Kinh tế toàn cầu đang trải qua giai đoạn phục hồi theo chu kỳ. Điều kiện tài chính thuận lợi sẽ khuyến khích nhu cầu mua sắm tài sản và dòng vốn đổ vào các thị trường mới nổi và đang phát triển. 

Với nhan đề "tăng trưởng diện rộng, nhưng trong bao lâu", báo cáo của Ngân hàng Thế giới (WB) chỉ ra triển vọng tăng trưởng khả quan trong ngắn hạn và những rủi ro kìm hãm tăng trưởng trong dài hạn của nền kinh tế toàn cầu. 

Điểm nhấn tăng trưởng ngắn hạn

Đạo diễn bộ phim Điệp vụ Boston Martin Scorsese từng cho rằng: "Khung hình, cả bên trong lẫn bên ngoài, đều quan trọng trong điện ảnh". Dường như nhận định trên cũng đúng với nền kinh tế toàn cầu. Shantayanan Devarajan, giám đốc cao cấp về nghiên cứu phát triển tại WB dùng hình ảnh khung hình trong điện ảnh để dẫn nhập cho báo cáo viễn cảnh kinh tế toàn cầu năm 2018 vừa được WB công bố ngày 9/1.

Những gì bên trong "khung hình" chính là sự tăng trưởng trên diện rộng, đến từ cả các nền kinh tế phát triển lẫn mới nổi và đang phát triển. "Nhiều khả năng 2018 sẽ là năm đầu tiên kể từ sau cuộc khủng hoảng tài chính, nền kinh tế thế giới hoạt động hết hoặc gần hết công suất", ông Jim Yong Kim, Chủ tịch Ngân hàng Thế giới nhận định. 

Tăng trưởng kinh tế toàn cầu sẽ tiếp tục được cải thiện trong năm 2018. WB dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu sẽ đạt 3,1% năm 2018, sau khi tăng trưởng vượt kì vọng trong năm 2017 (3% so với 2,4% năm 2016). Đây là lần đầu tiên kể từ sau khủng hoảng kinh tế toàn cầu, tăng trưởng xuất phát từ sự phục hồi của hơn một nửa các nền kinh tế trên thế giới, Carlos Arteta - chuyên gia kinh tế trưởng của WB đánh giá.

Năm 2018 sẽ là năm tăng trưởng tốt của kinh tế toàn cầu  - ảnh 1

Nhóm nền kinh tế phát triển được dự báo sẽ tăng trưởng 2,2% năm 2018, trong khi đó nhóm các nền kinh tế mới nổi và đang phát triển sẽ tăng trưởng ngày càng ấn tượng 4,5% năm 2018, trước khi tăng lên mức 4,7% trong hai năm sau đó.

Trong nhóm các nước phát triển, kinh tế Mỹ được kì vọng sẽ tăng trưởng 2,5% năm 2018. GDP khu vực đồng tiền chung euro được dự báo tăng trưởng 2,1% năm nay. Tỉ lệ tăng trưởng của kinh tế Nhật Bản sẽ ở mức 1,3%.

Trong nhóm các nước mới nổi và đang phát triển, WB dự báo Trung Quốc sẽ chứng kiến sự suy giảm tăng trưởng GDP từ 6,8% năm 2017 (ước tính) xuống 6,4% năm 2018, chủ yếu do chính sách thắt chặt của quốc gia này. Tốc độ tăng trưởng trung bình của Trung Quốc sẽ tiếp tục giảm nhẹ xuống 6,3% trong giai đoạn 2019-2020.

Rủi ro đối với Trung Quốc đến từ lĩnh vực tài chính, khả năng gia tăng các chính sách bảo hộ của các nền kinh tế phát triển, cũng như những căng thẳng chính trị. Trong dài hạn, hiện tượng già hoá dân số sẽ đe doạ nguồn cung lao động, cũng như động lực tăng trưởng trong vòng hơn 10 năm tới của Trung Quốc.

Ngược lại, hai nước mới nổi lớn khác là Brazil và Nga sẽ phục hồi trong năm 2018 sau hai năm suy thoái, với tỉ lệ tăng trưởng dự báo lần lượt đạt 1,7% và 2%.

Động lực tăng trưởng

"Kinh tế toàn cầu đang trải qua sự phục hồi theo chu kỳ, thể hiện qua sự tăng trưởng trong đầu tư, công nghiệp chế tạo và trao đổi thương mại", báo cáo nhận định. Sự tăng trưởng ổn định của thương mại toàn cầu là yếu tố hỗ trợ cho xuất khẩu tăng trưởng tại hầu hết các thị trường mới nổi và đang phát triển.

Bất chấp xu hướng bình thường hoá các chính sách nới lỏng tiền tệ của các nước phát triển, điều kiện tài chính chung vẫn được WB đánh giá ở mức thuận lợi. Điều này "sẽ thúc đẩy nhu cầu về tài sản và dòng vốn đổ vào các thị trường mới nổi và đang phát triển", ông Carlos Arteta nhận định.

Tăng trưởng của nhóm nền kinh tế này cũng hưởng lợi từ nhiều yếu tố như điều kiện kinh tế quốc tế thuận lợi, tăng trưởng trong đầu tư, thương mại toàn cầu và giá cả hàng hoá ổn định. Theo WB, dự báo tăng trưởng trong ngắn hạn của các nền kinh tế mới nổi và đang phát triển sẽ tương đối vững vàng.

Rủi ro phía trước

Bước ra bên ngoài "khung hình" của sự phục hồi tăng trưởng trong ngắn hạn, WB chỉ ra nhiều rủi ro đặt ra đối với kinh tế thế giới, tiêu biểu là biến động bất thường trên thị trường tài chính. Trong bối cảnh giá tài sản ngày càng "đắt đỏ" và tỉ lệ lãi suất ở mức thấp lịch sử, khả năng xảy ra điều chỉnh trên thị trường tài chính là yếu tố rủi ro chính đối với tăng trưởng.  

Bên cạnh đó, các chính sách có thể trở nên bất ổn do những căng thẳng địa chính trị luôn hiện diện. Tốc độ tăng trưởng tiềm năng cũng chậm lại, nguyên nhân do năng suất lao động giảm, thiếu hụt trong đầu tư và hiện tượng già hoá trong lực lượng lao động. "Sự giảm tốc trong tăng trưởng tiềm năng trở nên phổ biến vì các nền kinh tế chịu tác động trên đại diện cho 65% GDP toàn cầu", báo cáo của WB cho biết.

Để phòng ngừa những rủi ro trên, WB đưa ra lời kêu gọi cải cách, nhất là đối với nhóm nước mới nổi và đang phát triển. Ngoài ra, giảm đói nghèo và bất bình đẳng luôn là một trong những mục tiêu lớn của WB. Nhằm tận dụng sự phục hồi của nền kinh tế toàn cầu, WB nhấn mạnh vai trò của đầu tư vào giáo dục, dịch vụ y tế và cơ sở hạ tầng tại các nước mới nổi. “Đây là cơ hội đầu tư lớn vào nguồn vốn con người và cơ sở vật chất. Nếu các nhà hoạch định chính sách trên thế giới tập trung vào các lĩnh vực trọng yếu thì họ có thể giúp đất nước mình nâng cao năng suất, tạo thêm việc làm và hoàn thành sớm mục tiêu xóa bỏ nghèo cùng cực và chia sẻ thịnh vượng”, ông Jim Yong Kim nhận định. 

Siết chặt nhập khẩu, thâm hụt thương mại Mỹ vẫn tăng kỉ lục

Thâm hụt thương mại của Mỹ với hai đối tác hàng đầu là Trung Quốc và châu Âu đạt mức lần lượt 36,8 tỉ đô la Mỹ và 15,5 tỉ đô la Mỹ vào tháng 07.2018. Đây là mức tăng kỉ lục, bất chấp nỗ lực áp thuế nhập khẩu của chính quyền tổng thống Trump.

"Đừng bảo người khác phải làm thế nào. Hãy nói họ cần làm gì và để họ khiến bạn ngạc nhiên trước kết quả.". ---- George S. Patton (Nhà chỉ huy quân sự)

Tạp chí Forbes Việt Nam

Số 64 tháng 09.2018

 Số 64 tháng 09.2018

ĐẦU TƯ VÀO GIÁO DỤC

TRONG KHI NHÀ NƯỚC ĐÓNG VAI TRÒ CHỦ ĐẠO, TƯ NHÂN TIẾP TỤC ĐẦU TƯ MẠNH VÀO NHỮNG LĨNH VỰC GIÁO DỤC KHÁC NHAU

25 ĐẠI HỌC HÀNG ĐẦU NƯỚC MỸ * GIÀU NHẤT SINGAPORE

Các số báo khác