Trong khi dòng vốn lưu chuyển từ các thương vụ IPO xuyên quốc gia đang chảy chậm lại thì hoạt động IPO trong nước lại đang có những diễn biến tích cực tại nhiều thị trường chứng khoán lớn.

Bức tranh IPO toàn cầu năm nay nhìn chung khá ảm đạm với 1.242 thương vụ, giảm 20% so với năm trước. Giá trị dòng vốn đến từ các vụ niêm yết cũng giảm 8% xuống còn 206,1 tỉ USD, theo báo cáo “Chỉ số IPO xuyên quốc gia” của Baker McKenzie.

Nguyên nhân của tình trạng này đến từ những bất ổn địa chính trị như chiến tranh thương mại Mỹ - Trung, kịch bản Brexit dùng dằng chưa tỏ hồi kết cùng tình hình bạo động tại Hồng Kông. Đây đều là những thị trường dẫn đầu làn sóng IPO quốc tế.

"Những vấn đề không thể lường trước trong cả thị trường lẫn giới chính trị đều đang ảnh hưởng mạnh mẽ đến hoạt động và tâm lý của nhà đầu tư," người đứng đầu bộ phận Thị trường vốn toàn cầu của Baker McKenzie, Koen Vanhaerents nhận định.  

Bạo động và bất ổn thương mại khiến IPO toàn cầu 2019 suy giảm - ảnh 1

 Chỉ số IPO xuyên quốc gia qua các năm. Nguồn: Baker McKenzie. 

Đáng chú ý, dòng vốn lưu chuyển từ các thương vụ IPO xuyên biên giới đang chậm lại. Chỉ số IPO xuyên quốc gia 2019 do Baker McKenzie đo lường bị thổi bay 18% xuống còn 19,5 điểm, thấp hơn nhiều so với con số 23,8 điểm của năm 2018.

Cụ thể, giá trị các thương vụ IPO giảm 35% so với cùng kỳ năm ngoái - xuống còn 41 tỉ USD. Rất nhiều kế hoạch niêm yết đã phải trì hoãn hoặc hủy bỏ vì lực cầu không đủ mạnh và giá niêm yết thấp hơn kỳ vọng của doanh nghiệp. Các đợt hủy bỏ IPO lớn nhất phải kể đến công ty quản lý rác thải GFL Environmental, công ty tài chính Latitude Financial và công ty giải trí Endeavor.

Vụ trì hoãn IPO đáng theo dõi nhất năm 2019 thuộc về Alibaba: vốn dự tính lên sàn từ đầu năm, tình hình bạo động chính trị Hồng Kông cùng bất ổn về giá đã đẩy ngày niêm yết của gã khổng lồ công nghệ xuống cuối tháng 11.2019.

Hoạt động IPO tại châu Á - Thái Bình Dương năm nay không gặt hái được sự tăng trưởng rực rỡ như 2018. Số lượng thương vụ sụt giảm từ 927 trong năm 2018 xuống còn 776, trong khi tổng giá trị cũng giảm từ 109 tỉ USD năm trước xuống còn 90,4 tỉ USD trong năm nay.

Xét theo tỷ lệ đóng góp của các quốc gia, Trung Quốc đang dẫn đầu đường đua IPO với 260 thương vụ, theo sau đó là Hàn Quốc với 90 thương vụ và Ấn Độ có 63 doanh nghiệp bước chân lên sàn chứng khoán. Đáng chú ý, các quốc gia này đều có tỷ lệ thực hiện IPO nội địa cao: Trung Quốc (68,8%), Nhật Bản (98,8%), Hàn Quốc và Ấn Độ (100%).

Nguyên nhân của việc này đến từ sự ra đời của các sáng kiến mới, thu hút doanh nghiệp niêm yết ngay trong khu vực. Trung Quốc đã cho ra mắt thị trường STAR khuyến khích các công ty công nghệ Trung Quốc niêm yết ngay trong nước. 47 doanh nghiệp đã niêm yết trên STAR trong năm 2019 và kêu gọi được 9,5 tỉ USD tiền vốn.

Nhìn vào tỷ lệ đóng góp của các ngành, ngành tài chính đang dẫn đầu với 16,3 tỉ USD thu được từ các đợt IPO, giá trị IPO của ngành công nghệ cao cũng tăng 12% so với năm ngoái và IPO của ngành bán lẻ cũng ghi nhận mức tăng trưởng giá trị kỉ lục 64% nhờ đợt lên sàn Hồng Kông của Alibaba.

Bạo động và bất ổn thương mại khiến IPO toàn cầu 2019 suy giảm - ảnh 2

Baker McKenzie dự đoán "cuộc chiến giữa các thị trường chứng khoán" sẽ ngày một nóng lên trong tương lai. Ảnh: Forbes.com

"Nhìn về tương lai, chúng tôi dự đoán 'cuộc chiến giữa các thị trường chứng khoán' sẽ ngày một nóng lên, khi chính sách của các nước trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương ngày một thay đổi, đi kèm với đó là sự xuất hiện của thị trường STAR. Điều này ít nhất cũng sẽ mang lại cho các công ty muốn niêm yết những lựa chọn khác, bên cạnh những cái tên truyền thống như Nasdaq hay NYSE," Koen Vanhaerents nói.

Kịch bản tương tự cũng đang diễn ra tại thị trường Bắc Mỹ với chỉ số IPO xuyên quốc gia của khu vực giảm 29% xuống còn 20,2 điểm, trong khi dòng vốn đến từ IPO trong nước tăng mạnh 31%. Tuy nhiên Baker McKenzie chỉ ra đây là sự tăng trưởng không hề khỏe mạnh, bởi các doanh nghiệp nhận vốn đều là những kỳ lân công nghệ chưa sinh được lợi nhuận và đều được định giá quá cao so với giá trị thật.      

"Nhiều doanh nghiệp trì hoãn IPO để tinh giản và tập trung vào cách vận hành, giảm thiểu chi phí và hướng tới tạo lợi nhuận. Chúng tôi kỳ vọng khu vực này sẽ tiếp tục đi ngược xu hướng toàn cầu trong quý I.2020 vì nhiều công ty mong muốn niêm yết trước khi đợt bầu cử 2020 diễn ra," Koen Vanhaerents cho biết.

Năm 2019 cũng ghi nhận đợt IPO lớn nhất mọi thời đại của công ty dầu mỏ Saudi Aramco sau nhiều năm trì hoãn. Saudi Aramco đã niêm yết 1,5% cổ phiếu công ty lên sàn chứng khoán trong nước với mức giá IPO 8,53 USD/cổ phiếu và thu về tổng cộng 25,6 tỉ USD. Ngay sau ngày giao dịch đầu tiên, giá cổ phiếu Aramco đã tăng 10%, đẩy giá trị vốn hóa công ty lên 1.880 tỉ USD.

Tuy vậy điều này cũng không thể cứu vãn được tình hình IPO đi xuống của khu vực châu Âu, Trung Đông và châu Phi (EMEA). Số vụ IPO tại khu vực này đã giảm 46%, dù mức giá trị vẫn giữ nguyên so với năm trước nhờ đợt IPO khổng lồ của Saudi Aramco cùng 9 công ty khác tại thị trường chứng khoán châu Âu.

Đọc thêm>>>
Cổ phiếu Saudi Aramco tăng 10% trong ngày giao dịch đầu tiên
Khi kỳ lân công nghệ IPO: Cơ hội đầu tư hay bong bóng đang chực vỡ?
Danh mục đầu tư của nữ động viên giàu nhất thế giới Serena Williams có gì?
Điểm danh mục IFC tại Việt Nam sau khi giảm sở hữu Vietinbank
Trần lãi suất giảm, các ngân hàng vào cuộc đua mới

"Đích đến của chúng ta không phải là một vùng đất, mà là một cách nhìn mới". ---- Henry Miller - Nhà văn

Tạp chí Forbes Việt Nam

Số 80 tháng 1.2020

 Số 80 tháng 1.2020

Bao Forbes Vietnam so 74
 
  • - HƯỚNG DẪN ĐẦU TƯ 2020

  • Những ngành có triển vọng qua phân tích của các chuyên gia giàu kinh nghiệm. Khẩu vị đầu tư và rủi ro cần chú ý.

  • - 100 CÔNG TY ĐẠI CHÚNG LỚN NHẤT VIỆT NAM

  • - 10 SỰ KIỆN KINH DOANH NỔI BẬT

    Sự kiện kinh doanh tiêu biểu nhất năm 2019 do Forbes Việt Nam và các chuyên gia kinh tế bình chọn.

  • - CỔ MÁY TẠO TỈ PHÚ MỚI CỦA QUỸ ĐẦU TƯ TƯ NHÂN

    Khi cơ quan thuế quan tâm hơn đến giới siêu giàu, những nhà giao dịch thông minh mới nhất phố Wall âm thầm khám phá phương thức mới tạo nên hàng chục tỉ phú thông qua các thương vụ đầu tư.