Công ty Solugen có trụ sở tại Houston đang sản xuất các loại hóa chất công nghiệp rẻ hơn, hiệu quả hơn để làm sạch mọi thứ, từ hồ bơi và bồn tắm nước nóng đến  nước thải của các công ty dầu khí. 

TRÒ CHƠI BÀI XÌ TỐ VỚI MỘT NHÓM SINH VIÊN Y KHOA đại học Texas Southwestern ở Dallas đã giúp Gaurab Chakrabarti và Sean Hunt quen biết nhau. Wenly Ruan, đối tác chung phòng thí nghiệm của Chakrabarti và bạn gái của Hunt khi đó (hiện là vợ), là những người đã kết nối họ.

Không lâu sau đó, Chakrabarti, bác sĩ, tiến sĩ y khoa tương lai đang nghiên cứu thuốc điều trị ung thư tuyến tụy, và Hunt, sinh viên tốt nghiệp ngành kỹ thuật hóa học tại MIT, cùng trở nên nhiệt tình với những thứ ngoài khoa học. Chakrabarti, 31 tuổi, nói: “Sean chơi xì tố rất tệ.”

Thành tỉ phú nhờ khởi nghiệp làm sạch nước thải - ảnh 1

Gaurab Chakrabarti nói về phân bón: “Chúng tôi tin mình có một sản phẩm thay thế cạnh tranh về chi phí, cũng có khả năng phân hủy sinh học, điều mà nhiều loại hóa chất trong nông nghiệp không làm được”. 

Mặc dù Hunt liên tục chơi thua, nhưng anh vẫn tiếp tục chơi bài nhiều năm. Khi về thăm Ruan ở Dallas, Hunt cũng chơi bài. Và đồng thời, Chakrabarti và Hunt cũng cùng nhau khám phá “cuộc chơi” của họ. Chakrabarti đang nghiên cứu các enzym được tìm thấy trong tế bào ung thư có khả năng tạo ra hydrogen peroxide (oxy già) và anh muốn biết liệu quy trình đó có thể áp dụng cho nghiên cứu của Hunt để cải thiện sản xuất hóa chất truyền thống hay không.

Hunt chế giễu ý tưởng này. “Tôi đã nói ‘Không thể nào sử dụng một loại enzyme trong quy trình hóa học công nghiệp có quy mô lâu dài,’” Hunt kể lại. “Nhưng chúng tôi vẫn tiếp tục thảo luận và đào sâu ý tưởng này, Gaurab đã thuyết phục được tôi.”

Sáu năm sau, năm 2016, Chakrabarti và Hunt đã dùng ý tưởng của họ thành lập một doanh nghiệp mới, gọi là Solugen, và gửi đến tham dự cuộc thi của MIT. Họ được thưởng 10.000 USD khi vào chung kết. Họ dùng số tiền đó mua ống PVC từ Home Depot và bơm từ eBay để xây dựng hệ thống lò phản ứng đầu tiên của mình.

Họ trồng nấm men đã được chỉnh sửa gene để tạo ra các enzym mà Chakrabarti đã phát hiện ra – giống như kiểu một nhà máy bia thủ công trong một thị trường hóa chất công nghiệp toàn cầu trị giá 2.000 tỉ đô la Mỹ – và sau đó sử dụng các enzym đó để tạo ra oxy già.

Bằng cách này, công ty khởi nghiệp Solugen có trụ sở tại Houston đã đưa sinh học vào ngành công nghiệp dầu khí, kết hợp oxy già có nền tảng sinh học sáng tạo của họ với các hóa chất nền tảng sinh học khác để ứng dụng vào mọi công việc, từ vệ sinh spa đến khăn lau khử trùng và xử lý nước thải của ngành dầu khí.

Doanh thu của công ty đạt 12 triệu USD vào năm ngoái, phần lớn đến từ hơn 30 khách hàng công nghiệp và năng lượng có trụ sở tại Texas (công ty không nêu tên, vì lo ngại về vấn đề cạnh tranh) sử dụng sản phẩm xử lý nước thải của họ. Chakrabarti và Hunt – thành viên trong danh sách Forbes Under 30 năm 2017 – kỳ vọng doanh thu sẽ vượt 30 triệu USD trong năm nay, mặc dù công ty vẫn chưa có lãi do đang đầu tư mở rộng.

Solugen đã huy động được 30 triệu USD vốn đầu tư mạo hiểm vào tháng tư và tổng cộng 68 triệu USD từ Founders Fund, Valor Equity Partners và các nhà đầu tư khác, với mức định giá 250 triệu USD. Những con số đó giúp Solugen lọt vào danh sách Các công ty khởi nghiệp tỉ đô tiếp theo của Forbes năm nay.

Brian Singerman, người đầu tư lần đầu vào công ty này năm 2017, cho biết: “Tôi đã thấy rất nhiều bài trình bày trong đời mình và tôi vô cùng thích thú khi được nghe về điều mà tôi chưa bao giờ nghe thấy trước đây.” Khi họ bắt đầu, cả Chakrabarti và Hunt đang hoàn thành luận án tiến sĩ.

Nhà máy ban đầu của họ, MacGyvered, chỉ đủ lớn để sản xuất 19 lít oxy già mỗi ngày. Họ tiếp thị sản phẩm xử lý nước đầu tiên của mình, được gọi là PeroxyZen, để sử dụng trong hồ bơi, bồn tắm nước nóng và spa, sau khi một nhóm chủ sở hữu spa thủy liệu pháp liên hệ với họ qua Facebook.

Họ quảng cáo sản phẩm không chứa dầu mỏ phù hợp với spa thích quảng bá yếu tố “tự nhiên” trong dịch vụ của mình. Tuy nhiên, điều khiến khách hàng quay trở lại là chất lượng của sản phẩm tốt hơn nhiều so với các chất tẩy rửa hóa học truyền thống.

Đó là nhờ một khám phá thú vị mà họ đã phát hiện ra từ sớm: Quá trình enzym tạo ra bioperoxide cũng tạo ra các acid hữu cơ giúp loại bỏ khoáng chất tích tụ, có thể làm tắc nghẽn và ăn mòn đường ống theo thời gian. Việc kinh doanh dịch vụ vệ sinh spa là một thị trường ngách thích hợp, và trong thời gian đầu, họ giao hàng bằng chiếc xe Subaru của mình, giao những thùng dung dịch tẩy rửa 19 lít.

Nhưng Chakrabarti và Hunt có những kế hoạch lớn hơn. Mùa đông năm 2017, họ tham gia vào vườn ươm khởi nghiệp Y Combinator, là một trong những công ty khởi nghiệp hiếm hoi không liên quan đến mảng phần mềm tham gia vườn ươm này.

Thành tỉ phú nhờ khởi nghiệp làm sạch nước thải - ảnh 2

Sean Hunt cho biết: “Điều độc đáo là chỉ từ nguồn nguyên liệu đường cơ bản, chúng tôi có thể tạo ra toàn bộ danh mục hóa chất.”

Cuối năm đó, họ ký hợp đồng với nhà sản xuất khăn ướt Diamond Wipes để tung ra thương hiệu mới Ode to Clean. Diamond Sean sản xuất khăn lau, còn Solugen cung cấp oxy già và tiếp thị. Vì được làm từ tinh bột thực vật nên khăn lau có thể phân hủy sinh học và không thải ra bụi độc hại.

Chakrabarti cho biết, họ không thực sự quan tâm đến khăn lau, nhưng nhận thấy rằng một sản phẩm đơn giản sẽ giúp Solugen bán được cho những khách hàng công nghiệp lớn hơn. Ông nói: “Chúng tôi xem đó là “con ngựa thành Troy,” để đạt được mục đích bán thương hiệu và ký được hợp đồng cung cấp.”

Như trong trường ca Iliad, kế hoạch đã thành công. Với sự hỗ trợ của cựu nhân viên bán hàng từ công ty dịch vụ mỏ khí khổng lồ Schlumberger mà họ tuyển dụng vào mùa thu năm 2018, họ có thể tiếp thị các sản phẩm làm sạch nước thải – sử dụng cùng loại hóa chất như chất tẩy rửa spa – cho máy khoan dầu.

Chakrabarti nói: “Nghe có vẻ siêu ngớ ngẩn, nhưng khăn ướt đã giúp chúng tôi tiếp cận lĩnh vực công nghiệp.” Solugen dừng kinh doanh khăn ướt vào mùa hè năm 2018 khi Diamond Wipes mua Ode to Clean với giá dưới 10 triệu USD. Công ty vẫn tiếp tục có doanh thu nhỏ nhưng ổn định nhờ cung cấp oxy già cho Diamond Wipes.

Đến tháng 9.2018, Solugen hoạt động tốt đến mức công ty cần một không gian lớn hơn. Với vòng tài trợ 19 triệu USD đang tiến hành, họ có tiền để mở rộng. Hunt lên trang bất động sản thương mại Loopnet và lùng sục khắp khu vực Houston để tìm nơi vừa ý. Nửa tiếng sau đó, anh đi tham quan nhà máy sản xuất hóa chất từng được sử dụng để biến dầu thành nhựa đã ngừng hoạt động.

Cùng với cha của Chakrabarti, Gopendu, một kỹ sư hóa học kiêm một doanh nhân. Xưởng sản xuất khổng lồ, trên một khu đất rộng khoảng hai héc ta, vẫn còn nguyên hệ thống đường ống và bể chứa, thậm chí còn có vườn táo và lê rộng 0,4 héc ta do chủ sở hữu trước trồng để bù đắp carbon.

Ông Gopendu Chakrabarti nói, họ sẽ không bao giờ có thể tìm được một không gian tốt hơn thế. Sau khi đi tham quan thêm 20 địa điểm nữa trong tháng tiếp theo, cuối cùng Hunt cũng đồng ý. Solugen đã trả gần 3 triệu USD để mua nhà máy

. Hiện tại, nhà máy có thể sản xuất khoảng một xe tải chở đầy sản phẩm (khoảng 15.142 lít) mỗi tuần và Solugen đang cố gắng nâng công suất lên. Quy mô của thị trường làm sạch nước thải rất lớn, có thể lên tới năm tỉ đô la Mỹ. Quá trình khoan dầu khí rất gây ô nhiễm, thải ra lượng lớn nước bị nhiễm cặn khoáng.

Các nhà quản lý yêu cầu nước thải phải được làm sạch trước khi tái sử dụng cho công nghiệp hoặc nông nghiệp. Nhưng đây cũng là thị trường khó khăn và Solugen đối mặt với sự cạnh tranh từ các tập đoàn hóa chất lớn. Sản phẩm tẩy rửa spa của Solugen sử dụng sáng tạo các enzym trong xử lý nước thải giúp ngăn các cặn khoáng tích tụ trên đường ống, nhằm tránh ăn mòn.

Solugen đã thử nghiệm áp dụng quy trình xử lý nước thải của mình cho một khách hàng ngành dầu khí: Hiệu suất của vòi phun nước của họ giảm 20% do tích tụ cặn sắt, khiến công ty mất hơn 29 triệu USD mỗi năm trong doanh thu từ mỏ dầu. Kết quả: Sản lượng tăng lên tại giếng được thử nghiệm mà không cần thêm phương pháp xử lý kích thích acid.

Không giống như các loại phosphate, chẳng hạn như acid hydroxyethylidene diphosphonic (HEDP), hay còn gọi là acid etidronic, sản phẩm của họ còn có những lợi ích về môi trường.

Theo báo cáo Phân tích vòng đời sản phẩm (Life Cycle Analysis – LCA), lượng phát thải từ quy trình sản xuất một tấn dung dịch xử lý nước thải của Solugen tương đương 1,35 tấn carbon dioxide, so với ba tấn của HEDP. Đó là lợi thế cho các công ty được chính phủ và các nhà đầu tư đánh giá theo tiêu chuẩn về tác động môi trường.

Thành tỉ phú nhờ khởi nghiệp làm sạch nước thải - ảnh 3

Nhà máy đầu tiên của Solugen được xây dựng bằng ống PVC từ Home Depot và yêu cầu vận hành thủ công; nhà máy mới nhất được tự động hóa.

Dòng chảy từ chất tẩy rửa làm từ phosphate cũng gây ra hiện tượng tảo nở hoa, gây hại cho hệ sinh thái và nghề cá địa phương, là một trong những lý do Hoa Kỳ và liên minh châu Âu cấm phosphate trong chất tẩy rửa tiêu dùng. Solugen có thể giới thiệu tất cả những ưu điểm đó, miễn là giá sản phẩm của anh có thể so được với giá của HEDP.

Hunt nói: “Đối thủ của chúng tôi là phosphate. Sản phẩm của chúng tôi không phải sản phẩm độc quyền." Trong khi nhiều nhà máy sản xuất phải đóng cửa trong đại dịch, các hoạt động của Solugen ở Texas được coi là cần thiết và vẫn mở cửa. Nhu cầu sử dụng chất làm sạch nước thải của họ tăng cao do việc giảm nhu cầu sử dụng công nghệ nứt vỡ thủy lực (công nghệ này sử dụng nước bị ô nhiễm từ việc khoan dầu và không cần phải làm sạch).

Các nhà sáng lập ước tính nhu cầu làm sạch nước thải tăng ít nhất 50% kể từ tháng ba và họ kỳ vọng nhu cầu sẽ tiếp tục tăng ngay cả khi quá trình khai thác được tiếp diễn, vì khi các giếng khoan dầu càng lâu đời, càng có nhiều nước thải độc hại được thải ra. Mặc dù giá dầu hạ thấp đã khiến hàng trăm giàn khoan phải đóng cửa trong 12 tháng qua, hàng tỉ lít nước vẫn cần được tiếp tục xử lý mỗi năm.

Trong giai đoạn đại dịch, Solugen cũng bắt đầu sản xuất gel rửa tay khô bằng cách kết hợp oxy già với rượu từ một cơ sở sản xuất ethanol địa phương. Công ty đã sản xuất hơn 378.541 lít, phần lớn trong số đó được quyên góp cho các cơ sở y tế địa phương đang thiếu gel rửa tay khô, với sự giúp đỡ của nhóm phi lợi nhuận Operation USA.

Công ty có kế hoạch tăng sản lượng gel rửa tay khô lên hơn 3,7 triệu lít vào cuối năm và vì nhu cầu sản phẩm đang cao, họ cũng đang xem xét các cơ hội kinh doanh. Hiện nay, mảng kinh doanh xử lý nước thải chiếm khoảng 80% doanh thu của Solugen, và Chakrabarti và Hunt nhận thấy có rất nhiều cơ hội để phát triển.

Để mở rộng, Solugen đang xây dựng các “nhà máy nhỏ”, một thuật ngữ của ngành thép được Chakrabarti dùng để chỉ các nhà máy sản xuất nhỏ, được nội địa hóa chủ yếu để phục vụ nhu cầu của khách hàng trong khu vực quanh bán kính 322km nhiều hơn là yêu cầu phân phối quy mô lớn.

Nhà máy đầu tiên ở Slaton, Texas, khai trương vào năm 2019 và hiện chỉ chuyên sản xuất gel rửa tay khô. Nhà máy thứ hai dự kiến ở khu vực Houston. Mỗi nhà máy này đều nằm gần một nhà máy sản xuất ethanol, nhờ đó Solugen có thể mua xác ngô (dùng để sản xuất ethanol) để cung cấp năng lượng sản xuất sinh học.

Tiếp đến, Chakrabarti và Hunt nhìn thấy tiềm năng trong nông nghiệp, lĩnh vực đã xuất hiện rất nhiều nỗ lực thay thế hóa chất bằng sản phẩm sinh học. Họ tin rằng công nghệ cho phép thay thế các chất tẩy rửa gốc phosphate cũng có thể giúp tái phát minh phân bón bằng cách bổ sung các khoáng chất và kim loại thiết yếu vào đất.

Thị trường phân bón, giống như thị trường nước thải, rất lớn, ít nhất là 175 tỉ USD, và thị trường này từ lâu đã phụ thuộc vào các giải pháp hóa học, bất chấp những hạn chế của chúng. Chakrabarti nói: “Chúng tôi tin mình có một sản phẩm thay thế cạnh tranh về chi phí, cũng có khả năng phân hủy sinh học, điều mà nhiều loại hóa chất trong nông nghiệp không làm được.”

Anh hi vọng sớm nhận được sự chấp thuận theo quy định từ cơ quan Bảo vệ môi trường Hoa Kỳ trong khi chờ kết quả thử nghiệm ở Hoa Kỳ, Nam Mỹ và Úc, như thế Solugen sẽ có thể bắt đầu bán sản phẩm vào cuối năm nay. Nhờ tất cả những điều này, Chakrabarti và Hunt đủ tự tin để mở rộng và đang lên kế hoạch tuyển thêm ít nhất 20 nhân viên vào giữa năm 2021, bên cạnh 70 người hiện có.

Về lâu dài, cả hai sẽ tiếp tục nghiên cứu hoạt động của các enzym trong tế bào ung thư và nghiên cứu các loại enzym đặc biệt tốt để tạo ra sản phẩm có giá trị. Hunt nói: “Tình hình này giống thời kỳ đầu của việc phát triển phần mềm.”

Hiện họ nghiên cứu hơn chục loại enzym, mỗi loại có thể tạo ra một hóa chất mục tiêu khác nhau, cùng với oxy già được sản xuất sinh học. Hunt nói thành công đó khiến việc bị thua những ván bài xì tố ngày trước trở nên đáng giá. Anh nói: “Chắc chắn là không ai đoán được bài xì tố sẽ dẫn đến thành công ngày nay.” 

Thành tỉ phú nhờ khởi nghiệp làm sạch nước thải - ảnh 4

Trong những ngày đầu thành lập, những người đồng sáng lập Solugen đã chở những thùng oxy già 19 lít giao cho khách hàng bằng chiếc Subaru của họ. Hiện nay, họ sản xuất đủ để chất đầy các xe tải.

(*) Bản in theo tạp chí Forbes Việt Nam số 89, tháng 10.2020


Đọc thêm >>>
Edutech siêu kỳ lân của tỉ phú Ấn Độ
CEO Base: Khởi nghiệp tài chính giản đơn
Ứng dụng giải trí Quibi: Startup của tỉ phú
Kỳ lân Tokopedia thay đổi cuộc chơi
Startup OYO: Tầm nhìn “có vấn đề”
Startup: Tầm nhìn khởi nghiệp ban đầu có nên thay đổi?
Bí mật công ty khởi nghiệp đồ chơi tỉ đô Pop Mart




"Khởi nguồn kinh doanh là để tạo ra hạnh phúc, không phải để tích lũy của cải.". ---- B.C Forbes

Tạp chí Forbes Việt Nam

Số 90 tháng 11.2020

 Số 90 tháng 11.2020

Bao Forbes Vietnam so 74
 
  • - 10 NHÀ PHÁT TRIỂN BẤT ĐỘNG SẢN HÀNG ĐẦU

    Danh sách 10 nhà phát triển bất động sản hàng đầu dựa trên số lượng sản phẩm đưa ra thị trường từ năm 2014 đến nay.

  • - NGƯỜI CỦA THỊ TRƯỜNG

    Ông Nguyễn Đình Trung đưa Hưng Thịnh từ một công ty môi giới thành nhà phát triển bất động sản có hệ sinh thái khép kính.

  • - KHU ĐÔ THỊ XANH

    Gamuda Land bền bỉ phát triển hai khu đô thị xanh tại Hà Nội và TP.HCM.

  • NGƯỜI XÂY TỔ ẤM

    Chuỗi siêu thị nội thất Baya tái cơ cấu hoạt động khi thị trường bất động sản trầm lắng.

  • - SẴN SÀNG ĐÓN LẤY CƠ HỘI

    Với bảy nhà máy, Staint Gobain nắm bắt cơ hội ở đất nước trong thời kỳ đô thị hóa.

  • - ĐÓN ĐẦU TƯƠNG LAI

    Các doanh nghiệp bất động sản sẵn sàng đầu tư lớn cho công nghệ trong bất động sản.

  • - ƯU TIÊN NHỮNG CON ĐƯỜNG LÀM NÊN SỰ GIÀU CÓ

    Thứ trưởng bộ Giao thông Vận tải chia sẻ về chiến lược phát triển hạ tầng, và kế hoạch triển khai trong năm năm tới.