Wang Ning, 33 tuổi, sẵn sàng đưa công ty Pop Mart có trụ sở  tại Bắc Kinh đang phát triển nhanh chóng của mình tiến đến IPO -  và mở rộng công việc kinh doanh ra ngoài Trung Quốc. 

KHÔNG MỘT AI BIẾT CHẮC CHẮN. Đó chính là tính bí ẩn, thú vị và hứa hẹn sẽ bán hàng rất tốt của Pop Mart, một công ty đồ chơi đang phát triển nhanh chóng, có trụ sở tại Bắc Kinh. Công ty bán các bức tượng đồ chơi nhỏ, thường có giá khoảng 8 USD, trong một hộp kín – nghĩa là bạn sẽ không thể nào biết được chính xác đồ chơi nào ở bên trong.

Wang Ning, người sáng lập 33 tuổi của Pop Mart, yên vị trong văn phòng Bắc Kinh của mình, giữa hàng loạt dãy sản phẩm và nói: "Đây là xu hướng của thế hệ trẻ." 

Bí mật công ty khởi nghiệp đồ chơi tỉ đô Pop Mart - ảnh 1

Wang Ning sẽ không đạt đến thành công ngày nay nếu không có Molly, con búp bê tóc vàng đặt xung quanh anh; đó là sản phẩm đạt doanh số cao nhất của anh, chiếm hơn một phần tư doanh số hằng năm của Pop Mart.

Pop Mart bán Labubus (sinh vật hình thỏ với bộ lông màu pastel và hàm răng quái vật), Dimoos (người ngoài hành tinh với búi tóc hình kẹo bông) và các đồ chơi khác, mang lại doanh thu khoảng 240 triệu USD vào năm ngoái, tăng gấp đôi so với 2018.

Công ty 10 năm tuổi này đã có lãi với thu nhập ròng ở mức 63 triệu USD. Hiện tại, công ty đang cân nhắc đến việc lên sàn tại sở Giao dịch Chứng khoán Hong Kong sau khi vòng tài trợ 100 triệu USD vào tháng Tư giúp định giá công ty ở mức 2,5 tỉ USD.

“Mục tiêu của công ty là trở thành doanh nghiệp hàng đầu trên toàn cầu về văn hóa giải trí và pop,” theo Lisa Yuan, nhà đầu tư tại ngân hàng đầu tư Bắc Kinh China Renaissance, người đã hỗ trợ hoạt động gọi vốn của Pop Mart vào tháng Năm.

Theo bà, những khả năng đó bao gồm việc chuyển đổi sở hữu trí tuệ thành phim và các dạng câu chuyện khác – một cách làm phổ biến trong quy trình phát triển của ngành công nghiệp đồ chơi. Theo tính toán của Forbes, phần sở hữu 56% của Wang trong công ty có giá trị 1,2 tỉ USD, và Wang chứng kiến công ty chỉ tiến chứ không lùi từ thời khắc này. “Chúng tôi đang xem xét rất nhiều thứ,” anh nói.

Anh đã nghiền ngẫm cách xây dựng Pop Mart kể từ khi tốt nghiệp ngành quảng cáo tại đại học Trịnh Châu năm 2009. (Về những phần khác trong lý lịch của mình, Wang thích giữ bí mật, và kiên quyết từ chối nói về những điều đó). Anh làm việc một năm tại Sina Corp. có trụ sở ở Trung Quốc, công ty truyền thông kỹ thuật số điều hành Weibo, được xem như Twitter của Trung Quốc.

Tuy nhiên, anh khát khao muốn tạo ra thứ của riêng mình. Trong chuyến đi đến Hong Kong, anh nhận thấy một chuỗi bán lẻ nổi tiếng có tên là LOG-ON đã bán sản phẩm đa dạng gồm đồ chơi, mỹ phẩm và văn phòng phẩm. Anh cho rằng mình có thể bán kiểu sản phẩm tương tự tại Trung Quốc đại lục.

Năm 2010, anh gặp gỡ một số bạn đại học, thuyết phục họ cùng nhau dùng tiền tiết kiệm mở cửa hàng Pop Mart đầu tiên tại một trung tâm mua sắm gần khu dân cư Zhongguancun ở Bắc Kinh, là khu tập trung các công ty công nghệ.

Ban đầu, họ cũng bán nhiều loại sản phẩm khác nhau, có nguồn gốc từ các thương hiệu khác nhau, giống như cách làm của LOG-ON. Nhưng anh phải loay hoay quản lý hàng tồn kho, nhân viên và dịch vụ khách hàng, thậm chí cảm thấy khó có thể hòa vốn. Có một loại sản phẩm tại Pop Mart có khả năng thành công trong dài hạn.

“Vào thời điểm đó, đồ chơi là danh mục bán chạy nhất của chúng tôi,” anh nói. “Chúng tôi dần dần ngừng các sản phẩm khác và trong năm 2014, chúng tôi chỉ tập trung vào đồ chơi.”

Để phát triển hơn nữa, Wang đã lấy cảm hứng từ một nguồn khác: máy bán đồ chơi tự động gashapon (hay còn gọi là gachapon) tại Nhật Bản. Những máy gashapon này bán đồ chơi một cách ngẫu nhiên trong các hộp hình trứng nhỏ bằng nhựa trong – rất giống những chiếc máy màu đỏ, bán kẹo cao su và đồ chơi nhỏ ở Hoa Kỳ.

Bí mật công ty khởi nghiệp đồ chơi tỉ đô Pop Mart - ảnh 2

Wang thích ý tưởng về yếu tố bất ngờ nhưng anh muốn bán sản phẩm trong bao bì cao cấp hơn. Anh bắt đầu tiếp cận các nghệ nhân để phát triển các dòng đồ chơi cho mình. Anh phát hiện ra nghệ nhân Kenny Wong ở Hong Kong, người lúc đó đã bắt đầu kinh doanh con búp bê nhỏ tên Molly. Búp bê nhỏ mang hình dáng một cô bé có đôi mắt màu ngọc lam, hình nút tròn và mái tóc vàng hoe, và có sẵn một lượng người hâm mộ nhỏ, cuồng nhiệt.

Wang đã mang đến cho Wong cơ hội biến Molly thành dòng sản phẩm của Pop Mart. Wang kể: “Tôi đã nói với Kenny rằng anh cần không gian phát triển lớn hơn.”

Không gian phát triển đó bắt đầu nhanh chóng hình thành. Nhờ sự xuất hiện của Wong và Molly từ năm 2016, doanh số của Pop Mart bắt đầu tăng lên, đạt 22 triệu USD trong năm 2017, rồi đạt 73 triệu USD một năm sau đó.

Lẽ ra Pop Mart sẽ nhanh chóng tung ra hàng chục dòng đồ chơi khác nhau (ngay cả người phát ngôn của công ty cũng không đếm hết được), nhưng Molly thành công vang dội đến nỗi Wang đã cắt một phần vốn chủ sở hữu trong Pop Mart – 2% cổ phần có giá trị khoảng 50 triệu USD – để hỗ trợ Wong tiếp tục thiết kế thêm đồ chơi.

Mặc dù nhiều đồ chơi được đựng trong hộp kín, nhưng khách hàng lại biết đồ chơi họ mua thuộc dòng nào, vì vậy họ có thể mơ hồ đoán được sản phẩm bên trong sẽ trông như thế nào. Chẳng hạn, búp bê Molly sẽ khác với những con thỏ răng nanh từ dòng đồ chơi Labubu hoặc người ngoài hành tinh thuộc dòng Dimoo.

Mỗi tác phẩm thuộc các dòng đồ chơi này mang đến cảm xúc khác nhau nhờ 25 nghệ sĩ góp phần thiết kế cho Pop Mart; mỗi nghệ sĩ sẽ nhận được phần hoa hồng từ doanh số bán tác phẩm mà họ tạo ra. Nhưng không có dòng đồ chơi nào có thể đuổi kịp thành công của Wong với Molly, chiếm 27% doanh thu năm 2019.

Wang bắt đầu tổ chức các chương trình về đồ chơi – vốn được ưa chuộng từ lâu ở phương Tây – tại Bắc Kinh để tìm kiếm tài năng mới. Với những sáng kiến này, Wang cố gắng hết sức để duy trì văn hóa làm việc trao quyền cho nhân viên. “Chúng tôi sẽ đưa ra một số lời khuyên liên quan đến xu hướng tiêu dùng,” anh nói. “Nhưng  chúng tôi tôn trọng ý tưởng của các nghệ sĩ.”

Mặc dù vậy, Wang để ý rất sát sao đến từng chi tiết của công ty mình. Khi đi du lịch nước ngoài, anh dành thời gian nghiên cứu mô hình, bài trí tại các khu mua sắm và cửa hàng trong thành phố ở các nước đó. Anh nổi tiếng là bị ám ảnh với tất cả mọi thứ, từ độ cao chính xác của bảng trưng bày trong cửa hàng Pop Mart cho đến công suất của bóng đèn.

“Bản thân những cửa hàng này thể hiện kinh nghiệm tích lũy trong mười năm,” anh cho biết. “Chúng tôi trưng bày rất nhiều búp bê khác nhau trong một không gian nhỏ và chúng tôi dành rất nhiều thời gian cho riêng việc đó.”

Hiện giờ, Pop Mart có 114 cửa hàng, tất cả đều bị buộc phải đóng cửa tạm thời trong thời gian Trung Quốc đối phó với sự bùng phát Covid-19. Các nơi này đã được mở cửa trở lại và Wang cho biết doanh số tại các cửa hàng đó cũng phần nào tăng trở lại.

Bí mật công ty khởi nghiệp đồ chơi tỉ đô Pop Mart - ảnh 3

Một trong những cửa hàng đồ chơi của Wang Ning tại Trung Quốc, với bức tượng Labubu khổng lồ (sinh vật hình dáng con thỏ, có bộ răng quái vật) đặt ở cửa kính phía trước.

May cho anh là mảng thương mại điện tử của Pop Mart cũng đã bùng nổ. Trong năm 2017, bán hàng trực tuyến chiếm chưa đến 10% doanh thu của công ty. Năm 2019, gần một phần ba doanh số bán hàng của công ty từ thương mại điện tử, thông qua các kênh trực tuyến bao gồm nền tảng của Paqu và trang web mua sắm Tmall của Alibaba.

Pop Mart không phải là công ty duy nhất bán đồ chơi trong hộp kín, nhưng họ đứng đầu thị trường. Theo công ty nghiên cứu Frost và Sullivan, Pop Mart chiếm 8,5% thị trường; đối thủ gần nhất của họ, không được nêu tên, chiếm 7,7%.

Hiện tại, Pop Mart chưa được bán chính thức ngoài Trung Quốc đại lục, nhưng người tiêu dùng có thể mua các sản phẩm của công ty thông qua nền tảng thương mại điện tử toàn cầu Alibaba và cũng có một số mặt hàng đã xuất hiện trên Amazon và eBay. Tìm ra một chiến lược quốc tế có lẽ là ưu tiên hàng đầu của Wang, và việc đó không hề dễ dàng.

“Bạn không thể sao chép mù quáng phương thức tại Trung Quốc để tạo ra sản phẩm phù hợp với khách hàng nước ngoài,” Jason Yu, tổng giám đốc Kantar Worldpanel chuyên tư vấn bán lẻ, đưa ra cảnh báo. “Công ty có cơ hội thành công nếu bắt đầu bằng cách mở rộng từ bên trong khu vực châu Á, ví dụ, tiến vào thị trường Đông Nam Á trước tiên.”

Công ty cũng có kế hoạch mở rộng ở châu Á, châu Âu và châu Mỹ, nhưng theo các quy tắc bảo mật IPO, Wang từ chối thảo luận thêm về kế hoạch của mình. Nếu có những khách hàng trung thành tận tụy như Nicole Song, 38 tuổi, thì Pop Mart hoàn toàn có thể thành công ở những nơi khác trên thế giới.

Song làm quản lý nhân sự tại một công ty tài chính ở Bắc Kinh và dành phần lớn thời gian rảnh rỗi để nghiên cứu và săn lùng đồ chơi Pop Mart. Nếu không thể tìm được sản phẩm mình muốn tại cửa hàng, cô sẽ lướt web để tìm, và thường chuyển sang tìm kiếm tại chợ trời kỹ thuật số Xianyu của Alibaba. Tại đó, một số đồ chơi Pop Mart được bán với giá hàng trăm đô la Mỹ.

“Đồ chơi trong hộp kín rất khác so với những gì tôi đã thấy trong quá khứ,” Song cho biết. “Tôi thích thiết kế của đồ chơi, và khi tôi mở hộp, trải nghiệm này mang một chút yếu tố may rủi.” Rất giống như cách Wang đang đặt cược vào những thứ khác trong quá trình phát triển.

(*) Bản in theo tạp chí Forbes Việt Nam số 87, tháng 8.2020 


Đọc thêm >>>
Edutech siêu kỳ lân của tỉ phú Ấn Độ
CEO Base: Khởi nghiệp tài chính giản đơn
Ứng dụng giải trí Quibi: Startup của tỉ phú
Kỳ lân Tokopedia thay đổi cuộc chơi
Rivian - đối thủ mới của Elon Musk
CEO Medialink: Khởi nghiệp khai thác tình yêu với hoạt hình

"Di chuyển nhanh và phá vỡ các quy tắc. Nếu vẫn chưa phá vỡ cái gì, chứng tỏ bạn di chuyển chưa đủ nhanh.". ---- Mark Zuckerberg - Doanh nhân

Tạp chí Forbes Việt Nam

Số 88 tháng 9.2020

 Số 88 tháng 9.2020

Bao Forbes Vietnam so 74
 
  • - CÁ LỚN THEO SÓNG LỚN

    20 thương vụ M&A lớn nhất cho thấy khẩu vị và xu hướng sáp nhập của các doanh nghiệp nước ngoài tại Việt Nam.

  • - HÀNH TRÌNH CỦA CJ

    CJ, tập đoàn Hàn Quốc tích cực hoạt động trong lĩnh vực mua bán và sáp nhập tại Việt Nam.

  • - CỦNG CỐ CHIỀU SÂU

    Vinamilk thực hiện các thương vụ M&A để củng cố chiến lược phát triển chiều sâu cho sản phẩm.

  • RỄ SÂU BÁM CHẶT

    Sau 10 năm mua lại công ty phân phối, doanh thu ở Việt Nam của Daikin tăng lên 24 lần.

  • - MẢNH GHÉP CỦA REE

    Đầu tư vào năng lượng, REE trải qua các thử thách trước khi ghi nhận kết quả.

  • - ỨNG BIẾN TRONG ĐẠI DỊCH

    Một số giải pháp giúp doanh nghiệp xoay trở trong ngắn hạn và khích lệ tinh thần xã hội.

  • - CHUNG MỘT CHIẾN TUYẾN

    Tốc độ triển khai nhanh giúp Vingroup tham gia chuỗi cung ứng linh kiện y tế trên toàn cầu.

  • - DANH SÁCH NGƯỜI GIÀU NHẤT ẤN ĐỘ