Kết thúc quý 1.2019, chỉ số VNIndex ghi nhận đà phục hồi tích cực khi tăng hơn 90 điểm, tương đương 10,1% so với đầu năm. Đà phục hồi này ghi nhận điểm nhấn giao dịch mua ròng mạnh của khối ngoại trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam kỳ vọng được xem xét nâng hạng từ nhóm cận biên lên mới nổi.

Theo số liệu của Sở giao dịch chứng khoán TP.HCM, trong ba tháng đầu năm, tổng giá trị giao dịch toàn thị trường đạt hơn 221.000 tỉ đồng, trong đó 79% giao dịch khớp lệnh qua sàn và 21% từ giao dịch thỏa thuận.

Khối ngoại mạnh tay mua ròng, củng cố kỳ vọng nâng hạng thị trường - ảnh 1

Hoạt động mua bán của khối ngoại trên sàn HoSE khá sôi động với kết quả mua ròng 3.672 tỉ đồng trong quý 1. Trong khi đó trên HNX và UPCoM, khối ngoại bán ròng mạnh lần lượt 127 tỉ đồng và 523 tỉ đồng. Tính trên cả ba sàn, khối này đã mua ròng với giá trị hơn 3.149 tỉ đồng, chưa bao gồm các giao dịch thỏa thuận.

Mặc dù giá trị mua ròng giảm so với cùng kỳ năm ngoái khi VNIndex lập đỉnh lịch sử 1.211 điểm vào đầu tháng 4.2018, tuy nhiên giá trị giao dịch của khối ngoại trong kỳ chiếm hơn 20% tổng giá trị toàn thị trường, trong khi năm ngoái tỷ lệ này chỉ khoảng 16%. Dù tỷ trọng giao dịch chỉ 1/5 toàn thị trường nhưng giao dịch khối ngoại luôn ảnh hưởng nhất định đến tâm lý của nhà đầu tư trong nước.

Theo một số chuyên gia, động thái mua ròng cho thấy họ đang kỳ vọng vào thị trường Việt Nam, đặc biệt với khả năng thăng hạng thị trường từ cận biên lên nhóm mới nổi. Mặt khác, việc Cục Dự trữ liên bang Mỹ (FED) hồi đầu tháng 3 cho biết khả năng không tăng lãi suất trong năm 2019 cũng góp phần củng cố giao dịch của khối ngoại trên thị trường.

Mới đây, trong bản cập nhật phân hạng thị trường cổ phiếu các quốc gia của công ty cung cấp chỉ số FTSE Russell, tổ chức này vẫn giữ nguyên Việt Nam trong danh sách theo dõi nâng hạng lên thị trường mới nổi hạng hai. Tuy nhiên, trong 4 tiêu chí có tới 3 tiêu chí Việt Nam được đánh giá tiêu cực hơn so với kỳ rà soát lần trước.

Tuy nhiên, ông Phạm Lưu Hưng, Phó giám đốc Phân tích và Tư vấn đầu tư khách hàng tổ chức của công ty chứng khoán SSI, vẫn đánh giá cao khả năng Việt Nam được chính thức nâng hạng theo FTSE Russell.

“Đối với FTSE Russell thì Việt Nam đã ở trong danh sách xem xét đối với Secondary Emerging nên hoàn toàn có thể hy vọng Việt Nam được nâng hạng ngay trong năm nay, trong kỳ review tháng 9.2019 tới đây”, ông Hưng nói.

Các tiêu chí đánh giá FTSE Rusell được cho là thấp hơn so với tiêu chí của MSCI (Morgan Stanley Capital International), công ty uy tín trong lĩnh vực cung cấp các công cụ phân tích thị trường tài chính và xây dựng các chỉ số tham chiếu cho các nhà đầu tư, được nhiều tổ chức đầu tư quan tâm.

Theo đánh giá của MSCI, Việt Nam vẫn đang nằm trong nhóm thị trường cận biên và phải đạt tiêu chí về định lượng và định tính để có thể được xem xét nâng hạng thị trường. Trong nhóm tiêu chí định lượng, thị trường chứng khoán Việt Nam phải đáp ứng tiêu chuẩn đề ra ở nhóm tiêu chí B của MSCI bao gồm tổng quy mô vốn hóa: 1.375 triệu USD, vốn hóa tự do đạt 687 triệu USD, tỷ lệ giá trị giao dịch hàng năm đạt tối thiểu 15%.

Trong khi ở nhóm tiêu chí định tính, một số tiêu chí Việt Nam vẫn chưa đạt, đặc biệt giới hạn tỷ lệ sở hữu nhà đầu tư nước ngoài. Theo ông Huỳnh Anh Tuấn, Phó tổng giám đốc công ty cổ phần chứng khoán Everest, việc cho phép tỷ lệ sở hữu của nước ngoài trong các công ty đại chúng lên 100% so với quy định 49% hiện nay sẽ tạo "cú huých" cho thị trường chứng khoán Việt Nam.

Năm 2019 là năm Chính phủ cũng đẩy mạnh cải cách thể chế với Luật Chứng khoán sửa đổi dự kiến sẽ trình Quốc hội xem xét, biểu quyết thông qua vào quý 4.2019. Ông cũng cho rằng điểm nhấn nữa của thị trường sắp tới đây là nền tảng IT mới được đưa vào vận hành sẽ mở ra cơ hội cung cấp các sản phẩm mới và hỗ trợ cho việc quy mô giao dịch tăng lên nhiều lần.

Những nhân tố mới cho thị trường, theo ông Tuấn, dự kiến sẽ có thêm các sản phẩm như chứng quyền có đảm bảo (CW) sẽ triển khai trong năm nay; thời gian thanh toán rút ngắn về T+0; cho phép mua bán khống..., cùng với việc cải thiện công bố thông tin, bao gồm cả tiếng Anh sẽ giúp nhà đầu tư nước ngoài tiếp cận thuận lợi hơn. Ngoài ra, việc đẩy mạnh cổ phần hóa của chính phủ, đặc biệt tại các tổng công ty đã niêm yết sẽ giúp gia tăng vốn hóa thị trường cũng như hiệu quả sử dụng vốn cho doanh nghiệp.

“Nếu những yếu tố trên được hiện thực hóa, có khả năng MSCI xem xét nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam từ cận biên lên thị trường mới nổi vào năm 2020”, ông Tuấn nhận định.

Theo vị chuyên gia này, nếu được nâng hạng lên thị trường mới nổi, thị trường có thể thu hút thêm 1-1,5 tỉ USD từ các quỹ hiện đang đầu tư thụ động dựa theo theo hai chỉ số FTSE Emerging Markets và MSCI Emerging Markets.

Bên cạnh các quỹ đầu tư theo hai chỉ số này, thị trường còn có thể thu hút thêm nhiều nhà đầu tư và quỹ mới. Việc đầu tư vào thị trường Việt Nam không chỉ dừng ở việc dõi theo FTSE và MSCI, các quỹ còn có thể tự xây dựng chỉ số, hoặc đầu tư thông qua các chỉ số hiện có của Việt Nam như VN30, VN50, VN100.

Các chuyên gia cho rằng ngay trong trường hợp Việt Nam không được nâng hạng nhưng nếu Argentina hay Kuwait được nâng hạng chính thức lên mới nổi cũng tác động tích cực đến tỷ trọng phân bổ cổ phiếu ở nhóm cận biên trong đó có Việt Nam. Điều này đồng nghĩa với việc Việt Nam được hưởng lợi từ việc này.

“Theo tính toán của MSCI, nếu cả Argentina và Kuwait đều được nâng hạng thì tỷ trọng trong chỉ số MSCI Frontier Market 100 của Việt Nam sẽ tăng từ 17% lên 30%. Ví dụ, đối với quỹ iShares MSCI FM 100 có giá trị tài sản 500 triệu USD, thì 13% chảy vào thị trường Việt Nam cũng tương đương 65 triệu USD," theo ông Hưng.

Kỳ vọng việc nâng hạng sẽ tác động tích cực, hấp dẫn thêm lượng vốn ngoại vào thị trường, giúp doanh nghiệp dễ dàng huy động vốn cho sản xuất kinh doanh và mở rộng quy mô, tuy nhiên ông Tuấn lưu ý "chỉ một số nhóm công ty đủ điều kiện theo tiêu chí của tổ chức tính toán chỉ số mới thu hút vốn ngoại mạnh."

"Có ý tuởng thì dễ. Biến ý tuởng đó thành hiện thực mới là điều khó". ---- Nhà văn Guy Kawasaki

Tạp chí Forbes Việt Nam

Số 73 tháng 6.2019

 Số 73 tháng 6.2019

Bao Forbes Vietnam so 73
 
  • - DANH SÁCH 50 CÔNG TY NIÊM YẾT TỐT NHẤT
  • - BIA CŨ, BÌNH MỚI (THAY ĐỔI Ở SABECO)
  • - CẦU NỐI THẾ HỆ (THẾ HỆ THỨ BA TẠI FPT)
  • - QUÁ NHANH, QUÁ NGUY HIỂM (CÂU CHUYỆN YEAH1)

Các số báo khác