Jihan Wu là gương mặt đại diện cho Bitmain, nhưng người đồng sáng lập kín tiếng của anh, Micree Zhan, nắm cổ phần lớn hơn mới chính là tỉ phú đào tiền mã hóa kín tiếng của Bitmain. 

Ông chủ mã hóa - ảnh 1

Jihan Wu là gương mặt đại diện cho Bitmain, nhưng người đồng sáng lập kín tiếng của anh, Micree Zhan, nắm cổ phần lớn hơn.

Với những tin đồn, tranh cãi và tin tức về đợt IPO sắp tới của nó, công ty sản xuất chip đào tiền mã hóa Bitmain của Trung Quốc gây sự chú ý trong những tháng gần đây. Jihan Wu, đồng sáng lập và đồng CEO của Bitmain, xuất hiện chính trên báo chí, chủ yếu là do anh nổi bật trên mạng xã hội. Trong khi đó, Micree Zhan, đồng sáng lập khác của Bitmain và cũng là đồng giám đốc điều hành, kín tiếng nhưng sở hữu số cổ phần trong Bitmain lớn hơn nhiều so với Wu. Zhan phụ trách phần kỹ thuật của Bitmain và sở hữu 36,58% công ty, trong khi cổ phần của Wu là 20,5%, theo thông tin cho nhà đầu tư bị rò rỉ trước IPO.

Công ty có trụ sở tại Bắc Kinh tự tin rằng sẽ đạt mức vốn hóa thị trường là 14 tỉ đô la Mỹ sau khi bán cổ phiếu ra công chúng, theo các tài liệu đầu tư công bố trước IPO. Điều đó làm cho cổ phần của Zhan trị giá ít nhất 5,1 tỉ đô la Mỹ và cổ phần của Wu trị giá gần 2,9 tỉ đô la Mỹ. Forbes không tính toán tích cực như vậy. Sau khi nói chuyện với các nhà phân tích, chúng tôi ước tính giá trị tài sản ròng của Zhan vào khoảng bốn tỉ đô la Mỹ và của Wu gần 2,3 tỉ đô la Mỹ. Forbes định giá Bitmain bằng cách áp dụng các tỉ lệ giá/doanh thu từ các công ty có thể so sánh bao gồm Nvidia, AMD, Qualcomm, Mediatek và Cisco. Điều quan trọng cần lưu ý là không có công ty nào có thể so sánh trực tiếp xét theo tính chất độc đáo của Bitmain. Chúng tôi chọn những công ty này vì cùng là những công ty thiết kế và bán chip và phần cứng nhưng thuê ngoài sản xuất (fabless chip makers), theo giải thích của nhà phân tích Rick Hsu của Daiwa Capital Markets.

Bitmain không hoàn toàn là công ty bán dẫn; một phần doanh thu của nó cũng đến từ các mỏ đào, BTC.com và Antpool. Và với sự mới mẻ và biến động của ngành công nghiệp tiền mã hóa, việc áp dụng các chip đào này là không chắc chắn. Mark Li, nhà phân tích công nghệ cao cấp tại Sanford C. Bernstein & Co Brett Simpson của Arete Research lưu ý rằng Bitmain nên được xem như phiên bản ban đầu của Cisco, do có nhiều sự bất trắc trong tương lai của IP.


Mặc dù là xương sống về kỹ thuật của Bitmain, ít người biết về Zhan, kỹ sư đã phát triển các chip mạch tích hợp tùy chỉnh dành riêng cho ứng dụng. Loại chip này đã thúc đẩy tăng trưởng toàn cầu của nhà sản xuất chip đào tiền mã hóa lớn nhất. Ngay cả hồ sơ LinkedIn của anh cũng ngắn gọn, chỉ viết “CEO tại Bitmain” và không có gì về công việc trước đó hay bằng cấp. Đây là những gì chúng tôi biết được cho đến nay. Sau khi tốt nghiệp ĐH Sơn Đông với bằng kỹ sư điện năm 2001, Zhan nhận bằng thạc sĩ kỹ thuật từ viện Vi điện tử thuộc viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc năm 2004. Anh đến làm việc tại ĐH Thanh Hoa với tư cách kỹ sư nghiên cứu và phát triển tại viện Nghiên cứu Công nghệ thông tin. Năm 2006, anh bắt đầu công việc mới với vai trò là trưởng phòng nghiên cứu và phát triển và giám đốc bộ phận mạch tích hợp tại công ty Unitend Technologies của Trung Quốc, chuyên về thiết kế mạch.  Tại Unitend, Zhan giám sát việc thiết kế và phát triển các chip cụ thể cho truyền hình kỹ thuật số; khối lượng lô hàng của những con chip này vượt quá một triệu trong thời gian anh làm việc ở đó. Anh cũng đã xuất bản nhiều bài báo và bằng sáng chế về chip mạch và giúp viết tiêu chuẩn quốc gia cho các giao diện truyền tải chung, một giao thức được sử dụng trong các thiết bị truyền hình kỹ thuật số.

Năm 2010, Zhan thành lập DivaIP Technologies, công ty khởi nghiệp tại Bắc Kinh nhằm phát triển thiết bị giải mã tín hiệu truyền hình. Trang Quartz cho biết anh tình cờ gặp Wu khi công ty đang quảng bá trên các đường phố của Bắc Kinh, và Zhan xin lời khuyên từ Wu về gọi vốn. Mặc dù Wu không thể giúp đỡ về vấn đề cụ thể đó, hai người gặp lại nhau ba năm sau đó. Trẻ hơn trong hai người, Wu tốt nghiệp ĐH Bắc Kinh năm 2009 với bằng kép về kinh tế và tâm lý học. Theo hồ sơ LinkedIn, anh từng làm giám đốc đầu tư tại công ty đầu tư cổ phần vốn tư nhân Grand Prosperity Investment từ năm 2010 đến năm 2013, trước khi đồng sáng lập Bitmain.

Là một đồng sáng lập của 8BTC, diễn đàn Bitcoin có trụ sở tại Trung Quốc ra mắt năm 2011, Wu được cho là người đầu tiên dịch “white paper” của bitcoin — báo cáo gốc do Satoshi Nakamoto viết nhằm giải thích các nguyên tắc cơ bản của bitcoin — sang tiếng Quan Thoại. Anh cũng thu hút sự chú ý vào năm 2016 khi đăng bài tweet đáp trả mạnh mẽ một người chỉ trích sự ủng hộ của anh đối với Bitcoin Cash. Năm 2013, Wu tiếp cận Zhan về việc thành lập Bitmain cùng nhau. Wu cần chuyên môn của Zhan trong thiết kế chip để phát triển các chip đào cần thiết cho khai thác tiền mã hóa. Đào bitcoin và các đồng tiền mã hóa khác đòi hỏi sức mạnh ghê gớm mà các chip ASIC này cung cấp, để giải quyết các vấn đề toán học phức tạp xác minh giao dịch trên một blockchain.

Ông chủ mã hóa - ảnh 2

Năm 2017, Bitmain mang về 2,5 tỉ đô la Mỹ doanh thu, chủ yếu từ việc bán thiết bị đào tiền mã hóa.

Theo Bloomberg, vào buổi sáng sau cuộc họp, Zhan dành hai giờ để xem qua trang Wikipedia về bitcoin và nhanh chóng đồng ý gia nhập công ty. Bốn năm sau, vào năm 2017, Bitmain mang về 2,5 tỉ đô la Mỹ doanh thu, chủ yếu từ việc bán thiết bị đào tiền mã hóa, theo bản thông tin cho nhà đầu tư. Trong quý đầu tiên của năm 2018, Bitmain có doanh thu 1,9 tỉ đô la Mỹ. Công ty hi vọng sẽ hoàn tất IPO trên sàn Giao dịch Chứng khoán Hong Kong trước cuối năm, nhưng có ít thông tin cho đến hiện tại. Đây có thể là bước tiến lớn không chỉ cho Bitmain mà còn cho cộng đồng tiền mã hóa rộng hơn. Ngành công nghiệp này đã cố gắng lấy lại tiếng tăm sau giai đoạn bùng nổ tiền mã hóa ngắn bắt đầu vào cuối năm 2017. Tuy nhiên, sau khi thông tin cho nhà đầu tư bị rò rỉ, sự không chắc chắn về doanh số khai thác trong năm 2018 đã làm dấy lên nghi ngờ về tính khả thi của thương vụ IPO trị giá 14 tỉ đô la Mỹ. Vì vậy, hãy để mắt đến ngành này.


"Lời khuyên là cái ta muốn có khi ta đã biết câu trả lời mà ta không muốn nghe.". ---- Erica Jong (Tiểu thuyết gia)

Tạp chí Forbes Việt Nam

Số 66 tháng 11.2018

 Số 66 tháng 11.2018

THÀNH PHỐ THÔNG MINH

TỪ CAO ỐC XANH, GIAO THÔNG THÔNG MINH

ĐẾN ĐÔ THỊ ĐÁNG SỐNG

*DANH SÁCH FORBES 400 * HỘI NGHỊ PHỤ NỮ FORBES VIETNAM

Các số báo khác