Không chỉ lập kỷ lục về số tiền huy động được cho một dự án khởi nghiệp về tiền mã hóa, kyber Network của Lưu Thế Lợi còn lập kỷ lục về thời gian huy động trên số tiền này dựa trên công nghệ chuỗi khối của Ethereum.

Tạo cơ hội cho chính mình - ảnh 1

  Lưu Thế Lợi, 27 tuổi, đồng sáng lập, CEO Kyper Network (Ảnh: nhân vật cung cấp)


Số vốn đầu tư lớn nhất mà một công ty khởi nghiệp Việt Nam từng huy động được là bao nhiêu tiền? Không phải 10 triệu đô la Mỹ của VnTrip, cũng không phải 28 triệu đô la Mỹ của MoMo hay hơn 40 triệu đô la Mỹ của Tiki, mà là tiền mã hóa giá trị tương đương 52 triệu đô la Mỹ trong đợt chào bán đồng tiền ảo KNC lần đầu vào tháng 9.2017 của Kyber Network, một sàn giao dịch các đồng tiền mã hóa được thành lập năm 2017 tại Singapore. Và thời gian huy động lượng tiền này của Kyber Network cũng đạt kỷ lục chỉ trong vài giờ.

“Bây giờ là 6 giờ 42 phút sáng và hồ sơ cuối cùng đã được chấp nhận trong địa chỉ hợp đồng (contract address) của chúng tôi đánh dấu kết thúc sự kiện mở bán token. Tổng cộng, chúng tôi đã huy động được 200 ngàn ETH (đồng Ethereum), tất cả nhờ vào các bạn. Thay mặt nhóm Kyber Network, tôi bày tỏ lòng biết ơn chân thành đến những người đ tham dự sự kiện mở bán token này,” Lưu Thế Lợi, đồng sáng lập kiêm giám đốc điều hành Kyber Network viết như vậy trên trang Twitter cá nhân của mình sau khi kết thúc đợt chào bán vào tháng 9.2017. Đợt mở bán token của Kyber Network, dự án mới ra đời vào tháng 3.2017 thu hút 21 ngàn thành viên từ hơn 100 quốc gia, đưa Kyber Network lọt vào tốp 10 dự án khởi nghiệp huy động được nhiều vốn bằng tiền mã hóa nhất trên thế giới năm 2017.

Kyber Network, sàn giao dịch phi tập trung do Lưu Thế Lợi cùng Yaron Velner, tiến sĩ khoa học máy tính đại học Tel Aviv và Victor Trần sáng lập. Dự án cũng có các cố vấn có tên tuổi như Vitalik Buterin (nhà sáng lập Ethereum), Leng Hoe Lon (cựu nhân viên Goldman Sachs và JP Morgan, đồng sáng lập Shentilium) và Prateek Saxena (giáo sư nghiên cứu khoa học máy tính tại đại học Quốc gia Singapore). “Đội ngũ sáng lập, cố vấn và đội ngũ phát triển sản phẩm giàu kinh nghiệm cũng là lý do quan trọng để thu hút các thành viên tin tưởng tham gia,” Lợi chia sẻ.

Công nghệ chuỗi khối (blockchain) và các đồng tiền mã hóa đang là xu hướng nổi lên trong 5 năm trở lại đây. Gọi là chuỗi khối vì nó là một chuỗi các giao dịch được đóng gói thành khối và nối liền nhau. Các máy tính trong mạng lưới đều có một bản dữ liệu như nhau và nó đồng bộ hóa liên tục để đảm bảo dữ liệu giữa các máy tính là đồng nhất. “Các khối phía sau sẽ được tham chiếu bởi các khối phía trước, nên muốn thay đổi khối phía sau phải thay đổi toàn bộ khối trước đó, và điều đó là không thể vì quy mô và độ dài hiện nay rất lớn, nó

được chia sẻ trên tất cả máy tính tham gia mạng lưới và phân tán trên khắp thế giới,” Nguyễn Thị Hải Thanh, giám đốc marketing công ty Infinity Blockchain Labs giải thích. Nhờ khả năng phân tán, được chia sẻ nganghàng giữa các máy tính trong mạng lưới và tất cả các máy đều có quyền thẩm tra, tiếp cận giao dịch như nhau nên blockchain có chi phí giao dịch thấp, thông tin minh bạch. Theo Hải Thanh, công nghệ mới này “chống việc tấn công hàng loạt và giả mạo hoặc thao túng thông tin gần như không có.”

Sau khi Bitcoin và các đồng tiền mã hóa khác ra đời, việc giao dịch, trao đổi được diễn ra trên các sàn giao dịch tập trung, nhưng hàng loạt vụ tấn công vào các sàn và đánh cắp Bitcoin, cũng như hiện tượng gian lận xảy ra trên khắp thế giới, điển hình như sàn Mt. Gox thông báo 850 ngàn Bitcoin biến mất vào năm 2014, hay sàn giao dịch Bitconnect tuyên bố đóng cửa mới đây đã đưa giá token BCC của Bitconnect rơi từ 400 đô la Mỹ xuống 20 đô la Mỹ, khiến nhiều người lo ngại về sự an toàn của loại hình giao dịch này. Và Lợi nhìn thấy cơ hội ở đó.

“Hiện nay có tới 99% giao dịch tiền mã hóa diễn ra trên các sàn giao dịch tập trung, vốn có thể bị tấn công hoặc gặp gian lận nội bộ,” Lợi cho biết. Theo anh, các sàn này không thân thiện với những người dùng có ít kiến thức về tiền thuật toán. Hơn nữa, về mặt bản chất thì các sàn giao dịch tập trung mâu thuẫn với tính chất cơ bản của công nghệ chuỗi khối, đó là việc loại bỏ các tầng lớp trung gian. Ngoài ra việc giao dịch tập trung sẽ xảy ra các khó khăn về thanh khoản, làm chậm lại các giao dịch. “Kyber Network đã ra đời như một mô hình sàn giao dịch phi tập trung, giúp khách hàng thực hiện các giao dịch chuyển đổi các cặp tiền tệ ngay lập tức mà không cần chờ đợi một sự khớp với một lệnh ngược chiều tương ứng,” Lợi mô tả. So với các sàn giao dịch tài sản kỹ thuật số khác, Kyber Network được xây dựng dựa trên hợp đồng thông minh (smart contract), một dạng hợp đồng điều khoản và thực thi thỏa thuận của hệ thống máy tính gồm các đoạn mã cho phép tự động hóa các giao dịch theo một thể thức hoặc quy tắc đã xác định sẵn, được vận hành bởi một mạng lưới máy tính rộng lớn, đảm bảo không bên nào có thể tham gia

vào quá trình đó để thao túng, và chạy hoàn toàn trên công nghệ chuỗi khối Ethereum. Nhờ vậy, người dùng hoàn toàn có thể kiểm tra toàn bộ hệ thống mã của Kyber Network trước khi bắt đầu giao dịch. Ngoài ra, do triển khai trực tiếp trên công nghệ chuỗi khối, Kyber Network không yêu cầu người dùng cung cấp bất cứ thông tin nào. “Điều quan trọng nhất là Kyber Network không lưu trữ hay quản lý quỹ hay tiền bạc của người sử dụng. Chính vì thế, ngay cả khi Kyber có bị tấn công, người dùng cũng không bị ảnh hưởng,” Lợi nói thêm.

Theo số liệu tự công bố, hiện nay Kyber Network có khoảng 60 ngàn thành viên, với hơn 33 ngàn thành viên trên công cụ chat nhóm Slack, giúp mọi thông tin mới nhất của Kyber Network nhanh chóng công bố tới cộng đồng. “Đây là một kênh quan trọng để chúng tôi có thể trao đổi, truyền tải, chia sẻ những kế hoạch, dự định hiện tại và tương lai tới cộng đồng. Bất cứ mọi phản ánh của cộng đồng về những dự án, sản phẩm của chúng tôi thông qua Slack sẽ được chúng tôi tiếp nhận và xử lý một cách nhanh chóng nhất,” Lợi nói. Chưa chính thức phát hành hệ thống Kyber Network cho người dùng, Lợi chỉ cho biết doanh thu của công ty sẽ “nhỏ hơn 0,5% tổng giá trị giao dịch.” Mặc dù hình thức huy động vốn ICO (xem box) và công nghệ chuỗi khối đang được nói nhiều đến trên thế giới, đây vẫn là một câu chuyện còn tương đối mới, ngay cả với giới công nghệ. Vì vậy ở Việt Nam cũng chưa có nhiều dự án khởi nghiệp hay các doanh nghiệp ứng dụng công nghệ này.

Theo báo cáo của công ty Infinity Blockchain Labs, hiện nay Việt Nam có khoảng 20 dự án khởi nghiệp đang ứng dụng công nghệ chuỗi khối, 10 sàn giao dịch tiền mã hóa và chưa tới 10 dự án công bố đã ICO. “Tuy nhiên, về mặt pháp lý, Việt Nam vẫn chưa cho phép tiến hành các giao dịch bằng tiền mã hóa nên các dự án này đều đặt trụ sở và tiến hành ICO ở nước ngoài, ví dụ như Singapore,” giám đốc marketing công ty Infinity Blockchain Labs nói. Cũng theo Thanh, các dự án khởi nghiệp ứng dụng chuỗi khối ở Việt Nam hầu hết đều trong mảng công nghệ tài chính như Bitcoin Vietnam, Cash2vn, StibLab, còn các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực này “chủ yếu là đi gia công cho các doanh nghiệp nước ngoài”. “Sự thành công của Kyber Network không phải kết quả của sự may mắn ngẫu nhiên, nó là thành quả của một quá trình chuẩn bị dài lâu, kỹ lưỡng và chu đáo,” Lợi nói như vậy về dự án của mình.

Ở tuổi 27, Lưu Thế Lợi đã có bốn năm kinh nghiệm trong lĩnh vực công nghệ chuỗi khối và tiền mã hóa. Hoàn tất bằng tiến sĩ về lĩnh vực này tại ĐH Quốc gia Singapore (NUS) năm 2017, trước đó Lợi đã tìm hiểu về Bitcoin khi đồng tiền này lên cơn sốt vào cuối năm 2013. “Thời điểm đó tôi vẫn đang nghiên cứu về mã hóa và bảo mật (cryptography và privacy), rồi Bitcoin được khá nhiều báo chí nhắc đến như là một đồng tiền của kỷ nguyên mới mà không chịu sự quản lý của bất cứ cơ quan chính phủ nào. Tôi tình cờ tìm hiểu và bị cuốn hút bởi công nghệ đằng sau Bitcoin, cũng như những tiềm năng mà công nghệ này đem lại. Năm 2014, tôi trở thành nghiên cứu sinh của đại học Quốc gia Singapore, và chính thức nghiên cứu toàn thời gian về blockchain và tiền mã hóa,” Lợi kể.

Trong thời gian làm nghiên cứu sinh, năm 2016, Lợi cũng đồng sáng lập Oyente, một hệ thống mã nguồn mở đóng vai trò phân tích và là công cụ xác minh cho hợp đồng thông minh trên chuỗi khối Ethereum. Công cụ như vậy cho phép người dùng kiểm tra xem hợp đồng thông minh của họ có lỗ hổng bảo mật không trước khi chính thức triển khai, và SmartPool, một giao thức đào chung (pooled mining) tiền điện tử phi tập trung cho người dùng cùng “đào” tiền điện tử năm 2017. “Tôi luôn muốn tạo ra những công cụ, hệ thống có thể tạo ra nhiều ảnh hưởng, giúp ích cho cộng đồng người đào tiền mã hóa và các nhà phát triển hợp đồng thông minh. Cả hai dự án mã nguồn mở này đều là phi lợi nhuận,” Lợi nói.

Hiện tại anh chỉ giữ vai trò cố vấn cho hai dự án này. Tháng 3.2017, nhận thấy các khó khăn của thị trường như giao dịch tiền mã hóa diễn ra trên các sàn giao dịch tập trung, vốn có thể bị tấn công hoặc gặp gian lận nội bộ, hay các khó khăn về tính thanh khoản, Lợi cùng Yaron Velner, tiến sĩ khoa học máy tính đại học Tel Aviv và Victor Trần, người đã có kinh nghiệm xây dựng nhiều hệ thống lớn, phục vụ hàng triệu người dùng cùng thành lập Kyber Network. Đây là mô hình sàn giao dịch phi tập trung dựa trên công nghệ hợp đồng thông minh chạy trên chuỗi khối, trực tiếp phục vụ người dùng cuối, những người có ít hiểu biết về kỹ thuật, nhằm đem lại một nền tảng giao dịch an toàn, tin cậy.

Gây tiếng vang ở những bước khởi đầu, Lợi bắt đầu tính tới những bước tiếp theo cho Kyber Network. “Xa hơn, Kyber Network hướng đến việc thực thi các giao dịch tài chính phức tạp hơn trên nền tảng của mình chứ không chỉ đơn thuần thực hiện mua bán tiền điện tử,” anh chia sẻ. Theo mô tả của Lợi, Kyber Network sẽ trở thành một hệ thống thanh toán cho phép người dùng gửi tiền bằng tiền mã hóa hoặc token, người nhận nhận thanh toán bằng một loại tiền tệ hoặc token khác mà họ mong muốn, đồng thời Kyber Network cũng sẽ giao dịch các tài sản tài chính giống hệt như trên thị trường tài chính thực sự, như giao dịch hợp đồng kỳ hạn hay quyền chọn. “Mục tiêu của chúng tôi là loại bỏ những trở ngại ngăn cản blockchain biến nó trở thành một thế giới tài chính mới,” Lợi nói về tầm nhìn của mình.

“Công nghệ blockchain nói chung cũng như tiền mã hóa là những công nghệ mới còn nhiều điều cần khai phá. Đây cũng là ngành công nghệ có thể thay đổi toàn bộ thế giới. Nó sẽ là mảnh đất hứa hẹn không chỉ cho riêng tôi mà bất cứ ai đam mê công nghệ và muốn chinh phục đỉnh cao công nghệ,” Lưu Thế Lợi chia sẻ.

ICO là gì?

ICO (Initial Coin Offering) còn được biết đến là đợt chào bán đồng tiền ảo đầu tiên đang được các công ty công nghệ trên thế giới lựa chọn như một cách huy động vốn từ cộng đồng. Dựa trên công nghệ chuỗi khối (blockchain) của Ethereum, đồng tiền mã hóa có giá trị cao thứ hai, sau Bitcoin, mỗi dự án có khả năng tự tạo ra mã token (đoạn mã ban đầu) của riêng mình, sau đó mã này cần phải được triển khai trên chuỗi khối của Ethereum như một hợp đồng thông qua ví chứa đồng Ethereum của dự án. Khi token được đăng kí trên chuỗi khối của Ethereum, và mọi người đều xác định rổ công dụng nó thì dự án đó có thể tổ chức một đợt bán ra cho công chúng. Người mua dùng đồng Ethereum để mua token, và dùng để quy đổi các dịch vụ, sản phẩm của đơn vị phát hành, hoặc bán lại khi tăng giá trị.

Chân dung tỉ phú trầm lặng nắm trong tay khối tài sản 4 tỉ đô la Mỹ

Micree Zhan, đồng sáng lập và CEO của Bitmain, sở hữu 36,58% cổ phần công ty, tương đương với khoảng 4 tỉ đô la Mỹ. Tuy là bộ não đứng sau sự phát triển mạnh mẽ của doanh nghiệp sản xuất chip đào tiền mã hóa hàng đầu thế giới, thông tin về ông vẫn còn rất hạn chế.

Sự vươn lên của các lớp học online toàn cầu

Thế giới ngày một phẳng nhờ sự bùng nổ của công nghệ thông tin, việc giảng dạy nay không còn bị giới hạn trong các lớp học truyền thống. Các giáo viên giờ đây có thể dạy thêm online để có thêm thu nhập, trui rèn kĩ năng và kết nối với nhiều học sinh trên toàn thế giới.

"Đừng bảo người khác phải làm thế nào. Hãy nói họ cần làm gì và để họ khiến bạn ngạc nhiên trước kết quả.". ---- George S. Patton (Nhà chỉ huy quân sự)

Tạp chí Forbes Việt Nam

Số 64 tháng 09.2018

 Số 64 tháng 09.2018

ĐẦU TƯ VÀO GIÁO DỤC

TRONG KHI NHÀ NƯỚC ĐÓNG VAI TRÒ CHỦ ĐẠO, TƯ NHÂN TIẾP TỤC ĐẦU TƯ MẠNH VÀO NHỮNG LĨNH VỰC GIÁO DỤC KHÁC NHAU

25 ĐẠI HỌC HÀNG ĐẦU NƯỚC MỸ * GIÀU NHẤT SINGAPORE

Các số báo khác