Zoom: Nhà vô địch hội nghị - ảnh 1

NHÀ VÔ ĐỊCH HỘI NGHỊ

Thương vụ IPO hấp dẫn nhất ở thung lũng Silicon không phải của công ty dịch vụ gọi xe hay công ty mạng xã hội - mà chính là IPO của Zoom, một ứng dụng cuộc gọi thoại khiêm tốn giành chiến thắng nhờ làm tốt hơn. Những con số tài chính đẹp giống như trong cuốn sách “gối đầu giường” và cổ phiếu gây chú ý mới nhất của phố Wall.

ALEX KONRAD
Zoom: Nhà vô địch hội nghị - ảnh 2

EO Eric Yuan của Zoom nhắc đến tiếng reo hò trong khoảnh khắc ông rung chuông tại Nasdaq khi chính thức niêm yết trên sàn. Ông nói, “Cuộc chơi mới bắt đầu từ hôm nay.” Công ty khởi nghiệp của ông chắc chắn không nổi tiếng bằng Lyft và Pinterest, hai công ty cũng vừa mới IPO. Nhưng bất cứ ai quen biết Yuan đều không kinh ngạc với việc ông đạt đến cột mốc này, mà vì ông hầu như không mấy khi xuất hiện trực tiếp bằng xương bằng thịt.

Là người sáng lập Zoom, công ty cung cấp giải pháp họp trực tuyến, Yuan sống theo đúng tinh thần sản phẩm của ông. Sau khi thuê hàng trăm kỹ sư tại quê hương Trung Quốc, Yuan đã biến mất ba năm sau những lần gặp trực tiếp. Khi gọi vốn từ các nhà đầu tư mạo hiểm hàng đầu, ông chỉ xuất hiện một lần, để đảm bảo rằng mọi nhà đầu tư trong phòng đã tải xuống ứng dụng Zoom. Vì hành trình IPO của mình, Yuan đã quyết định thực hiện chuyến đi dài hơn 80km từ trụ sở ở San Jose đến San Francisco để ăn trưa với một nhà đầu tư và sau đó lập tức quay trở lại làm việc. Mọi người khác, nhân viên quản lý dù có chức vụ lớn hay nhỏ, hầu như đều đã gặp ông thông qua Zoom. Khi Yuan bay tới New York để thực hiện IPO, đó chỉ mới là chuyến công tác thứ tám của ông trong năm năm.

 “Khách hàng luôn nói, ‘Eric, chúng tôi sẽ trở thành khách hàng rất quan trọng của anh, hãy đến gặp chúng tôi’,” Yuan kể. “Tôi trả lời, ‘Được thôi, tôi sẽ đến gặp anh, nhưng cứ nói chuyện qua Zoom trước đã’.”

Cách này có hiệu quả với phố Wall, nơi nhu cầu sử dụng Zoom (tên chính thức là Zoom Video Communications) đã đẩy giá IPO của công ty lên 36 đô la Mỹ mỗi cổ phiếu, định giá công ty ở mức 9,2 tỉ đô la Mỹ và đưa Yuan trở thành tỉ phú mới ở tuổi 49. Cổ phiếu của Zoom tăng mạnh 72% trong ngày giao dịch đầu tiên, nâng vốn hóa thị trường của Zoom lên 15,9 tỉ đô la Mỹ và giá trị tài sản ròng của Yuan, người sở hữu 20% trong công ty, lên 3,2 tỉ đô la Mỹ. Tất cả là nhờ các công cụ họp trực tuyến vốn không thay đổi tình huống nhưng làm cho mọi thứ dễ dàng hơn. Từng là kỹ sư, rồi trở thành nhà sáng lập, Yuan cũng từng điều hành kỹ thuật cho Webex, doanh nghiệp chuyên về giải pháp họp trực tuyến của Cisco. Ông bắt tay vào tạo ra các công cụ có chất lượng hoạt động tốt như nhau ở bất cứ nơi đâu, dù là trong phòng họp ở Manhattan hay từ bàn bếp ở Trung Quốc. Được xây dựng trên nền tảng đám mây và định giá bằng mô hình “miễn phí” cho phép mọi người tổ chức cuộc họp từ 40 phút trở xuống miễn phí, Zoom hiện có thể tự hào rằng Aaron Levie, CEO của Box (khách hàng của Zoom), đăng trên Twitter rằng họ có thể bắt đầu công việc kinh doanh thứ hai nhờ bán các số liệu tài chính đẹp như trong một cuốn sách “gối đầu giường”.

Với doanh thu hằng năm 331 triệu đô la Mỹ, tăng 118%, Zoom là kỳ lân công nghệ cực hiếm làm ăn có lời lúc IPO. Họ tự hào có 50 ngàn khách hàng doanh nghiệp, gồm Samsung, Uber, Walmart và Capital One. Danh tiếng bất ngờ – xuất phát từ khi IPO – là cảm giác mới mẻ đối với một công ty theo sự lãnh đạo của của một CEO không chỉ lảng tránh nổi tiếng, mà còn rất tiết kiệm. Câu chuyện đằng sau danh tiếng muộn màng này là về sự kiên trì và nỗ lực làm tốt hơn, chứng minh cho mọi người thấy rằng một kẻ bất ngờ xuất hiện gây thách thức có thể chiếm lĩnh thị trường, ngay cả khi thị trường đã đông đúc.

Dĩ nhiên, tăng trưởng nhanh chóng luôn đi kèm với rủi ro, và Zoom vẫn phải chứng minh rằng công ty giữ được vị thế tốt hơn các đối thủ cạnh tranh: các công ty lớn, như Google và Microsoft, đã khiến đa số nhà đầu tư mạo hiểm vào Zoom hoảng sợ vào thời điểm cách đây tám năm. Cisco, công ty cũ của Yuan, có lẽ đã cảm thấy hối hận vì để ông rời đi, nhưng cũng không hề ngần ngại khi tham gia cuộc chiến cạnh tranh. Và cho dù Zoom giành được cảm tình của phần lớn cộng đồng công nghệ, với các đối tác như Atlassian, LinkedIn và Slack, thì khi hướng phát triển tất yếu của họ vượt ra ngoài phạm vi của video, danh sách các đối thủ có thể sẽ tăng lên. Việc niêm yết trên Nasdaq đánh dấu giấc mơ của Yuan đã hoàn thành. Và ông vẫn còn chặng đường dài phải đi. “Giống như một cuộc chạy đua đường dài,” Yuan nói về tham vọng kết nối thế giới làm việc giống như cách Facebook đã làm với người tiêu dùng – điều đó sẽ giúp Zoom lớn mạnh, thậm chí còn lớn hơn cả Cisco. “Anh chỉ vượt trước tôi có tám km, thế thôi. Tôi sẽ chạy nhanh hơn anh, và tôi vẫn sẽ bắt kịp anh.”

"Chỉ một cú nhấp chuột, chúng tôi đã vào ngay cuộc họp trực tuyến. Chúng tôi đều nghĩ, kiểu như: 'Ma thuật gì đây? Làm sao họ làm được điều này?'"

Zoom: Nhà vô địch hội nghị - ảnh 3

rong lần kinh doanh đầu tiên của mình, Yuan đã thiêu rụi ngôi nhà hàng xóm. Yuan, con trai của các kỹ sư mỏ tại phía đông tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc, bắt đầu thu gom phế liệu xây dựng để tái chế đồng kiếm tiền khi mới học lớp bốn. Lúc cậu bé phát hiện ra rằng cơ sở tái chế chỉ cần mua kim loại, cậu đã cố đốt cháy các vật liệu thừa trong chuồng gà phía sau nhà hàng xóm của mình. Lính cứu hỏa đã phải đến dập lửa trong nỗi kinh hoàng của cậu bé. Yuan kể lại: “Cha mẹ tôi rất bực bội.”

Yuan học toán ứng dụng và khoa học máy tính tại ĐH Khoa học & Công nghệ Sơn Đông, và sau đó kết hôn ở tuổi 22, khi đang học thạc sĩ. Ông tự nhủ, một ngày nào đó sẽ thành lập một công ty, hâm mộ các doanh nhân như Bill Gates và nhắm mục tiêu vào sự bùng nổ công nghệ của Hoa Kỳ. Nói thì thường dễ hơn làm: sau khi hải quan Hoa Kỳ yêu cầu ông trình danh thiếp tiếng Anh, trong đó ghi rằng Yuan là một nhà tư vấn, ông đã bị hiểu nhầm là một nhà thầu bán thời gian. Thị thực nhập cảnh của ông bị từ chối. Trong một năm rưỡi tiếp theo, các dịch vụ nhập cư đã từ chối ông thêm bảy lần nữa. Nhưng Yuan không từ bỏ. “Tôi tự động viên mình, được rồi, tốt thôi. Tôi sẽ thử đủ mọi cách cho đến khi anh nói với tôi rằng tôi không bao giờ có thể đến đây nữa. Nếu không, tôi sẽ không dừng lại.”

Vào mùa hè năm 1997, Yuan gia nhập công ty Webex hai năm tuổi, có trụ sở tại Milpitas, California. Vì còn trẻ, Yuan thường xuyên lập trình suốt đêm vào thứ sáu, sau đó đi đá banh và không ngủ vào chiều thứ bảy. Nhờ sự phấn khích của bong bóng dot-com và với các công cụ họp trực tuyến tận dụng tốc độ nhanh hơn của Internet, Webex đã niêm yết vào tháng 7.2000 và được Cisco mua lại với giá 3,2 tỉ đô la Mỹ vào năm 2007. Không lâu sau, Cisco bổ nhiệm Yuan làm lãnh đạo nhóm kỹ thuật của Webex. Nhưng đến năm 2010, Yuan cảm thấy không vui. Theo Yuan, vấn đề ở đây là: dịch vụ không hoạt động tốt. Mỗi lần người dùng đăng nhập vào cuộc họp Webex, các hệ thống của công ty sẽ phải xác định xem cần xử lý trên phiên bản nào (iPhone, Android, PC hoặc Mac), điều này làm mọi thứ bị chậm. Quá nhiều người trên đường dây sẽ làm nghẽn kết nối, khiến âm thanh và video bị giật. Và dịch vụ thiếu các tính năng hiện đại như chia sẻ màn hình cho thiết bị di động.

“Sẽ có một ngày, ai đó sẽ xây dựng cái gì đó trên nền tảng đám mây và chuyện đó sẽ làm tôi phát điên,” Yuan nói với Bill Tai, nhà đầu tư mạo hiểm sau này trở thành một trong những người đầu tiên ủng hộ Zoom. Sau một năm cố thuyết phục các ông chủ đồng ý để ông xây dựng lại Webex, Yuan quyết định rời Cisco vào năm 2011. “Lúc đó, Cisco tập trung nhiều hơn vào mạng xã hội, cố gắng tạo ra một doanh nghiệp giống như Facebook,” ông kể lại. “Cisco đã phạm sai lầm. Ba năm sau khi tôi rời đi, họ nhận ra rằng tôi đã nói đúng.”

Rào cản lớn nhất của ông là phải thuyết phục vợ hiểu vì sao ông từ bỏ công việc tốt quản lý 800 người. “Tôi đã nói với cô ấy, ‘Anh biết đó, hành trình dài và rất vất vả, nhưng nếu không thử, anh sẽ hối tiếc.’”

Zoom: Nhà vô địch hội nghị - ảnh 4
Nhà sáng lập Zoom, Eric Yuan thích dùng hình nền ảo của  Golden Gate Bridge ở San Francisco hay bãi biển ở Santa Barbara. Ảnh: Ethan Pines.

Đầu tiên, Yuan nhờ bạn bè, trong đó có những người cùng ông đầu tư vào một ứng dụng video tiêu dùng có tên Tango, viết cho ông tờ séc 250 ngàn đô la Mỹ để chi trả cho 30 kỹ sư (một số người ở Trung Quốc), thực hiện một ý tưởng mới: tạo ra công nghệ tốt hơn để giao tiếp qua video, sau đó tính toán xem nên phát triển trên ứng dụng nào. Chủ yếu là nhờ niềm tin đối với Yuan, các nhà đầu tư, bao gồm cả cựu CEO Subrah Iyar của Webex, đã đầu tư ba triệu đô la Mỹ cho công ty khởi nghiệp của ông, khi đó có tên là Saasbee. “Mọi người trong quỹ đầu tư mạo hiểm nghĩ rằng đó là một ý tưởng tồi tệ,” Jim Scheinman của Maven Ventures kể lại. Jim là một trong những người đầu tiên ủng hộ Zoom và nghĩ ra cái tên hiện tại của công ty.

Trong vòng vài tháng, Yuan nhận ra rằng ông muốn nhắm đến mục tiêu kinh doanh giải pháp họp trực tuyến thêm lần nữa. Các nhà đầu tư mạo hiểm có lý do để hoài nghi ý tưởng này. Với việc Microsoft sở hữu Skype, Google tham gia thị trường này nhờ Hangouts và Cisco vẫn dẫn đầu về thị phần, thị trường giải pháp họp trực tuyến đã có sẵn nhiều ông lớn đương nhiệm; cũng có nhiều công ty khởi nghiệp, bao gồm BlueJeans Network với nguồn tài trợ lớn. “Để giành chiến thắng, cần tạo ra sản phẩm hoàn hảo,” theo ý kiến của một nhà đầu tư đã bỏ qua Zoom. Ngay cả tại Qualcomm Ventures, công ty đã dẫn đầu vòng gọi vốn series A trị giá sáu triệu đô la Mỹ của Zoom vào năm 2013 cùng với nhà đồng sáng lập Yahoo, Jerry Yang, cũng có “rất nhiều cuộc tranh luận nội bộ,” đối tác điều hành Quinn Li cho biết.

Từ những văn phòng ọp ẹp tại Santa Clara, nơi có thang máy thường xuyên hư hỏng cùng chiếc máy ảnh dùng để quay video vô cùng quan trọng đặt trên nóc một chiếc tủ lạnh rẻ tiền, Yuan và các nhân viên người Mỹ đã âm thầm xây dựng sản phẩm trong gần hai năm. Khi Zoom ra mắt, ứng dụng này có nhiều điểm khác biệt chính so với số đông. Trang web dành cho khách hàng gọn nhẹ gần như ngay lập tức có thể xác định được loại thiết bị của người dùng, nhờ vậy Zoom không cần phân ra phiên bản dành cho Mac hay PC. Zoom cũng cung cấp lớp phần mềm giúp hạn chế lỗi thường xuất hiện khi những trình duyệt như Chrome, Firefox hay Safari cập nhật. Zoom thậm chí còn có thể vận hành khi bị mất đi 40% dữ liệu, vì vậy vẫn hoạt động khi mạng Internet bị chậm hay chập chờn. Và nhờ mức phí 9,99 đô la Mỹ hằng tháng trên một máy chủ (hiện giờ là 14,99 đô la Mỹ), Zoom đã đánh bại các đối thủ trên thị trường. Giám đốc dịch vụ khách hàng Jim Mercer thuở còn đang làm việc tại GoToMeeting – công ty đối thủ của Zoom, đã chứng kiến đồng nghiệp mở tài khoản trên Zoom nhằm tìm hiểu thứ đang khiến mọi người háo hức. “Chỉ một cú nhấp chuột, chúng tôi đã vào ngay cuộc họp trực tuyến. Lúc ấy có 25 người cùng vào một lúc,” ông kể lại. “Chúng tôi đều nghĩ, kiểu như: ‘Ma thuật gì đây? Làm sao họ làm được điều này?’ “

Sau khi gọi thêm 6,5 triệu đô la Mỹ từ Horizon Ventures của tỉ phú Lý Gia Thành, Zoom được Emergence Capital rót thêm 30 triệu đô la Mỹ vào năm 2015 (ông Lý Gia Thành Thành, người giàu nhất Hong Kong, vẫn thường xuyên dùng công cụ này, một người đại diện cho hay). Không lâu sau đó, Zoom bắt đầu hướng tới những khách hàng doanh nghiệp lớn hơn. Yuan đã khiến các đối tác điều hành của Emergence kinh ngạc khi xuất hiện tại cuộc họp kêu gọi đầu tư, khăng khăng yêu cầu từng người tải ứng dụng Zoom và tham gia cuộc họp trực tuyến cùng ông trên đó, Santi Subotovsky, một đối tác của công ty kể lại. Yuan lại một lần nữa khiến họ kinh ngạc vào năm đó, khi các tập đoàn lớn tìm đến, ông cảnh báo với các khách hàng tiềm năng của mình rằng những tính năng của Zoom có thể vẫn chưa sẵn sàng cho doanh nghiệp của họ. Nhưng sau khi thu hút được nhiều công ty đang tăng trưởng nhanh tại thung lũng Silicon như Box, Slack và Uber, Zoom mở rộng sang những lĩnh vực ngoài công nghệ và quản lý những tài khoản khác, chẳng hạn như công ty thời trang Gap và doanh nghiệp bán lẻ Williams-Sonoma.

Tại bệnh viện nhi Phoenix, đội ngũ nhân viên tham dự các cuộc họp, hội chẩn những ca mổ và liên lạc với bệnh nhân thông qua Zoom. Bực bội với ứng dụng phức tạp hơn mà họ từng dùng, bệnh viện Phoenix đã thử nghiệm Zoom trong gần bốn năm và hiện tại có 464 nhân viên sở hữu tài khoản Zoom. Bệnh viện này cung cấp tài khoản Zoom và iPad cho những đứa trẻ nhập viện trong thời gian dài để các em có thể gặp gỡ nhau trong các nhóm hỗ trợ trực tuyến và tham dự các lớp học mà không cần phải lo lắng về nguy cơ rối loạn miễn dịch. “Nếu nghỉ học quá lâu, các em sẽ không thể tốt nghiệp,” Rachel Dunagan, kỹ thuật viên âm thanh hình ảnh tại bệnh viện chia sẻ. “Với Zoom, các em ở trong phòng bệnh mà vẫn có thể tương tác với lớp học và bài giảng. Nhờ vậy các em vẫn có thể học hành. Đến nay mọi chuyện đều êm đẹp.”

Vào thời điểm Sequoia rót vốn vào Zoom thông qua series D trị giá 115 triệu đô la Mỹ vào đầu năm 2017, đẩy vốn hóa của Zoom lên con số một tỉ đô la Mỹ, quỹ đầu tư mạo hiểm danh tiếng này đã từng cố gắng suốt hai năm ròng rã để mua được một phần của Zoom. “Chúng tôi đã thông qua mọi phương thức khảo sát tính khả thi, và tôi nhớ rằng mình đã phải thốt lên ắt hẳn phải có cả ngàn Eric Yuan trên thế giới này, vì tất cả mọi người chúng tôi nói chuyện, dù chức vụ lớn hay nhỏ, đều biết Eric,” đối tác điều hành của Sequoia, Carl Eschenbach cho biết.

Bí quyết giúp Yuan hiện diện ở khắp mọi nơi tất nhiên chính là Zoom. Ông hình thành thói quen tổ chức hầu hết những cuộc họp quan trọng theo kiểu trực tuyến do sở thích chơi bóng rổ. Là người hâm mộ cuồng nhiệt của giải bóng rổ nhà nghề Mỹ NBA kể từ khi sang Mỹ định cư, Yuan vô cùng yêu thích Kobe Bryant của đội Lakers vì đạo đức nghề nghiệp của cầu thủ này. Ông còn rất thích đội Golden State Warriors. Yuan luôn có mặt tại mọi trận đấu bóng rổ và các giải đấu thể dục dụng cụ có sự tham gia của một trong ba người con của ông. Zoom có một tính năng độc đáo là người dùng có thể dùng biểu tượng hoặc hình ảnh để thay đổi phông nền ảo và ngụy trang vị trí thật sự. Mùa hè năm ngoái, con trai cả của Yuan, nay là học sinh năm cuối trung học, người đã lập kỷ lục tại giải đấu địa phương với cú ném ba điểm, tham dự một mùa giải tại Los Angeles. “Tôi đã đặt phông nền là bãi biển Santa Barbara, và tất cả họ đều nghĩ tôi đang ở đó. Sau khi họp xong, tôi lướt tay trên màn hình, cho họ thấy phòng tập đẫm mồ hôi tại một trường trung học. Tất cả đều thốt lên, “Gì vậy?’ ” 

Vì yêu bóng rổ, Yuan muốn dành cơ hội đầu tư cho một ngôi sao thuộc đội bóng rổ Golden State Warriors nhưng người đó là cầu thủ kỳ cựu Andre Iguodala, chứ không phải những ngôi sao đình đám như Steph Curry hoặc Kevin Durant. “Chúng tôi đã có cuộc trò chuyện tuyệt vời về điểm chung giữa những trận đấu của tôi với việc kinh doanh của ông ấy: thực hiện những việc nhỏ nhặt một cách đúng đắn,” Iguodala chia sẻ. Điều họ cùng cảm nhận được là sự tôn trọng dành cho đối phương – tôn trọng người đã giành chiến thắng nhờ đặt lợi ích nhóm lên trước cái tôi của mình.

Zoom: Nhà vô địch hội nghị - ảnh 5
Lãnh đạo của Zoom vẫy chào hàng trăm nhân viên của họ đang theo dõi buổi IPO của công ty, phát trực tiếp từ quảng trường Thời đại thông qua ứng dụng Zoom hồi tháng tư. 

Hai tháng trước khi thực hiện IPO, Yuan đi ngang qua bộ phận bán hàng và kỹ thuật của Zoom trong trụ sở mới tại San Jose. Những chiếc thang máy cuối cùng cũng hoạt động tốt tại tòa nhà này, nhưng chúng không được sạch sẽ lắm vì Yuan ưu tiên chọn nơi gần hệ thống xe lửa California và quyết định thuê trước khi tòa nhà được cải tạo để tiết kiệm chi phí. Hôm ấy là ngày đầu năm mới của người Trung Quốc, Yuan trao những chiếc phong bì nhỏ màu đỏ cho các nhân viên có thành tích tốt, gọi tên hầu hết từng người một. “Đừng mở,” ông nói với một nhân viên, cười tinh nghịch như một người cha trêu con nhỏ. “Sau khi rời khỏi đây hẵng mở. Nhiều tiền lắm đấy!” Nhiều người trong số 1.700 nhân viên hiện tại của Zoom đã trở thành triệu phú sau khi công ty IPO thành công. Đối với họ, chuyện trả công ngày Tết đó là một trò đùa: trong phong bì là một tờ lì xì hai đô la còn mới cứng.

Tính tiết kiệm nổi tiếng của Yuan truyền tải một thông điệp ngầm: Điều quan trọng tại Zoom là sản phẩm, chứ không phải bổng lộc. Yuan dùng chung văn phòng với người bạn cũ kiêm giám đốc sản phẩm Oded Gal, từng là đồng nghiệp lâu năm của ông tại Webex và được Yuan tuyển dụng từ BlueJeans Network ba năm trước. Nhưng Yuan rất hiếm khi ở văn phòng. Một năm vài lần, vị CEO này ngồi trên một chiếc bàn tạm bợ, kề cận với nhóm nhân viên ông đang chú ý, đánh dấu sự lựa chọn của mình bằng hai tấm chân dung gia đình nhỏ và một chồng sách dành để tặng. Yuan gắn bó với các kỹ sư kể từ khi Zoom công bố một sản phẩm ứng dụng giọng nói vào tháng 10, nay có tên gọi Zoom Phone. Đó là một trong những dòng sản phẩm chủ lực Zoom đang cố rao bán trong những tháng gần đây cùng với Zoom Rooms, ứng dụng họp trực tuyến được cải tiến. Dù ngày càng nhiều người dùng của Zoom đăng nhập vào ứng dụng thông qua điện thoại thông minh – tỉ lệ hiện nay lên tới 1/6 – nhiều công ty lớn vẫn tin dùng các phòng họp được trang bị các thiết bị điện tử. Zoom cung cấp phần mềm, những đối tác như Dell, Logitech và Polycom cung cấp TV, máy ảnh và loa. Theo Yuan, đó là động thái mang tính chiến lược nhằm thu hút những doanh nghiệp có quy mô lớn và CEO của họ dành rất nhiều thời gian cho những cuộc họp trực tuyến.

Dù Zoom không sản xuất phần cứng, công ty này cũng góp phần tiêu thụ những sản phẩm của Cisco, công ty cũ của Yuan. Một điều trớ trêu là năm ngoái, Cisco đã cải tổ Webex và giờ đây nó hoạt động tương tự như Zoom. Webex thực hiện cải tổ dưới sự điều hành của người lãnh đạo mới: Sri Srinivasan, cựu nhân viên của Microsoft. Mục tiêu của Srinivasan là tái sinh những sản phẩm liên doanh của Cisco, và sản phẩm cung cấp giải pháp họp trực tuyến là một trong số đó. Ông vui vẻ nói mỉa: “Zoom rất khác với chúng tôi,” Srinivasan kể ra những giải pháp non nớt Zoom đang thực hiện ngoài việc cung cấp công cụ quay video kết nối máy tính này với máy tính khác. “Họ đã làm khá tốt trong tầm quyền hạn của mình, bằng nguồn lực mượn được từ Webex.”

Công ty Cisco được tái sinh – cũng như Google, Microsoft và thậm chí có khả năng Apple và Amazon cũng tham gia thị trường – là nguy cơ đối với Zoom giống như thời kỳ đầu. Mặc dù Zoom tuyên bố đã hợp tác với ít nhất 90 công ty trong danh sách Cloud 100 – bảng xếp hạng của Forbes dành cho những công ty đám mây tư nhân hàng đầu – một số tập đoàn như Sony lại từ chối chuyển sang sử dụng Zoom vì việc thiết lập ở quy mô lớn quá phức tạp. Tại một số tập đoàn như GM và Verizon, các nhóm nhân viên sử dụng nhiều giải pháp nhưng trong đó không có Zoom. Những công ty khác như Ford cũng có dùng Zoom, nhưng chỉ dành cho một số ít người. Ngay cả tại Qualcomm, công ty sở hữu một phần của Zoom, bạn cũng sẽ thấy nhân viên sử dụng giải pháp của Cisco và Microsoft. “Mọi người chỉ 

dùng giải pháp mà họ đã trả tiền.”

Khi Zoom thêm các tính năng và quản lý những tài khoản lớn hơn, áp dụng với một số công ty tổ chức các hội nghị cho hàng ngàn người thông qua nhiều cuộc gọi thoại, công ty sẽ cần phải cẩn thận để không rơi vào tình trạng phát triển cẩu thả và làm hỏng sản phẩm. Vào tháng 1, một dịch vụ cao cấp của Zoom đã bị ngừng hoạt động, và họ đổ lỗi cho Amazon Web Services, nhưng điều mọi người thấy là ứng dụng của Zoom không hoạt động. “Giống như kinh doanh nhà hàng,” Yuan nói về trục trặc tương tự với nhà cung cấp bên thứ ba. “Từ lúc thực khách bước vào nhà hàng đến khi rời đi, mọi thứ cần phải hoàn hảo. Bạn không thể đổ lỗi cho bất cứ ai khác.”

Nhưng dĩ nhiên, mọi vấn đề đều có hai mặt. Khi Facebook ngừng hoạt động vào tháng 3, Hạ viện New Zealand phát trực tuyến cuộc họp qua Zoom thay cho Facebook Live. Theo hồ sơ gửi ủy ban Chứng khoán và Sàn giao dịch Mỹ (SEC) trước IPO, Zoom báo cáo hơn 1/2 trong 500 công ty lớn nhất ở Mỹ có ít nhất một tài khoản trả tiền trên Zoom, nhưng rất ít công ty ký hợp đồng lớn, cho thấy dấu hiệu doanh số đang trên đà sụt giảm.

Và thị trường quốc tế chỉ chiếm 18% hoạt động kinh doanh của Zoom trong năm tài chính vừa qua. Việc Zoom mở rộng sang các thị trường có nhu cầu cao nhất – Vương quốc Anh, Nhật Bản, Pháp, Đức và Úc – đã thể hiện xu hướng phát triển trong tương lai. Thị trường xa nhất của Zoom là Canada và họ đang nhắm đến thị trường này cho giai đoạn tăng trưởng tiếp theo. Và sau khi Yuan, vì tiết kiệm, đã từ bỏ cơ hội mua địa chỉ Zoom.com trong thời kỳ đầu và chọn Zoom.us rẻ hơn, Zoom đã âm thầm mua lại địa chỉ này vào năm ngoái với giá 2 triệu đô la Mỹ. Tên miền này có thể chứng minh rõ quyết tâm vươn xa khỏi Mỹ, tiến ra thị trường nước ngoài của Zoom.

Trung Quốc vẫn là thị trường chưa được khai thác. 

Zoom có hơn 500 kỹ sư ở đó, là điều rất hiếm đối với một công ty Hoa Kỳ. Nhưng theo Yuan, Trung Quốc là một thị trường chưa có sự đảm bảo cho các doanh nghiệp. Tuy nhiên, lượng nhân công của Zoom tại quốc gia này cũng như các mối quan hệ cá nhân của Yuan cho thấy tiềm năng: nếu có bất kỳ công ty nào có thể thực hiện bước nhảy vọt tại thị trường Trung Quốc, thì đó sẽ là Zoom.

Nếu Zoom hi vọng có ngày họ sẽ trở nên lớn mạnh như Cisco – công ty có trụ sở tại San Jose đạt doanh thu 49 tỉ đô la Mỹ trong năm tài chính vừa qua và cổ phiếu của họ đang giao dịch gần mức cao nhất trong 20 năm, đẩy vốn hóa thị trường lên con số 250 tỉ đô la Mỹ – thì cần phải cung cấp nhiều dịch vụ hơn là chỉ có những cuộc gọi thoại trong những năm tới. Cuộc gọi chỉ có âm thanh không dùng hình ảnh có thể chỉ là dịch vụ đầu tiên trong số một loạt các tính năng mà Zoom có thể bổ sung vào cuộc hội thoại, chẳng hạn như chia sẻ tệp và nhắn tin độc lập. Một lĩnh vực khác có khả năng tạo được cú hích lớn hơn: dữ liệu. Zoom đã kết nối khách hàng với các dịch vụ khác để ghi lại và chuyển ngữ các cuộc gọi hội nghị của mình, giúp nhân viên kinh doanh nhận diện các cụm từ hoặc mẫu tương tác cho thấy một hợp đồng đã kết thúc, từ thời điểm lý tưởng để trò chuyện hoặc thời lượng cuộc gọi. Các công cụ tương tự cũng giúp các nhân viên tiếp thị, phát triển sản phẩm và nhân viên dịch vụ khách hàng học hỏi từ cuộc gọi trên Zoom trong tương lai. Và Zoom có những đối tác lớn có thể hỗ trợ cho cú hích đó, miễn là không có quá nhiều cạnh tranh. Lãnh đạo của các công ty phần mềm doanh nghiệp như Atlassian và Salesforce đều đã đầu tư trực tiếp và những công ty khác, như LinkedIn, xem Zoom là đối tác ưa thích của họ.

Trong lúc này, đừng hi vọng Yuan sẽ coi trọng việc ông vừa trở thành tỉ phú. Ông sẽ lái chiếc Tesla, nhưng chỉ vì nhận thấy công ty này rất giống Zoom – chiếc xe này được thiết kế khác biệt và chạy nhanh hơn (và Tesla cũng là khách hàng của Zoom). Quay trở lại văn phòng vào thứ hai sau khi IPO, ông sẽ tiếp tục lướt tài khoản Twitter của Zoom để phản hồi lời khen tặng của khách. Và ông hi vọng các nhân viên sẽ tuân thủ đường hướng ông đề ra. Nhân viên của Zoom đã theo dõi buổi IPO từ khắp nơi trên thế giới, vẫy chào ông chủ qua video phát trực tiếp tại quảng trường Thời đại bằng Zoom – chứ còn ứng dụng nào nữa? Một người cố vấn từng nói với Yuan rằng IPO sẽ giống như lễ tốt nghiệp trung học. “Bạn sẽ đi ăn mừng một ngày, và chỉ thế thôi,” Yuan nói. “Bạn đâu có muốn trường trung học là cột mốc hiệu suất đỉnh cao nhất của đời bạn, đúng không?”

*Nhà vô địch hội nghị - tựa theo bản in trên tạp chí Forbes số 73, tháng 06.2019.