo cáo của Hội đồng Năng lượng gió toàn cầu (GWEC) công bố đầu tháng 8 cho thấy, điện gió ngoài khơi đang được chính phủ các nước nhìn nhận là nguồn lực đóng góp quan trọng cho công cuộc phục hồi kinh tế hậu Covid-19. 2019 là năm phát triển rực rỡ nhất trong lịch sử ngành công nghiệp điện gió ngoài khơi, với 6,1 GW công suất mới được lắp đặt, nâng tổng sản lượng điện gió toàn cầu lên 29,1 GW.

Tổ chức này dự tính công suất tương tự cũng sẽ đạt được trong năm 2020, bất chấp tác động của cuộc khủng hoảng Covid-19. Đến nay điện gió ngoài khơi được xem như là một công nghệ phi carbon giá cả phải chăng và dễ nhân rộng, tạo công ăn việc làm và phát triển kinh tế cho các cộng đồng ven biển. 

Tại Việt Nam, Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia - quy hoạch Điện VIII (giai đoạn 2021-2030 tầm nhìn đến năm 2045) đang cho thấy sự kỳ vọng vào năng lượng tái tạo, với việc xem xét khả năng nâng cao tỷ trọng nguồn năng lượng này (điện khí, điện gió, điện mặt trời...). Nhiệt điện than dù đang giảm nhưng vẫn còn đóng tỷ trọng lớn. Bước tiến mới trong Quy hoạch điện VIII là chỉ phát triển các dự án nhiệt điện đã được quy hoạch, không đưa dự án mới vào triển khai.

Một kịch bản khác của Quy hoạch điện VIII hiện cũng đang đề xuất loại bỏ 9,5 GW điện than đã phê duyệt và đẩy lùi thêm 7,6 GW đến sau 2030. So với Quy hoạch VII điều chỉnh, sẽ loại bỏ gần một nửa (48%) công suất nhiệt điện than được quy hoạch bổ sung đến năm 2030, từ 35,5 GW xuống còn 18,4 GW.

Đối với điện gió ngoài khơi, một nguồn năng lượng tiềm năng lớn mới với Việt Nam, dự kiến sẽ lắp đặt 7,2 GW công suất tới năm 2030.

Tuy nhiên, thực trạng biến đổi khí hậu, nước biển dâng lên, thiên tai, bão, hạn hán… khiến giới khoa học lo ngại sự ảnh hưởng lớn đến Việt Nam bởi xu hướng đẩy mạnh phát triển và xây dựng nhiều dự án đô thị ven biển, đô thị lấn biển quy mô lớn. Trong khi đó, thực tế pháp lý về đánh giá tác động môi trường chiến lược, lẫn đánh giá tác động môi trường dự án hiện nay chưa được tích hợp, lồng ghép với các đánh giá rủi ro biến đổi khí hậu như là một quy trình thực chất.


Đọc thêm>>>
Công suất điện than toàn cầu lần đầu suy giảm sau 20 năm
Việt Nam trước sức ép thoái vốn nhiệt điện than
Doanh nghiệp “đua” với thời hạn áp giá mới cho điện mặt trời
Thế giới trước áp lực chuyển đổi hệ thống năng lượng
Biến đổi khí hậu toàn cầu tạo ra thị trường “kinh doanh sạch” 2.100 tỉ đô
Đồng bằng sông Cửu Long: Khát giữa vùng nước
VN sẽ thiệt hại 2,8% GDP mỗi năm vì suy thoái môi trường tự nhiên



"Di chuyển nhanh và phá vỡ các quy tắc. Nếu vẫn chưa phá vỡ cái gì, chứng tỏ bạn di chuyển chưa đủ nhanh.". ---- Mark Zuckerberg - Doanh nhân

Tạp chí Forbes Việt Nam

Số 88 tháng 9.2020

 Số 88 tháng 9.2020

Bao Forbes Vietnam so 74
 
  • - CÁ LỚN THEO SÓNG LỚN

    20 thương vụ M&A lớn nhất cho thấy khẩu vị và xu hướng sáp nhập của các doanh nghiệp nước ngoài tại Việt Nam.

  • - HÀNH TRÌNH CỦA CJ

    CJ, tập đoàn Hàn Quốc tích cực hoạt động trong lĩnh vực mua bán và sáp nhập tại Việt Nam.

  • - CỦNG CỐ CHIỀU SÂU

    Vinamilk thực hiện các thương vụ M&A để củng cố chiến lược phát triển chiều sâu cho sản phẩm.

  • RỄ SÂU BÁM CHẶT

    Sau 10 năm mua lại công ty phân phối, doanh thu ở Việt Nam của Daikin tăng lên 24 lần.

  • - MẢNH GHÉP CỦA REE

    Đầu tư vào năng lượng, REE trải qua các thử thách trước khi ghi nhận kết quả.

  • - ỨNG BIẾN TRONG ĐẠI DỊCH

    Một số giải pháp giúp doanh nghiệp xoay trở trong ngắn hạn và khích lệ tinh thần xã hội.

  • - CHUNG MỘT CHIẾN TUYẾN

    Tốc độ triển khai nhanh giúp Vingroup tham gia chuỗi cung ứng linh kiện y tế trên toàn cầu.

  • - DANH SÁCH NGƯỜI GIÀU NHẤT ẤN ĐỘ