Chính phủ Anh, Úc và Singapore đã đồng loạt đưa ra các bộ luật mới nhằm kiểm soát và trừng phạt một khi các nội dung nguy hiểm hoặc trái phép không được các nền tảng như Google, Facebook hay Twitter xử lý triệt để.

Facebook, Google và Twitter bị các chính phủ siết chặt bằng những đạo luật mới - ảnh 1

Các "ông lớn" như Google, Facebook hay Twitter có thể phải nộp tiền phạt, ngưng hoạt động hoặc thậm chí chịu trách nhiệm trước tòa khi không thể giải quyết triệt để các nội dung nguy hiểm. Ảnh: Getty Images. 

Ngày 8.4, chính phủ Anh đã đưa ra đề xuất "các giải pháp cứng rắn mới nhằm đảm bảo Anh là quốc gia có môi trường trực tuyên an toàn nhất thế giới". Lãnh đạo nước này tuyên bố rằng đây sẽ là luật an toàn trực tuyến đầu tiên trên thế giới, trong đó một cơ quan chính phủ sẽ được trao quyền hành pháp để xử lý các công ty vi phạm. Các hình thức xử lý bao gồm nộp phạt, ngừng hoạt động kinh doanh và lãnh đạo doanh nghiệp cũng sẽ phải chịu trách nhiệm trước pháp luật.

Anh không phải là quốc gia duy nhất bắt đầu xiết chặt "vòng kim cô" lên Facebook, Google hay Twitter. Chỉ một vài tiếng trước khi đề xuất của Anh được đưa ra, Ủy ban Bảo vệ quyền riêng tư của New Zealand đã gọi Facebook là một công ty "dối trá, suy đồi đạo đức" khi đề cập tới thảm họa xả súng tại nhà thờ Hồi giáo ở Christchurch vào tháng trước. Hung thủ đã livestream tội ác của mình trên mạng xã hội lớn nhất thế giới trong khi cướp đi sinh mạng và làm bị thương hàng trăm người vô tội.

Facebook đã đối mặt với nhiều chỉ trích khi chậm chạp trong việc chặn nội dung phân biệt chủng tộc trên nền tảng của mình sau sự kiện gây chấn động trên. Oái ăm thay, những người phản đối lại là những người tích cực đăng tải nội dung chỉ trích của họ lên Facebook, góp phần làm đầy thêm kho dữ liệu và mang lại nhiều lợi nhuận hơn cho công ty này. 

Úc cũng đã ban hành đạo luật cho phép phạt tiền hoặc bỏ tù lãnh đạo các doanh nghiệp mạng xã hội, bất chấp việc họ đang sinh sống và làm việc tại nước ngoài, nếu các công ty không nỗ lực ngăn chặn nội dung bạo lực và mặc nhiên để nền tảng của họ bị lợi dụng bởi chủ nghĩa cực đoan và các thành phần khủng bố.

Ngày 1.4 vừa qua, chính phủ Singapore cũng ban hành đạo luật mới, yêu cầu các công ty như Facebook phải cảnh báo, chỉnh sửa hoặc thậm chí gỡ bỏ các nội dung được cho là nguy hiểm trên mạng xã hội ngay khi được yêu cầu.

Đáp trả lại đạo luật này, người phát ngôn của Facebook tại Đông Nam Á cho hay: "Mang đến cho người dùng một nơi để thể hiện bản thân một cách tự do và an toàn rất quan trọng với chúng tôi. Đồng thời chúng tôi vẫn có trách nhiệm giải quyết các yêu cầu xóa thông tin sai lệch đến từ chính phủ một cách cẩn trọng và chu đáo." 

"Gọng kiềm" của các chính phủ có thực sự hiệu quả?

Mô hình kinh doanh của các công ty mạng xã hội đều hoàn toàn dựa trên thông tin. Nội dung càng phong phú, được nhiều lượt xem và chia sẻ, các thuật toán nhắm tới đối tượng quảng cáo của các doanh nghiệp này sẽ càng chính xác hơn. Đáng tiếc rất nhiều nền tảng đang lạm dụng nguồn tài nguyên này.

Chúng ta chọn phương thức giao tiếp thông qua mạng xã hội, nhưng lại không hề định ra bất kỳ ranh giới nào cho những gì nên hay không nên chia sẻ. Những sai phạm của các doanh nghiệp mạng xã hội đã nhiều lần được nhắm mắt cho qua, nhưng giờ đây các chính phủ bắt đầu dùng đến "gọng kiềm thép" của mình.

Thủ tướng Anh Theresa May bày tỏ: "Các công ty này đã không đủ nỗ lực để bảo vệ người dùng, đặc biệt là trẻ em và thanh thiếu niên, khỏi những nội dung độc hại. Đây là lúc xử lý mọi việc theo một phương thức khác. Họ cần bắt đầu chịu trách nhiệm cho nền tảng của chính mình và khôi phục lại niềm tin công chúng đã đánh mất." 

Cha đẻ của Facebook Mark Zuckerberg từng kêu gọi: "các chính phủ và các nhà lập pháp hoạt động phải đóng vai trò chủ động hơn bằng cách cập nhật các bộ luật dành cho Internet nhằm giúp các nền tảng trở thành nơi người dùng thể hiện bản thân, doanh nghiệp có thể sáng tạo trong khi vẫn bảo vệ xã hội khỏi những tác động tiêu cực." 

Giờ đây điều Zuckerberg mong muốn đã thực sự xảy đến. Tuy vậy vẫn còn hai câu hỏi chưa được giải quyết: Liệu có quốc gia nào sẽ thực sự thành công trong việc thay đổi những gã khổng lồ công nghệ? Liệu họ có thành công trong việc giữ thăng bằng giữa ranh giới mong manh giữa đảm bảo an toàn và cấm đoán tự do ngôn luận?

Sẽ không dễ để tìm ra câu trả lời thỏa đáng. Và chắc chắn những bên liên quan sẽ phải mất một thời gian dài để giải quyết một cách triệt để và dứt điểm mọi việc trong tương lai. 

"Hãy luôn là phiên bản số một của chính mình thay vì biến thành phiên bản hạng hai của người khác". ---- Ca sĩ Judy Garland

Tạp chí Forbes Việt Nam

Số 71 tháng 4.2019

 Số 71 tháng 4.2019

Bao Forbes Vietnam so 70
 
  • - TÌM LỐI ĐI RIÊNG (XÂY DỰNG CHUỖI GIÁ TRỊ SẢN XUẤT CÀ PHÊ)
  • - THAM VỌNG TRÁI CÂY VIỆT
  • - THIẾT LẬP MẮT XÍCH MỚI (CHẾ BIẾN RAU CỦ TẠI VIỆT NAM)
  • - CƠN HƯNG PHẤN GIÁ RẺ

Các số báo khác