Có một mục đích đằng sau cơn lốc giao dịch của Tencent: để người dùng quay trở lại nền tảng của nó. 

Công ty Internet khổng lồ Tencent từ lâu đã dựa vào các trò chơi trực tuyến và ứng dụng mạng xã hội WeChat để thu hút người dùng. Nhưng nó có một chiến lược tăng trưởng khác đang ngày càng chiếm vị trí trọng tâm: đầu tư vào các công ty khởi nghiệp để mở ra các dịch vụ mới cho hoạt động kinh doanh cốt lõi.

Công ty có trụ sở ở Thâm Quyến, lần thứ 10 liên tiếp xuất hiện trong danh sách The Fab50, lặng lẽ trở thành nhà đầu tư công nghệ rất tích cực. Năm nay, công ty tham gia vào 68 vụ đầu tư, với tổng giá trị 54,7 tỉ đô la Mỹ, vượt qua con số 31,1 tỉ đô la Mỹ trong 72 giao dịch năm ngoái, theo Dealogic. Con số này cũng làm lu mờ đối thủ chính là Alibaba, công ty đã đầu tư 52 thương vụ, trị giá 25,6 tỉ đô la trong năm nay. Trên toàn cầu, tốc độ đầu tư nhanh chóng của Tencent khiến nó sánh ngang Softbank, tập đoàn Nhật Bản đã tham gia 97 vụ đầu tư với tổng giá trị 62,5 tỉ đô la Mỹ năm nay, theo dữ liệu của Dealogic.

Tencent đang đầu tư để tìm kiếm các sản phẩm có thể giúp lấy thêm doanh thu từ cơ sở người dùng lớn của nó, Ken Xu, đối tác tại công ty đầu tư mạo hiểm Gobi Partners đang đầu tư cùng Tencent cho biết. Tencent thả lưới trong các lĩnh vực như phát sóng video game, dịch vụ tài chính và mua sắm trực tuyến. Công ty thường bắt đầu với 10-20% cổ phần trong các công ty khởi nghiệp giai đoạn đầu hoặc các công ty trưởng thành hơn, khuyến khích các công ty trong danh mục của mình cạnh tranh với nhau và chỉ hỗ trợ cho những công ty bám trụ sau cùng.

So với Tencent, Alibaba tập trung hơn vào bán lẻ và thương mại điện tử. Công ty có trụ sở ở Hàng Châu cũng tham gia nhiều hơn vào các công ty khởi nghiệp mà họ đầu tư, đôi khi với mục tiêu là sở hữu chúng sau này. “Alibaba thường muốn kiểm soát ở mức độ nào đó các công ty nó đầu tư vào,” theo Xu, người cũng đang làm việc với công ty thương mại điện tử khổng lồ này. “Điều Tencent muốn là các đối tác có thể tận dụng nguồn lực của công ty và mang lại các dịch vụ bổ sung.” Ví dụ, ứng dụng WeChat của Tencent đang được thúc đẩy từ sự đầu tư của công ty vào dịch vụ mua sắm tiết kiệm Pinduoduo, hoặc PDD, theo nhà phân tích Shi Jialong của Nomura.

Cỗ máy đầu tư - ảnh 1

Tencent là cổ đông hàng đầu của Pinduoduo, vừa niêm yết vào cuối tháng bảy.

PDD niêm yết trên Nasdaq hoạt động theo mô hình mua theo nhóm tương tự như Groupon’s. Nhưng PDD dựa vào WeChat, cho phép ba triệu người dùng thường xuyên trên nền tảng mạng xã hội này hình thành các nhóm mua và được giảm giá nhiều hơn. Điều này dẫn đến việc sử dụng thường xuyên hơn chức năng thanh toán của WeChat khi người dùng thanh toán cho các giao dịch mua hàng của PDD bằng ứng dụng. “Nhiều khách hàng của PDD đến từ những nơi xa xôi, và họ không quen với thanh toán kỹ thuật số,” Shi nói trong một cuộc điện thoại gần đây. “Nhưng khi trang web này phát triển, nó giúp WeChat có thêm nhiều người dùng ví điện tử của nó.”

Tencent cũng đang gặt hái thành công lớn lao khi thu lời từ các khoản đầu tư. Kể từ đầu năm ngoái, 12 công ty trong danh mục đầu tư của nó đã niêm yết — nhiều hơn bất kỳ công ty đầu tư hoặc chi nhánh đầu tư nào trên toàn thế giới, theo CB Insights. Tại thời điểm của những lần thoái vốn đó, cổ phần của Tencent trong các công ty, chẳng hạn như China Literature và nền tảng chơi game Sea, trị giá hơn 20 tỉ đô la Mỹ. Và Tencent còn rất nhiều công ty đang đợi niêm yết. Gần đây, ba công ty Trung Quốc được Tencent đầu tư, gồm trang web cung cấp dịch vụ địa phương của Trung Quốc Meituan Dianping, nền tảng tổng hợp tin tức Qutoutiao và nhà sản xuất xe điện Nio — đã nộp hồ sơ IPO.

Tuy nhiên, đầu tư dồn dập không phải không có nhược điểm. Một số thương vụ IPO gần đây đã thất bại, cho thấy sự hậu thuẫn của Tencent không đảm bảo thành công. Và cũng có lo ngại rằng việc chi tiêu xả láng của Tencent đang không thể hiện sự tập trung. “Công ty đã phát triển thành dạng công ty đầu tư mạo hiểm, cùng với game và mạng xã hội,” Brock Silvers, giám đốc điều hành của công ty tư vấn Kaiyuan Capital nói. “Đây là kết quả của khả năng tiếp cận nguồn vốn khổng lồ, sự khuyến khích của chính phủ và có thể là một chút ngạo mạn của doanh nghiệp.” Nhưng Xu của Gobi Partners cho biết việc Tencent tiếp tục đầu tư là hợp lý.

Dù cho WeChat có hơn một tỉ người dùng, nhưng Tencent không có cách nào để kiếm tiền từ họ ngoài quảng cáo và liên kết họ tới các trò chơi trực tuyến của mình. Tencent phải khai thác các dịch vụ bên ngoài có thể đưa lên nền tảng của nó để người dùng trở nên gắn bó hơn và ở lại lâu hơn. “Tencent không thể tự làm mọi thứ,” ông nói. “Vì thế hiện giờ họ thấy rất nhiều cái lợi trong đầu tư.”

"Lời khuyên là cái ta muốn có khi ta đã biết câu trả lời mà ta không muốn nghe.". ---- Erica Jong (Tiểu thuyết gia)

Tạp chí Forbes Việt Nam

Số 66 tháng 11.2018

 Số 66 tháng 11.2018

THÀNH PHỐ THÔNG MINH

TỪ CAO ỐC XANH, GIAO THÔNG THÔNG MINH

ĐẾN ĐÔ THỊ ĐÁNG SỐNG

*DANH SÁCH FORBES 400 * HỘI NGHỊ PHỤ NỮ FORBES VIETNAM

Các số báo khác