Sau khi đưa SSI thành công ty chứng khoán số 1 thị trường, chủ tịch HĐQT Nguyễn Duy Hưng trở lại Pan Pacific để thực hiện giấc mơ cung ứng các sản phẩm nông nghiệp có thương hiệu ra thị trường quốc tế. 

MỘT CHIỀU OI Ả ĐẦU THÁNG TƯ, ông Nguyễn Duy Hưng ngồi với ba cộng sự thân cận tại tầng trệt khách sạn Rex (TP.HCM.) Doanh nhân 52 tuổi bảnh bao trong bộ vét thẳng ly màu kem, sơ mi ca rô đen trắng không mang cà vạt. Cuộc trò chuyện diễn ra rôm rả khi phóng viên Forbes Việt Nam tới. (Ông Hưng quen làm việc, điều hành công việc ở quán cà phê.)

Chủ tịch SSI Nguyễn Duy Hưng: Nhà đầu tư khôn ngoan - ảnh 1

 Chủ tịch SSI Nguyễn Duy Hưng.

Quý I năm 2014 là khoảng thời gian dễ chịu với chủ tịch hội đồng quản trị SSI và công ty cổ phần Pan Pacific: Sau nhiều quý bị qua mặt, SSI lấy lại vị trí dẫn đầu thị phần môi giới tại sàn giao dịch chứng khoán (GDCK) TP.HCM; tại sàn GDCK Hà Nội, SSI xếp thứ ba sau công ty chứng khoán TP.HCM (HSC) và VN Direct - các thứ bậc cao nhất của SSI kể từ khi thị phần môi giới hai sàn được công khai.

Còn Pan Pacific vừa huy động 40 triệu USD từ nhiều định chế tài chính tên tuổi: quỹ GIC (có vốn chính phủ Singapore), TAEF, Mutual Fund Elite… Bất chấp dòng vốn ngoại vào thị trường chứng khoán Việt Nam nhỏ giọt, Pan Pacific tự tin trước viễn cảnh tiếp tục hút thêm 50 triệu USD trong 12 tháng tới.

“Nhìn đi nhìn lại, những gì của Việt Nam có thế mạnh? SSI đã từng đầu tư vào doanh nghiệp thủy, hải sản, doanh nghiệp trồng cao su, mía đường... Nhưng tất cả chưa thực sự đi vào thị trường 90 triệu dân Việt Nam. Pan Pacific huy động vốn để kết nối các cơ hội đầu tư vào nông nghiệp,” ông Hưng chia sẻ về ý tưởng kinh doanh hình thành từ năm 2010.

Được xem là linh hồn của SSI, công ty chứng khoán dẫn đầu thị trường xét trên nhiều phương diện nhưng vào mùa hè năm ngoái, doanh nhân này bất ngờ trở về công ty cũ, với tham vọng biến Pan Pacific thành một đế chế trong lĩnh vực nông nghiệp.

Pan Pacific cung cấp dịch vụ vệ sinh công nghiệp, chiếm lĩnh khoảng 50% thị phần thị trường vệ sinh cao cấp, theo ước tính của công ty. Hằng ngày, 6.000 nhân viên đồng phục xanh nhạt, len lỏi khắp các văn phòng, cao ốc, bệnh viện, khu công nghiệp ở tám thành phố lớn, “lượm bạc lẻ” với dịch vụ “quét dọn, lau chùi,” mỗi năm mang lại doanh số khoảng 200 – 300 tỉ đồng cho công ty.

Giờ đây, Pan Pacific đang có nhiều thay đổi, dễ quan sát nhất là chuyển động nhân sự cấp cao. Ngoài ông Hưng trở về vị trí chủ tịch HĐQT, Pan Pacific còn có một tổng giám đốc điều hành nước ngoài mới, ông Michael Louis Rosen, người Mỹ gốc Do Thái. Nếu chủ tịch SSI được xem là người am hiểu thị trường vốn nội địa, mạnh về quan hệ, có khả năng kết nối với khối doanh nghiệp thì “ông Tây” Rosen với hơn 30 năm kinh nghiệm tại nhiều thị trường tài chính được nhìn nhận sẽ đảm nhiệm chức năng thu xếp vốn từ nhà đầu tư quốc tế, tương tự cựu CEO của Masan Group, Madhur Maini.

Pan Pacific được tái cơ cấu lại, công ty mẹ hoạt động theo mô hình “holding”, mảng “lau chùi, quét dọn” truyền thống chỉ còn là một nhánh nhỏ. 12 tháng qua, Pan Pacific “mẹ” tăng tỉ lệ cổ phần nắm giữ tại một loạt công ty nông nghiệp: Aquatex Bến Tre, công ty cổ phần Cây trồng trung ương… “Việt Nam có các cơ hội đặc biệt để xây dựng một công ty thực phẩm và nông nghiệp có ưu thế trong khu vực,” ông Rosen nói về cơ hội của Pan Pacific.

Cuộc cách mạng của Pan Pacific được lập trình dựa trên nền tảng Việt Nam là quốc gia có hơn 3/4 diện tích lãnh thổ phục vụ cho sản xuất nông nghiệp, năm 2013 mang về 27,5 tỉ USD kim ngạch xuất khẩu theo số liệu của bộ Phát triển và Nông nghiệp nông thôn. Trên bản đồ cung ứng hàng hóa nông, lâm sản thế giới, Việt Nam có nhiều sản phẩm chiếm vị trí quan trọng: gạo (số 2), cá tra (số 1), cà phê (số 2), điều (số 1), tiêu (số 1)…

“Thị trường lúa gạo Việt Nam có giá trị khoảng 10 tỉ USD. Nếu Pan có khả năng hợp nhất liên kết ngành dọc thay đổi sự manh mún chiếm 10% thị phần thì con số 1 tỉ USD là rất lớn. Các mắt xích trong chuỗi cung ứng đều có cơ hội,” ông Vũ Quang Thịnh, cựu giám đốc điều hành của Vietnam Holding đánh giá.

Chủ tịch SSI Nguyễn Duy Hưng: Nhà đầu tư khôn ngoan - ảnh 2

Tiềm năng là vậy nhưng ông Hưng và các cộng sự không bước trên con đường trải thảm đỏ vì nền sản xuất nông nghiệp nội địa vẫn manh mún, tự phát. Chẳng hạn, đứng trong tốp đầu thế giới về xuất khẩu cà phê, điều, tiêu nhưng đa phần Việt Nam vẫn xuất khẩu thô, hàm lượng giá trị gia tăng thấp. Năm 2012, về số lượng Việt Nam xuất khẩu gạo đứng thứ hai thế giới nhưng về giá trị xếp hạng tư. “Gạo giá trị thấp vì không có thương hiệu, không kiểm soát chất lượng. Lô này gặp may rất ngon, lô khác dở. Đầu tư vào nông nghiệp, Pan Pacific có thể bổ khuyết những điểm yếu,” ông Hưng nói.

Chủ tịch Pan Pacific có một kế hoạch đầy tham vọng: Ở Việt Nam các công ty quy mô về nông nghiệp tương đối ít, Pan Pacific sẽ đầu tư vào các công ty liên quan, chung một chiến lược, xây dựng chuỗi giá trị khép kín để hình thành mô hình tương tự như của CP Foods (Thái Lan.) Pan Pacific tìm những công ty lãnh đạo chung chí hướng, không kiểm soát mà cử đại diện vào HĐQT, chia sẻ lợi ích tạo ra.Công ty tham gia vào các lĩnh vực hiệu quả nhất chứ không phải tạo ra doanh số lớn nhất với phương châm “sản xuất để bán cái thị trường cần chứ không phải hàng hóa chúng ta có.”

“Một số sản phẩm nông nghiệp Việt Nam đang xuất khẩu thô, nhưng trong tương lai nhóm công ty Pan Pacific sẽ cung ứng sản phẩm sử dụng tới người tiêu dùng cuối cùng sau khi thêm nhiều giá trị gia tăng. Sẽ có nhiều sản phẩm nông nghiệp thương hiệu Việt Nam xuất hiện trong thập niên tới,” Petri Deryng, nhà quản lý danh mục đầu tư của Mutual Fund Elite, hiện nắm 9,98% cổ phần tại Pan Pacific tin tưởng vào hướng đi của công ty dù cổ phiếu trong diện cảnh báo ở sàn GDCK TP. HCM vì kết quả năm 2013 kinh doanh lỗ trên sổ sách sau thời gian tái cơ cấu.

ÔNG HƯNG NHÌN NHẬN HIỆP ĐỊNH ĐỐI TÁC XUYÊN THÁI BÌNH DƯƠNG (TPP) là cơ hội lớn với nông nghiệp Việt Nam và Pan Pacific đã có sự chuẩn bị: “Xóa bỏ hàng rào thuế quan chỉ còn hàng rào kỹ thuật, ai chuẩn bị tốt thì có thể vươn lên tầm khu vực,” và giải pháp: “Bây giờ đã phải chuẩn bị. Chẳng hạn để xâm nhập vào thị trường Nhật thì cách tốt nhất là bắt tay đối tác Nhật, công nghệ sản xuất Nhật, thuê chuyên gia Nhật giám sát quy trình sản xuất để đạt tiêu chuẩn Nhật.”

Liệu tham vọng của ông Hưng có được hiện thực hóa? Câu trả lời nằm ở tương lai. Tuy nhiên ông là người có khả năng xây dựng cơ đồ từ bàn tay trắng. Sinh năm 1962, lớn lên ở Khánh Hòa, là con cả trong gia đình có 4 anh chị em, năm 1980 ông Hưng sang Đông Đức du học.

Ngay từ khi còn ngồi trên ghế giảng đường đại học Carl Schorlemer Merseburg, cậu học sinh đạt 27,5 điểm trong thi đại học, á khoa khu vực Trung và Nam Bộ đã sớm bộc lộ tố chất kinh doanh. Ông “đánh” mặt hàng mỹ nghệ sang Đức, riêng vòng đeo cổ bán giá 1 vốn… 50 lời.

Nhưng sự năng động khiến ông Hưng phải trả giá đắt. Năm 1984 khi về nước nghỉ hè, ông gửi đường bưu điện hơn chục vali giấy ảnh. Thấy lô hàng lớn hải quan nước bạn truy xuất danh tính người gửi. Vụ việc thông báo về bộ Đại học. Ông bị kỷ luật, không thể quay lại Đông Đức học tiếp, đồng thời mất sạch vốn liếng. “Luật pháp không cấm nhưng quy định của bộ không cho phép du học sinh buôn bán,” ông Hưng giải thích rồi chia sẻ kinh nghiệm về lần vấp ngã đầu tiên: “Không được làm cái gì khi quy định chưa cho phép!”

Học lại đại học Tổng hợp TP.HCM, ra trường ông Hưng làm thư ký riêng cho ông Võ Hòa, chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa từ sự tình cờ. Có lần nghỉ hè ông giúp mẹ, một giáo viên về hưu, trông bãi xe gần UBND tỉnh. Ông Hưng kể hôm đó có đoàn chuyên gia Đức qua làm việc, tò mò tới xem ngứa miệng, ông nói chen mấy câu khi “thấy tay phiên dịch chính dịch láo.” Thử thành thật. Ông lọt vào mắt xanh lãnh đạo như vậy.

Nhưng ông Hưng chỉ yên phận công chức được 3 năm. Năm 1991, luật Doanh nghiệp tư nhân ra đời cởi trói cho các thành phần kinh tế. Ông Hưng ra Hà Nội, có thời gian làm giám đốc vùng phụ trách một số dự án của “ông trùm” hàng hiệu Jonathan Hạnh Nguyễn - người đưa khá nhiều nhà đầu tư nước ngoài tới Việt Nam tìm cơ hội đầu tư đầu thập niên 1990.

Năm 1993, với vốn tích lũy vài chục triệu đồng, cùng với vài người bạn ông lập ra Pan Pacific, công ty tư vấn cho nhà đầu tư nước ngoài. “Gọi tư vấn cho oai chứ thực chất mình đi làm ‘cò’,” doanh nhân này thú nhận. Ông kể kinh doanh khá phát đạt, mới kinh doanh có tháng lời 10.000 USD. Hai dự án tầm cỡ Pan Pacific kết nối thời gian này là khách sạn Metropole và liên doanh nhà máy ô tô Hòa Bình (Hà Nội.)

Năm 1997 - 1998, giới đầu tư quốc tế ngấm đòn từ cuộc khủng hoảng tài chính châu Á. Vốn đầu tư vào Việt Nam giảm mạnh, Pan Pacific không còn khách hàng. Đang bế tắc, một ngày, ông chủ trẻ chợt nhận ra các cao ốc đang đua nhau mọc lên nhưng dịch vụ vệ sinh chưa theo kịp, công nhân vệ sinh phải mướn từ Thái Lan sang.

Chủ tịch SSI Nguyễn Duy Hưng: Nhà đầu tư khôn ngoan - ảnh 3

Năm 1998, Pan Pacific thành đơn vị cung cấp dịch vụ vệ sinh lau chùi, quét dọn chuyên nghiệp. Ban đầu chỉ 13 nhân viên nhưng công ty làm ăn phát đạt, sớm trở thành số 1, theo lời ông Hưng. Dịch vụ lau kính bên ngoài các cao ốc có lúc tính giá mỗi mét vuông 4 đô la Mỹ.

“Ông Hưng là người có trực giác kinh doanh nhạy bén, khả năng học hỏi nhanh,” ông Đoàn Đức Vịnh, một nhà đầu tư lớn sàn SSI sau này lập ra công ty chứng khoán Âu Việt nhận xét.

Ông Hưng kể, khi đi giới thiệu cơ hội đầu tư ở các hội thảo ông nhận ra khách hàng Pan Pacific tư vấn thực chất huy động vốn từ nhà đầu tư thứ cấp khác. Lúc ấy ông ấp ủ: “Tại sao không phải đi thuyết trình, huy động vốn để mình quản lý?” nên nghe phong thanh về đề án thành lập thị trường vốn, ông nhìn ra cơ hội mới. 

Sang Thái Lan học nghề, năm 1999, ông thành lập công ty chứng khoán SSI, vốn điều lệ sáu tỉ đồng ban đầu thực hiện nghiệp vụ môi giới và tư vấn đầu tư.

GIAI ĐOẠN 2000- 2004, THANH KHOẢN TTCK ÈO UỘT, ÔNG HƯNG DÙNG lợi nhuận Pan Pacific nuôi SSI. Nhờ cơ chế linh động, SSI không ngừng đầu tư vào công nghệ, săn đầu người, mở rộng hệ thống. Chứng khoán khởi sắc đầu năm 2006, bùng nổ khi Việt Nam gia nhập WTO tạo cơ hội cho SSI thực hiện bước nhảy lớn.

Kể từ đầu năm 2005, trong vòng 2 năm rưỡi, vốn điều lệ SSI tăng hơn 30 lần, lên 800 tỉ đồng. SSI trở thành công ty chứng khoán số 1 thị trường xét theo nhiều tiêu chí: quản lý 30% tài khoản của nhà đầu tư cá nhân nước ngoài; 22% tài khoản của nhà đầu tư tổ chức nước ngoài; thị phần môi giới tại sàn GDCK TP. HCM chiếm 17%, theo các số liệu tự tính.

Chủ tịch ủy ban Chứng khoán (UBCK) Vũ Bằng kể, khi TTCK ra đời, cơ quan quản lý khuyến khích nhiều thành phần tham dự và SSI là công ty chứng khoán tư nhân đầu tiên. Dù không có lợi thế về nguồn vốn và mạng lưới nhưng công ty mau chóng phát triển, đóng góp tích cực trong việc “tạo hàng” cho thị trường giai đoạn đầu. Trải qua các thời kỳ chứng khoán thịnh suy khác nhau nhưng SSI luôn vững ở tốp đầu. “SSI là một thành công điển hình,” ông Vũ Bằng nhận định.

Khi SSI vươn lên trở thành “vua” ở TTCK nội địa thì chủ tịch HĐQT công ty cũng trở thành một nhân vật có ảnh hưởng lớn. Những lần ông Hưng đăng đàn dự báo thị trường đều được giới đầu tư mổ xẻ kỹ lưỡng. Nhưng từ năm 2010, chủ tịch SSI xuất hiện thưa thớt hẳn: “Tôi nhận ra thị trường bị ảnh hưởng vì các dự báo của mình, cảm thấy phải có trách nhiệm.”

(*) Tạp chí Forbes Việt Nam số 12, tháng 5.2014

Đọc thêm >>>
 
Ecofarm phát triển dựa vào nông dân
Người trồng hoa ở Đà Lạt Hasfarm: Hoa từ trái tim Việt
CEO Trương Thị Lệ Khanh: “Nữ hoàng” cá tra
CEO Unifarm Mai Hữu Tín: Làm nông công nghệ cao
Thái Dương nuôi heo thời công nghệ
Hợp tác giải bài toán sản xuất hộ gia đình nhỏ, lẻ

"Có ý tuởng thì dễ. Biến ý tuởng đó thành hiện thực mới là điều khó". ---- Nhà văn Guy Kawasaki

Tạp chí Forbes Việt Nam

Số 73 tháng 6.2019

 Số 73 tháng 6.2019

Bao Forbes Vietnam so 73
 
  • - DANH SÁCH 50 CÔNG TY NIÊM YẾT TỐT NHẤT
  • - BIA CŨ, BÌNH MỚI (THAY ĐỔI Ở SABECO)
  • - CẦU NỐI THẾ HỆ (THẾ HỆ THỨ BA TẠI FPT)
  • - QUÁ NHANH, QUÁ NGUY HIỂM (CÂU CHUYỆN YEAH1)

Các số báo khác