Ứng dụng gọi xe Vivu vừa tiết lộ chuẩn bị nhận đầu tư lớn từ một nhà đầu tư trong nước. Khoảng trống thị trường mà Uber để lại đang hấp dẫn các nhà đầu tư tìm kiếm các tay chơi mới và cả các tay chơi lớn trong khu vực. 

Khoảng trống Uber - ảnh 1

Uber sẽ chính thức sáp nhập vào Grab kể từ ngày 08.04 tới đây - Ảnh: Forbes Việt Nam

Ngay sau khi có thông tin Uber chính thức nhượng lại thị trường Đông Nam Á cho Grab, hãng xe Mai Linh cho biết ứng dụng gọi xe của hãng thu hút thêm hàng trăm lái xe đăng ký mỗi ngày, chủ yếu là xe mô tô.

Ông Trần Thành Nam, người sáng lập ứng dụng gọi xe Vivu cho biết chỉ trong ngày 27.03, ngay sau khi Uber chính thức công bố việc rút khỏi thị trường Đông Nam Á, có tới 200 lượt tải ứng dụng Vivu từ ứng dụng dành cho tài xế. Sau hơn một năm thành lập, gần như không quảng bá nhiều, đây là con số kỷ lục với Vivu, ông Nam cho biết. Trước đây, vào thời gian cao điểm, số lượt tải ứng dụng tối đa cũng chỉ được 100.

Có một khoảng trống khi Uber rút khỏi thị trường mà một mình Grab sẽ không thể lấp đầy. 

Trò chuyện với Forbes Việt Nam, ông Nam cho biết, thời gian gần đây, khi bắt đầu có thông tin rút lui của Uber, rất nhiều nhà đầu tư đã ngỏ ý muốn rót vốn vào Vivu và thương vụ đã được chốt lại với một nhà đầu tư nội địa với số vốn cam kết “không dưới 100 triệu đô la Mỹ.”

“Kế hoạch đã được đẩy lên sớm một thời gian so với dự kiến do sự rút lui của Uber,” ông Nam cho biết.

Chưa thể tiết lộ danh tính, ông Nam chỉ tiết lộ nhà đầu tư làm trong lĩnh vực vận tải có 15 triệu khách hàng mỗi năm. Với số vốn đầu tư này, Vivu sẽ phát triển một hệ sinh thái, không chỉ là ứng dụng gọi xe. Cơ bản nhất là ví điện tử tích hợp trong ứng dụng sẽ được triển khai. Vivu dự kiến ra mắt tại Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh trong tuần tới, dưới thương hiệu mới VATO mang dấu ấn của nhà đầu tư.

Khoảng trống mà Uber để lại đang hấp dẫn các tay chơi mới của khu vực và nội địa lấp đầy. Didi, ứng dụng gọi xe đã đánh bật Uber khỏi Trung Quốc, Go-Jek của Indonesia và Kakao của Hàn Quốc đều đang lên kế hoạch nhảy vào Việt Nam và các thị trường khác ở Đông Nam Á.

Quyết định rút khỏi Đông Nam Á trong thỏa thuận đổi lấy 27,5% cổ phần với Grab thật ra không phải là tệ với Uber, và chắc chắn có ảnh hưởng từ nhà đầu tư SoftBank khi thời điểm chào bán cổ phần lần đầu ra công chúng (IPO) đã cận kề. Không bắt buộc phải có lãi trước khi IPO vào năm tới và tiến tới niêm yết cổ phiếu nhưng có vẻ việc giảm lỗ đang được Uber ưu tiên, dưới áp lực từ phía SoftBank. Năm 2017, Uber vẫn lỗ gần 4,5 tỉ đô la Mỹ, trong đó riêng quý IV công ty lỗ 1,1 tỉ đô la Mỹ. Quý III.2017, Uber lỗ 1,5 tỉ đô la Mỹ. Tốc độ thua lỗ đang giảm dần, các chuyên gia tài chính bình luận. 

Có mặt tại hơn 630 thành phố trên khắp thế giới, Uber hiện là ứng dụng gọi xe phổ biến nhất,  là một trong những start-up có giá trị lớn nhất hành tinh, hơn 70 tỉ đô la Mỹ.

Đại diện SoftBank, nhà đầu tư của Uber cho biết trong một phỏng vấn với Financial Times, rằng ông muốn ứng dụng này tập trung vào các thị trường như Mỹ, châu Âu, Mỹ La tinh và Australia, là các thị trường Uber đang chiếm lợi thế. Đây cũng là các thị trường mà hệ thống giao thông công cộng đã phát triển đáng kể.

Cho đến giờ, châu Á vẫn là thị trường khắc nghiệt với Uber.  

Tình trạng kinh doanh của Uber tại các thị trường có lẽ là một bức tranh thú vị về cách thức phản ứng của mỗi thị trường. Trong khi tại Châu Âu, dù gặp không ít rắc rối, Uber vẫn là ứng dụng gọi xe phổ biến nhất và gần như không có sự phản kháng nào cho thấy sự phản ứng chậm chạp của thị trường này.

Nhưng tại châu Á, Uber gặp sự phản kháng dữ dội và lần lượt bị đánh bật khỏi các thị trường bởi các tay chơi địa phương như Didi, Kakao, Grab cho đến Go-Jek. 

Tại Trung Quốc, tháng 8.2016, Uber đã bán thị phần cho ứng dụng gọi xe bản địa là Didi Chuxing. Tại Indonesia, Uber vẫn phải cạnh tranh vất vả với ứng dụng Go-Jek của nước này… Tính đa dạng của các ứng dụng gọi xe địa phương không thua gì Uber. Họ có ví điện tử, có các phân khúc gọi xe từ sang trọng đến bình dân, đến xe mô tô... Ra đời sau Uber, lấy Uber làm nguồn cảm hứng, nhưng các ứng dụng này không tỏ ra lép vế.

Điều này cho thấy châu Á, với hệ thống hạ tầng giao thông công cộng hạn chế, tỷ lệ sở hữu xe cá nhân thấp là vùng đất cực kỳ năng động. Luôn có cơ hội cho những tay chơi xuất sắc nhất của thị trường nội địa (hyperlocal) chống lại và lấn lướt các định chế toàn cầu. 

Riêng thị trường Việt Nam, ứng dụng Uber và Grab hiện đang có số lượng xe trên 60 nghìn chiếc. Không rõ con số cụ thể, nhưng bằng quan sát, có thể thấy một tỷ lệ đáng kể các lái xe đang dùng đồng thời cả hai ứng dụng. Việc Uber dừng thị trường Việt Nam ban đầu sẽ tạo điều kiện cho Grab, ứng dụng gọi xe phổ biến nhất.

Mức độ thành công của một ứng dụng gọi xe phụ thuộc phần lớn vào số lượng xe của mỗi ứng dụng. Về mặt này, Uber và Grab đang chiếm ưu thế.

Uber rút khỏi thị trường Đông Nam Á và khuyến nghị tài xế cũng như người dùng chuyển sang sử dụng Grab thay thế. Grab cũng ra thông báo tương tự, chào mừng Uber về một nhà với mình. Tuy nhiên, việc chuyển ứng dụng từ trước đến nay vẫn được tiến hành mau chóng, dễ dàng, bất kể lời khuyên hay hợp đồng nhường thị trường nào. Chuyển sang Grab, hay Mai Linh, hay Vivu, hay sắp tới là Didi, Go-Jek, Kakao… phụ thuộc vào cách các hãng bỏ tiền ra thu hút, chứ không phụ thuộc lời chào của Grab, hay lời khuyên của Uber.

Nhưng tỷ lệ chiết khấu (là số tiền mà các ứng dụng gọi xe giữ lại từ số tiền hành khách trả cho lái xe) của Uber lẫn Grab đang tăng dần. Với Grab, tỷ lệ đang là 28,36%, Uber là 29,5% với lái xe đăng ký mới, tính cả thuế thu nhập cá nhân. Thu nhập của lái xe đang bị thắt chặt lại sau một thời gian dài khuyến mãi nhằm chiếm thị phần. 

Cũng như các đại gia Uber và Grab trước kia, Vivu sẽ thu hút tài xế cũng như người dùng ban đầu bằng chiến dịch khuyến mãi hấp dẫn, ông Trần Thành Nam cho biết. Họ sẽ được đảm bảo thu nhập tối thiểu mỗi chuyến xe, tỷ lệ chiết khấu thấp (khoảng 15%), hỗ trợ tiền điện thoại... Khách hàng được hưởng mức giá ưu đãi, các hình thức khuyến mãi khác, đặc biệt không tăng giá giờ cao điểm…

Miếng bánh càng hấp dẫn, cuộc cạnh tranh càng khốc liệt. 

Nhưng người ta sẽ băn khoăn tự hỏi dường như trong cuộc chiến này, các tay chơi đã quên luôn cả những ông lớn Vinasun lẫn Mai Linh. “Cứ như thể Vinasun là chàng trai vô hình,” ông Trần Tài, giám đốc đầu tư, chuyên phân tích về công nghệ của quỹ đầu tư STI có trụ sở tại Singapore hài hước nhận xét.  

Chân dung tỉ phú trầm lặng nắm trong tay khối tài sản 4 tỉ đô la Mỹ

Micree Zhan, đồng sáng lập và CEO của Bitmain, sở hữu 36,58% cổ phần công ty, tương đương với khoảng 4 tỉ đô la Mỹ. Tuy là bộ não đứng sau sự phát triển mạnh mẽ của doanh nghiệp sản xuất chip đào tiền mã hóa hàng đầu thế giới, thông tin về ông vẫn còn rất hạn chế.

Sự vươn lên của các lớp học online toàn cầu

Thế giới ngày một phẳng nhờ sự bùng nổ của công nghệ thông tin, việc giảng dạy nay không còn bị giới hạn trong các lớp học truyền thống. Các giáo viên giờ đây có thể dạy thêm online để có thêm thu nhập, trui rèn kĩ năng và kết nối với nhiều học sinh trên toàn thế giới.

"Đừng bảo người khác phải làm thế nào. Hãy nói họ cần làm gì và để họ khiến bạn ngạc nhiên trước kết quả.". ---- George S. Patton (Nhà chỉ huy quân sự)

Tạp chí Forbes Việt Nam

Số 64 tháng 09.2018

 Số 64 tháng 09.2018

ĐẦU TƯ VÀO GIÁO DỤC

TRONG KHI NHÀ NƯỚC ĐÓNG VAI TRÒ CHỦ ĐẠO, TƯ NHÂN TIẾP TỤC ĐẦU TƯ MẠNH VÀO NHỮNG LĨNH VỰC GIÁO DỤC KHÁC NHAU

25 ĐẠI HỌC HÀNG ĐẦU NƯỚC MỸ * GIÀU NHẤT SINGAPORE

Các số báo khác