Netscape Navigator, trình duyệt web đầu tiên trên thế giới đã biến mất, nhưng mạng Internet đằng sau nó thì không. Tương quan giữa bitcoin và blockchain, công nghệ nền tảng của đồng tiền mã hoá này cũng tương tự như vậy. 

Blockchain và bitcoin: Đối lập giữa thực và ảo - ảnh 1

Bitcoin đã tăng giá mạnh mẽ trong năm 2017

Chưa đầy một thập kỉ trở lại đây, bitcoin từ một tên gọi gây hiếu kì đã trở thành thuật ngữ được nhắc đến rộng rãi. Dù trải qua nhiều biến động nhưng giá trị một đồng bitcoin đã tăng gần như từ con số 0 tới hơn 19.000 đô la Mỹ vào cuối năm 2017. 

Sự tăng giá của bitcoin có thể coi là thần kì. Trong hai năm qua, giá trị của đồng tiền mã hoá này đã tăng gấp 30 lần. Hiện tổng giá trị giao dịch của Bitcoin trên thị trường đạt hơn 170 tỉ đô la Mỹ, lớn hơn cả giá trị vốn hoá thị trường của McDonald’s. Trong khi các cửa hàng McDonald’s hiện diện ở mọi ngõ ngách trên thế giới, thì Bitcoin vẫn là một đồng tiền được giao dịch hạn chế trong đời sống thực.

Ảo ảnh bitcoin

Sự tăng giá của bitcoin phản ánh kì vọng vào giá trị tương lai của đồng tiền mã hoá này. Giá trị của bitcoin sẽ trở nên vững chắc hơn nếu nó được chấp nhận như công cụ thanh toán và cất giữ giá trị.

Càng được chấp nhận sử dụng rộng rãi thì giá trị của bitcoin càng lớn. Tuy nhiên, rất khó để điều này trở thành hiện thực. Biên độ giao động giá bitcoin phản ánh sự thay đổi trong thái độ chấp nhận của thị trường.

Bên cạnh đó, đặc điểm thiết kế của bitcoin cũng là điểm yếu khiến cho đồng tiền này khó cạnh tranh được với những đồng tiền thật.

Để cạnh tranh với tiền thật, bitcoin phải được sử dụng và ổn định về mặt giá trị. Tuy nhiên trên thực tế, giá trị của bitcoin có thể tăng giảm hơn 20% chỉ trong một ngày. Điều này xuất phát từ nguyên nhân: nguồn cung của bitcoin tương đối cố định, nhưng cầu lại thay đổi rất lớn.

Khả năng bitcoin trở thành công cụ thanh toán cũng rất hạn chế. Rất ít chính phủ chấp nhận bitcoin. Các chính phủ muốn giữ đồng tiền quốc gia của mình cũng như kiểm soát nó thông qua cung tiền và chính sách tài khoá. Trong khi đó, một số ngân hàng và định chế tài chính đang tự tạo ra đồng tiền riêng mình để cạnh tranh với các đồng tiền mã hoá khác tương tự như bitcoin.

Tiềm năng blockchain

Trong khi tương lai của bitcoin vẫn bị ngờ vực, cần phải phân biệt rõ bitcoin và blockchain, công nghệ đằng sau đồng tiền mã hoá này.

Blockchain về cơ bản là mạng lưu trữ dữ liệu được phân bổ như một sổ cái ghi lại mọi giao dịch đã được thực hiện giữa các bên. Mỗi giao dịch được kiểm chứng bởi sự đồng thuận của phần lớn người tham gia hệ thống.

Một khi được lưu lại, giao dịch được số hoá và không thể thay đổi hoặc sao chép. Các giao dịch được xác nhận bởi mạng lưới những người sử dụng, được gọi là các thợ đào “miners”.

Blockchain được sử dụng rộng rãi nhất cho bitcoin, với nhiều nhược điểm tồn tại.

Công nghệ blockchain sử dụng cho bitcoin là mạng ẩn danh, không cần nhiều sự cho phép, không tiết lộ danh tính hoặc cung cấp quyền riêng tư. Điều này dẫn đến việc có nhiều báo cáo về vai trò của bitcoin trong các hoạt động kinh tế ngầm.

Bên cạnh đó, việc tạo ra bitcoin cần đạt được sự đồng thuận khiến cho quy trình tạo một bitcoin mới diễn ra chậm hơn.

Công nghệ blockchain rất hứa hẹn nhưng cũng ẩn chứa nhiều rủi ro. Công nghệ này có thể được phát triển trong nhiều lĩnh vực khác nhau, chẳng hạn như giúp tăng tốc độ và khả năng lưu trữ dữ liệu, cũng như nhiều phương pháp đồng thuận khác nhau.

Công nghệ blockchain ứng dụng trong ngành ngân hàng giúp cải thiện tính bảo mật, giảm chi phí và gia tăng tốc độ giao dịch. Bên cạnh các giao dịch tài chính, công nghệ này có thể được ứng dụng nhằm kiểm chứng sự tồn tại của tất cả các văn bản hợp pháp, thông tin y tế, trả tiền bản quyền trong ngành âm nhạc và chứng khoán.

Tóm lại, bitcoin gây nhiều hứng thú và phấn khích nhưng kì vọng bitcoin sẽ trở thành một đồng tiền đúng nghĩa thì khá phi thực tế.

Một ví dụ tương tự, đó là sự xuất hiện vào giữa những năm 90 của Netscape Navigator, trình duyệt web đầu tiên trên thế giới, với nền tảng đằng sau là mạng Internet. Netscape Navigator được định giá lên tới gần 3 tỉ đô la Mỹ ngay sau ngày đầu tiên niêm yết trên sàn giao dịch chứng khoán năm 1995.

Nhưng hơn một thập kỉ sau, cái tên này chỉ còn là một hoài niệm.

Netscape Navigator khác với Internet, bitcoin và blockchain cũng vậy. Cần phân biệt rõ bitcoin với blockchain để thấy rằng, thay vì xoay vần quanh những bong bóng của bitcoin, nên tập trung khai thác tiềm năng của blockchain - nơi tương lai thực sự hứa hẹn. 

"Lắng nghe lời khuyên thường hiệu quả hơn là chú ý đến nó.". ---- Malcolm Forbes

Tạp chí Forbes Việt Nam

Số 65 tháng 10.2018

 Số 65 tháng 10.2018

CÔNG NGHỆ TÀI CHÍNH

NGÀNH TÀI CHÍNH ĐANG THAY ĐỔI NHANH CHÓNG DƯỚI TÁC ĐỘNG CỦA CÔNG NGHỆ

*100 CÔNG TY ĐÁM MÂY ĐỘT PHÁ * GIÀU NHẤT PHILIPPINES

Các số báo khác