Blockchain trở thành từ khóa gây xôn xao giới doanh nghiệp trong thời gian gần đây. Dù thông tin về blockchain đã phổ biến hơn, nhưng màn sương bí ẩn bao quanh công nghệ mới này vẫn còn tồn tại.

Blockchain trong sự dẫn dắt của Trung Quốc và bốn lầm tưởng phổ biến - ảnh 1

Logo của đồng bitcoin trên điện thoại di động - Ảnh: Omar Marques/SOPA Images/LightRocket, Getty Images

Nếu có một quốc gia nào có thể ứng dụng blockchain thành công, đó ắt phải là Trung Quốc. Không đất nước nào có được lượng dữ liệu dùng trong logistics, chuỗi cung ứng và các lĩnh vực khác có quy mô lớn, kém phát triển và bị phân mảnh hơn tại đây. Ngoài ra, Trung Quốc cũng đang đau đầu trước các vụ bê bối hàng giả, từ rượu vang hảo hạng đến bao cao su, tràn ngập trên mạng xã hội và truyền thông quốc gia. Ngay cả trong các nền tảng thương mại điện tử xuyên biên giới đang nở rộ, được quảng bá là pháo đài vững chãi dành riêng cho các sản phẩm chính hãng được mua trực tiếp từ nguồn cung, hàng giả cũng hết sức phổ biến. 40% mỹ phẩm nhập khẩu được bán ra trong Ngày độc thân năm ngoái tại Trung Quốc đều là hàng giả. Đây là một trong những lí do khiến người tiêu dùng Trung Quốc trở thành lực lượng khách hàng đa nghi nhất thị trường toàn cầu.

Kết quả là hàng trăm giải pháp được đề ra nhằm truy xuất nguồn gốc hàng hóa. Thật không may, vài giải pháp có quy mô và được chấp thuận rộng rãi lại buộc người dùng tải ứng dụng hoặc dùng kèm các công cụ khác mới có thể sử dụng. Một vấn đề khác là rất nhiều hệ thống có thể bị giả mạo, với mã QR (mã phản hồi nhanh có thể được đọc bởi ứng dụng chuyên biệt để quét mã vạch trên các thiết bị di động) dẫn người dùng đến các trang web giả mạo để xác nhận thông tin sản phẩm.

Blockchain là tiêu chuẩn theo dõi đầu tiên được người tiêu dùng, doanh nghiệp và chính phủ Trung Quốc chấp thuận rộng rãi. Alibaba và JD đang thực hiện các khoản đầu tư lớn vào blockchain. Chủ tịch Tập Cận Bình gọi đây là một công nghệ "đột phá". Khoảng 41% các công ty khởi nghiệp tại Trung Quốc nhận được đầu tư ngay trong quý đầu tiên năm 2017 đều là công ty có liên quan đến blockchain. Thượng Hải, Quảng Châu, Sơn Tây, Hà Nam, Quý Dương và Hàng Châu đều thi hành các chính sách khuyến khích blockchain phát triển, riêng Hàng Châu đã cam kết đầu tư 1,5 tỉ đô la Mỹ (tương đương 10 tỷ nhân dân tệ) cho công nghệ này. Đây là một trong những chủ đề được nhắc đến nhiều nhất tại Diễn đàn kinh tế thế giới (WEF) năm 2017. Theo ước tính tại diễn đàn này, 10% GDP toàn cầu sẽ được lưu trữ bằng blockchain vào năm 2027.

Blockchain trong sự dẫn dắt của Trung Quốc và bốn lầm tưởng phổ biến - ảnh 2

Chủ tịch Trung Quốc, ông Tập Cận Bình phát biểu trong ngày đầu tiên của Diễn đàn kinh tế thế giới diễn ra tại Davos (Thuỵ Sĩ) ngày 17.01.2017 - Ảnh: Fabrice Coffrini/AFP/Getty Images

Một điều quan trọng cần nhớ, blockchain là một công nghệ còn non trẻ, và việc áp dụng rộng rãi, khả năng mang lại lợi nhuận cùng chuyên môn để sử dụng công nghệ này vẫn chưa chín muồi. Blockchain sẽ không thay thế internet, bởi đây là một cơ sở hạ tầng dữ liệu xây dựng trên nền tảng internet. Giống như bất kỳ công nghệ mới nào khác, blockchain ẩn chứa nhiều vấn đề tiềm tàng chưa được giải đáp, trong khi vô số nhà đầu tư vẫn hào hứng với việc rót vốn. Dưới đây là bốn sai lầm nhiều người lầm tưởng về blockchain.

1. Mọi thứ đều có thể lưu trữ bằng blockchain với giá rẻ

Thông tin của blockchain trải rộng trên hàng ngàn server, vậy nên việc lưu trữ không hề rẻ. Ziga Drev, nhà sáng lập công ty cung cấp giải pháp blockchain OriginTrail, lưu ý rằng blockchain không được thiết kế để lưu trữ lượng dữ liệu lớn. Mục tiêu cuối cùng của công nghệ này là "tối ưu hóa phương thức họat động của nhiều công ty”, chẳng hạn như với chuỗi cung ứng. OriginTrail đã không phải thực hiện mở rộng tốn kém và chỉ phải lưu trữ các đặc điểm hàng hóa trên blockchain. Chi phí cho hoạt động này chỉ tính bằng đơn vị xu đô la Mỹ, thậm chí một phần nhỏ của một xu đối với các sản phẩm hàng tiêu dùng nhanh (FMCG), bởi việc lấy đặc điểm của nhóm hàng này được thực hiện theo lô.

2. Blockchain chỉ có thể đảm bảo tính xác thực trong chuỗi cung ứng

Blockchain không chỉ giúp truy xuất nguồn gốc các hàng hóa có nguy cơ bị làm giả hoặc phá hoại, công nghệ này cũng giúp tăng tính hiệu quả, dẫn đến cắt giảm chi phí. Hiện tại, 10% các hóa đơn vận chuyển hàng hóa đều tiềm tàng các yếu tố khiến dữ liệu không chính xác, như trùng lặp thông tin, sai phí vận chuyển hàng hóa và tính phí không chính xác. Điều này dẫn đến các tranh chấp cũng như làm giảm hiệu quả của ngành logistics. Bằng cách cung cấp các quy trình chủ động và tự do hơn cho người sử dụng, blockchain có thể giúp tiết kiệm chi phí trong chuỗi cung ứng và mang lại nhiều lợi ích cho nhiều lĩnh vực, từ chăm sóc sức khỏe cho tới các hợp đồng pháp lý.

Bản chất minh bạch, mạnh mẽ và phi tập trung của blockchain sẽ giúp công nghệ này mở rộng vượt xa các quy tắc thông thường của hiện tại. Một ví dụ là công ty khởi nghiệp blockchain Wings có trụ sở tại Thượng Hải, cung cấp dịch vụ đặt vé máy bay ngang hàng (P2P), cho phép du khách mua và bán vé cho bất kỳ ai, ở bất cứ đâu. Người sáng lập Wings, Stephen Yuan, ca ngợi blockchain “cho phép nền tảng xác minh mọi giao dịch bán vé tại mọi điểm bán hàng hàng triệu lần một ngày.”

3. Blockchain rất phổ biến nhưng vẫn chưa có bất cứ ứng dụng thực tế nào thành công

Các công ty đi đầu trong sáng tạo đổi mới tại Trung Quốc đã nhanh chóng nhảy vào cuộc đua blockchain, chẳng hạn như ông lớn thương mại điện tử JD.com. Chỉ riêng công ty này đã có hơn 400 thương hiệu và 11.000 đơn vị lưu kho (SKU). JD đã ứng dụng blockchain để theo dấu sản phẩm. Tuy những câu chuyện về thành công trong ứng dụng blockchain rất hiếm, nhưng chúng thực sự tồn tại. JD đã ứng dụng blockchain theo dấu trên nhân sâm đỏ Cheong-Kwan-Jang vào năm nay. Doanh số sản phẩm này tăng hơn 500% so với cùng kỳ từ tháng 3 đến tháng 5 năm ngoái, đại diện JD cho biết thông qua email.

Một ứng dụng thành công khác của JD là sử dụng trí thông minh nhân tạo (AI) trong chăn nuôi gà thả vườn. Ứng dụng cho phép người dùng quét mã QR trên chân gà để kiểm tra ngày nuôi, thức ăn, thời gian thực hiện kiểm tra thường xuyên, hoạt động khử trùng, cũng như thông tin về các công ty sản xuất và thử nghiệm. Tất cả thông tin trên đều được lưu trữ trên blockchain. Các sản phẩm gà đã bán hết. “Chúng tôi đang xây dựng lòng tin của khách hàng về lâu dài, bắt đầu bằng các sản phẩm họ thực sự quan tâm. Khách hàng chưa bao giờ được nhìn vào chuỗi cung ứng trước đây, do vậy, đây là một sự kiện trọng đại,” Josh Gartner, Phó Chủ tịch JD, chia sẻ. "Khả năng truy dấu của Blockchain sẽ hoàn toàn thay đổi tiêu chuẩn tin tưởng toàn bộ ngành bán lẻ toàn cầu."

Blockchain trong sự dẫn dắt của Trung Quốc và bốn lầm tưởng phổ biến - ảnh 3

JD.com là một trong những công ty thương mại điện tử và logistics lớn nhất ở Trung Quốc - Ảnh: Zhang Peng/LightRocket/Getty Images

Yimishiji, công ty kinh doanh nông sản hữu cơ địa phương trực tuyến có trụ sở tại Thượng Hải, đã ứng dụng blockchain giúp khách hàng theo dõi việc mua hàng từ nông trại đến trung tâm phân phối cho tới khi sản phẩm đến tay người mua. "Blockchain mang đến một lợi ích nữa: bằng cách kết nối các điểm dữ liệu, công nghệ này có tiềm năng phát hiện khác biệt dữ liệu vô cùng hiệu quả," bà Matilda Ho, người sáng lập và CEO của Yimishiji, cho hay. Công ty của bà và đối tác blockchain OriginTrail đã giành được giải thưởng đổi mới của Trung tâm hợp tác an toàn thực phẩm Walmart tại Trung Quốc nhờ sáng kiến này.

4. Các doanh nghiệp và nhà cung cấp cần phải thay thế toàn bộ hệ thống công nghệ thông tin mới có thể tích hợp blockchain

Các doanh nghiệp thường bày tỏ sự quan ngại về biến động và chi phí liên quan đến thay thế cơ sở hạ tầng hiện có để triển khai blockchain. May mắn thay, miễn là các điểm tiếp xúc quan trọng đã được số hoá, blockchain sẽ không bị hạn chế trên giới hạn tài nguyên và có thể được thiết lập và tích hợp ngay trên các hệ thống hiện hữu. Hiện tại, đã xuất hiện một loạt các doanh nghiệp cung cấp các giải pháp cho doanh nghiệp, như OriginTrail và Decent.

Blockchain sẽ mang lại rất nhiều lợi ích cho doanh nghiệp tại Trung Quốc. Nhưng thay vì bị cuốn theo trào lưu, các công ty cần suy xét liệu hiệu quả đạt được, liệu đó là giảm thiểu chi phí, tăng tính hiệu quả hay đáp ứng nhu cầu xác thực sản phẩm của khách hàng. Dù có thực sự phù hợp với ngành nghề của doanh nghiệp hay không, blockchain vẫn sẽ là một đề tài được nhắc tới trên mọi nẻo đường trong thời gian tới.

Chân dung tỉ phú trầm lặng nắm trong tay khối tài sản 4 tỉ đô la Mỹ

Micree Zhan, đồng sáng lập và CEO của Bitmain, sở hữu 36,58% cổ phần công ty, tương đương với khoảng 4 tỉ đô la Mỹ. Tuy là bộ não đứng sau sự phát triển mạnh mẽ của doanh nghiệp sản xuất chip đào tiền mã hóa hàng đầu thế giới, thông tin về ông vẫn còn rất hạn chế.

Sự vươn lên của các lớp học online toàn cầu

Thế giới ngày một phẳng nhờ sự bùng nổ của công nghệ thông tin, việc giảng dạy nay không còn bị giới hạn trong các lớp học truyền thống. Các giáo viên giờ đây có thể dạy thêm online để có thêm thu nhập, trui rèn kĩ năng và kết nối với nhiều học sinh trên toàn thế giới.

"Đừng bảo người khác phải làm thế nào. Hãy nói họ cần làm gì và để họ khiến bạn ngạc nhiên trước kết quả.". ---- George S. Patton (Nhà chỉ huy quân sự)

Tạp chí Forbes Việt Nam

Số 64 tháng 09.2018

 Số 64 tháng 09.2018

ĐẦU TƯ VÀO GIÁO DỤC

TRONG KHI NHÀ NƯỚC ĐÓNG VAI TRÒ CHỦ ĐẠO, TƯ NHÂN TIẾP TỤC ĐẦU TƯ MẠNH VÀO NHỮNG LĨNH VỰC GIÁO DỤC KHÁC NHAU

25 ĐẠI HỌC HÀNG ĐẦU NƯỚC MỸ * GIÀU NHẤT SINGAPORE

Các số báo khác