Kik Messenger hiện là “bom tấn” trong giới trẻ và là mối đe dọa bất ngờ cho Facebook trong cuộc đua tạo ra hệ điều hành di động đầu tiên của thế giới. Nhà sáng lập 28 tuổi của Kik Messenger tin vào những “người máy” của anh.
Kẻ thù của Facebook - ảnh 1

“Thật dễ để xem thường Ted Livingston và ứng dụng nhắn tin Kik của anh, với quy mô chỉ bằng một phần nhỏ Facebook Messenger, nhưng anh luôn sở hữu trước những ý tưởng lớn trong cuộc chiến nhắn tin.”

Tại một trong những nhà hàng kiểu cách ở Waterloo, Ontario, một thị trấn đại học ngập trong tuyết vào một chiều tháng giêng, tôi mở ứng dụng Kik Messenger, một trong những ứng dụng tán gẫu di động phổ biến nhất trong giới “teen” Bắc Mỹ, rồi quét dòng mã trên tường. Một đoạn hội thoại nhảy lên: “Chào mừng tới Bauer Kitchen! Tôi có thể phục vụ bạn món gì?” Những câu trả lời được đề xuất lơ lửng phía trên bàn phím, tôi bèn gõ “Gọi đồ uống.” Ứng dụng trả lời: “Vui lòng gõ món đồ uống dưới đây.” “Coca kiêng,” tôi viết. Ít phút sau, một nhân viên phục vụ đi ngang qua, và thay vì hỏi tôi muốn gì, cô đặt lên bàn một ly cao, màu đen đầy đá lạnh và sủi bọt.

Cảm giác lúc ấy giống lần đầu tiên tôi bấm nút để gọi xe Uber, và một chiếc xe xuất hiện sau đó chỉ ba phút, điều kỳ diệu mà giới công nghệ gọi là “online-to-offline” (từ trực tuyến đến đời thực), chỉ khả năng yêu cầu sản phẩm hoặc dịch vụ vật lý từ một ứng dụng. Chỉ có khác một điều là giờ bạn còn không cần một ứng dụng mới, mà chỉ cần tán gẫu là “đời lên hương”.

Thời đại hoàng kim của ứng dụng di động đã chấm dứt rồi. Xét trung bình mỗi tháng, người Mỹ không còn tải về ứng dụng nào. Phần lớn chúng ta có mọi ứng dụng mình cần và giờ chỉ còn sử dụng một vài ứng dụng tin nhắn và mạng xã hội hạn hẹp. Vì thế, thay vì tiêu phí hàng ngàn đô la Mỹ để tung một ứng dụng cho thị trường không mấy mặn mà, thì các doanh nghiệp như Bauer Kitchen đang mang hoạt động kinh doanh của họ đến những dịch vụ như Kik, Facebook Messenger và WhatsApp mà khách hàng của họ đang dùng để nhắn tin.

Ở Trung Quốc, hàng triệu doanh nghiệp đã chấp nhận thanh toán và quảng cáo thông qua những cái-gọi-là “tài khoản chính thức” trên WeChat, hay Weixin (“Ví tín” theo tiếng Phổ thông), ứng dụng nhắn tin lớn nhất nước này với 650 triệu người dùng thường xuyên mỗi tháng. WeChat có doanh thu 3,8 tỉ đô la Mỹ năm ngoái, chủ yếu nhờ bán quảng cáo trò chơi và video trên những tài khoản chính thức, song phí giao dịch nhiều khả năng sẽ chiếm phần lớn trong đó khi ngày càng có nhiều doanh nghiệp bán hàng hóa và dịch vụ thông qua ứng dụng này. Những tài khoản chính thức được cho là xuất hiện trên WeChat mỗi ngày nhiều hơn cả những trang web truyền thống trên Internet, thể hiện sự nhảy vọt của Trung Quốc tới nền tảng Internet ưu tiên cho di động, hay chính xác hơn, ưu tiên cho “nhắn tin.”

Câu hỏi lớn cho các doanh nghiệp: Ở phía doanh nghiệp, ai sẽ phụ trách những tin nhắn này? Họ có thể thuê người thật hoặc đào tạo đội ngũ dịch vụ khách hàng sẵn có để làm việc này, song có giải pháp mới đang nổi lên: Dùng người máy (robot).

Rất nhiều trong số 10 triệu tài khoản chính thức của WeChat sử dụng cả người thật và người máy. Truy cập tài khoản WeChat của nhà hàng DianDouDe ở Bắc Kinh, bạn sẽ nhìn thấy một trang web màu sắc sặc sỡ có giá thành và hình ảnh của những món bánh hấp có thể đặt tại bàn thông qua ứng dụng này. Muốn mua vé bay từ một thành phố Trung Quốc tới một thành phố khác? Hãy nhắn “Jan.22, 2016, Guangzhou, Beijing” (22.1.2016, Quảng Châu, Bắc Kinh) trên tài khoản WeChat của hãng China Southern Airlines và bạn sẽ nhận được một danh sách lựa chọn loại vé mà bạn chỉ cần nhấn nút để thanh toán. Tại máy bán hàng tự động ở Bắc Kinh, bạn có thể quét một mã QR với WeChat và trả tiền mua lon Vitasoy thông qua Weixin Pay.

Facebook Messenger cũng đang bước trên lộ trình người thật-lẫn-người máy. Theo Frerk-Malte Feller, người điều hành chương trình cho Facebook, hơn hai chục công ty bắt đầu sử dụng Facebook’s Business trên Messenger kể từ khi dịch vụ ra mắt vào tháng 3.2015.

Hãng bán lẻ quần áo Everlane có một vài nhân viên dịch vụ khách hàng trò chuyện với khoảng 200 khách mỗi ngày về đơn hàng của họ bằng phần mềm từ Zendesk. Bạn có thể đặt xe Uber trên Messenger bằng cách viết địa chỉ và yêu cầu xe, rồi một người máy sẽ nhắn cho tài xế của bạn thông tin về thời gian dự kiến đến. Trong bối cảnh những doanh nghiệp này có lượng khách hàng vượt mức người thường có thể lo liệu, “người máy sẽ đóng một vai trò quan trọng,” Feller nói.

Người máy là cách nói hoa mỹ để miêu tả tin nhắn tự động hóa. Chúng là giải pháp thay thế rẻ tiền những nhân viên chăm sóc khách hàng và bắt nguồn từ những công trình nghiên cứu trí tuệ nhân tạo từ thời của Joseph Weizenbaum, giảng viên MIT từng xây dựng một chương trình vi tính vào năm 1964 mang tên ELIZA, có khả năng đóng vai trò của một chuyên gia trị liệu tâm lý bằng cách hỏi người ta những câu hỏi mở, và trả lời bằng những câu như: “Câu hỏi đó có làm bạn thấy thú vị không?”

Kể từ đó, những người máy tán gẫu (chat bot) đã thay đổi rất nhiều. Công ty khởi nghiệp ở Tel Aviv Imperson đã xây dựng một người máy Miss Piggy để trò chuyện với người dùng trên Facebook Messenger với tư cách đại diện cho Disney, nhằm quảng bá cho chương trình truyền hình The Muppets bằng thứ tiếng Pháp “giả cầy” khi chúng hỏi bạn về những lời khuyên hẹn hò trực tuyến.

“30 năm trước, nếu bạn thích ai đó, bạn treo hình của họ lấy từ tạp chí lên tường phòng ngủ,” đồng sáng lập Imperson Eyal Pfeifel nói: “Ngày nay những người hâm mộ kỳ vọng được tương tác trực tiếp với những thần tượng của họ.”

Người máy sẽ vượt ra ngoài khuôn khổ những nhân vật tưởng tượng để lan sang cả những người nổi tiếng trong đời thực, mà con người hoàn hảo của họ trên mạng thường được giao phó cho một nhóm chuyên gia mạng xã hội được thuê ngoài phụ trách. Pfeifel gần đây đã thử nghiệm với người máy giả dạng trên mạng là những diễn viên nổi tiếng, và cho biết những người trò chuyện với họ đã “trò chuyện rất vui” và kỳ lạ là khi người máy đó xác nhận mình là người máy, họ lại tỏ ra hạnh phúc nhất. Pfeifel nói: “Phản ứng thông dụng nhất sau khi thông báo như vậy là: ‘I love you.’”

Người máy tán gẫu đã và đang xuất hiện khắp nơi, như Siri của Apple, Cortana của Microsoft cho đến những công ty khởi nghiệp chuyên phát triển trợ lý ảo như Magic, X.ai, Digital Genius và Operator. Facebook từng giới thiệu một trợ lý ảo mang tên “M” vào tháng 8.2015 bằng cách sử dụng sự kết hợp bí mật giữa người thật và phần mềm người máy chuyên học hỏi từ những câu trả lời của người thật, và thể coi như màn trình diễn minh họa cho những gì mà các doanh nghiệp có thể làm trên Messenger.

Ứng dụng gợi ý nhà hàng Luka hoàn toàn tự động, còn nhà đồng sáng lập người Nga của nó là Eugenia Kuyda, cho biết việc đem đến cho người máy tính cách (giống con người) là điều rất quan trọng để khiến nó thành công. “Bạn không nhất thiết phải đạt một bài kiểm tra Turing để tạo ra sự kết nối có ý nghĩa với con người,” cô nói, nhắc đến lý thuyết của nhà khoa học Anh Alan Turing trong đó con người sẽ chạm đến ngưỡng mà họ không thể phân biệt giữa máy và người.

Kuyda đang thử nghiệm những người máy có khả năng trò chuyện với cảm xúc trên ứng dụng Telegram, vốn có hàng chục ngàn “chat bot” có thể cho bạn biết về thời tiết, chơi bài poker hoặc giúp bạn chọn một món quà trên trang thương mại điện tử AliExpress của Trung Quốc, một phân nhánh của Tập đoàn Alibaba. Nhà sáng lập Telegram Pavel Durov cho biết vào cuối năm nay, anh sẽ làm cho những người máy này xử lý được các giao dịch, điều mà giới lập trình nhận xét là sẽ mở ra cánh cửa tiền bạc mà họ từng kiếm được từ ứng dụng.

Kik có trụ sở ở vùng Waterloo heo hút hẻo lánh, đang thử nghiệm cách tiếp cận độc đáo và có lẽ còn mang tính tiên tri đối với người máy. Khác với Telegram, họ đang làm việc cùng hơn 10 doanh nghiệp và nhà sản xuất để sản xuất người máy. Khác với Facebook, những doanh nghiệp như nền tảng của Kik sẽ chỉ dùng những người máy hoàn toàn tự động, và không phải những người máy quá thông minh. “Theo tiêu chuẩn từ biết-tuốt đến siêu ngu, chúng tôi ở cuối của đầu siêu ngu,” nhà sáng lập Ted Livingston của Kik nói lè nhè. Thật dễ để loại bỏ Kik, ứng dụng có 8 triệu người dùng thường xuyên tại Mỹ (con số anh gọi là thấp “kinh hoàng”) so với 60 triệu của Facebook Messenger, 12 triệu của WhatsApp và 20 triệu của Snapchat. Nhưng những màn đánh cược đầu tiên của Livingston lại hóa phù hợp cùng những xu hướng được những đối thủ cạnh tranh của anh sử dụng.

Năm 2011, anh là người đầu tiên biến ứng dụng tán gẫu của mình thành một nền tảng cho những dịch vụ khác như trò chơi và duyệt web, trước cả WeChat và Facebook Messenger nhiều năm. Vào tháng 7.2014, anh là người đầu tiên ở phương Tây giới thiệu người máy cho những nhà quảng cáo. Ngày hôm nay, khoảng 80 thương hiệu lớn như MTV, SkullCandy và Washington Post đều sử dụng người máy của Kik. Năm nay, công ty đang thử nghiệm những chat bot mà bạn có thể kích hoạt trong những chuỗi nhà hàng thức ăn nhanh bằng việc quét một đoạn mã để gọi thức ăn, giải pháp rẻ tiền so với những ki ốt kỹ thuật số to lớn có giá đến 150 ngàn đô la Mỹ/máy.

Kik đang không có lãi, và hãng nghiên cứu thị trường Privco ước tính công ty có doanh thu khoảng 30 triệu đô la Mỹ trong năm 2015 (con số này với Snapchat là 52 triệu đô la Mỹ, theo Privco). Livingston không bình luận về doanh thu. Anh kiếm được tiền từ việc bán trò chơi và nhãn hình (sticker), nhưng doanh thu chủ yếu đến từ quảng cáo. 80 công ty sử dụng chat bot trên Kik đấu thầu cho số lượng người, tuổi tác và giới tính mà họ muốn nhắm đến, và trả khoảng 15 xu cho mỗi người dùng, tương tự cách Twitter thu tiền từ quảng cáo.

Dẫu Kik không có quy mô như Facebook, họ đang dẫn đầu trong mảng bán người máy như một dịch vụ tiếp thị. Đây là lợi thế trong một thời gian mà những ứng dụng tán gẫu đang tăng trưởng về lượng người dùng và thời gian tương tác, còn những phiên tìm kiếm trên Google đã giảm đều kể từ đầu năm 2013 còn độ tăng trưởng người dùng lõi của Facebook thì chững lại. Hơn 2,1 tỉ người trên thế giới giờ dùng thường xuyên một ứng dụng nhắn tin, theo Portio Research.

“Vài người xem nhắn tin là tương lai của Internet,” Eric Setton, CEO ứng dụng nhắn tin Tango (350 triệu người dùng đăng ký.) Vào tháng 2.2016, anh chia tách mảng trò chơi và phòng chat để tập trung hoàn toàn vào việc phát triển dịch vụ nhắn tin của riêng mình. “Đó là một bề mặt phổ quát. Nó có thể thay thế bất cứ điều gì bạn làm liên quan đến Internet. Chúng ta chẳng bao giờ ngờ được một thứ như vậy lại khả thi.”

Lợi thế lớn của Kik là số liệu nhân khẩu học của người dùng: 50% là “teen,” đại diện cho 4 / 10 thanh thiếu niên ở Mỹ, nhiều người trong đó nghĩ rằng Facebook là không oách. Đội nhóm “tin tưởng và an toàn” (trust and safety) của Livingston phải duy trì kiểm soát đối với số lượng lớn nội dung khiêu dâm, bắt nạt và hoạt động hẹn hò chưa đủ tuổi diễn ra trên ứng dụng này, anh nói và “chua” thêm rằng Snapchat còn “tệ hơn nhiều.”

Thanh thiếu niên là đối tượng người dùng được thèm khát nhất trên di động. Họ chưa bao giờ mua hàng trên trang web dành cho máy tính để bàn. Họ lướt web lần đầu tiên là trên điện thoại thông minh. Và họ cũng sẽ là những người đầu tiên sử dụng trí tuệ nhân tạo để cải thiện thế giới xung quanh, Livingston nhận xét. “Ở Trung Quốc, người máy đem đến sức mạnh cho cả xã hội,” anh nói. “Chúng tôi đang cố gắng xây dựng một hệ điều hành cho xã hội.” Lợi thế lớn khác của anh là một đối tác ở Trung Quốc: Vào tháng 8, công ty mẹ của WeChat là Tencent mua 5% của Kik với giá 50 triệu đô la Mỹ, giúp công ty khởi nghiệp này được định giá ở mức 1 tỉ đô la Mỹ và bắt đầu cho cuộc hành trình mà Livingston gọi là “trở thành WeChat của phương Tây.”

Để xây dựng công nghệ vận hành cho xã hội di động mới, Livingston, 28 tuổi, gương mặt từng lọt vào danh sách Forbes 30 Under 30, đang chờ thời trong thị trấn mà anh là tên tuổi mới được biết đến. Anh nhìn lên tòa nhà bằng gạch của ĐH Waterloo, trường cũ của anh, một tay cầm chặt ly cà phê để giữ ấm trong cái lạnh âm 10 độ C, nhét tay còn lại vào túi chiếc áo khoác có mũ (áo phông tím, quần jeans và giày tennis trắng tương phản với những vũng bùn xung quanh). Tòa nhà theo phong cách Xô Viết từng thuộc về công ty cũ của anh là BlackBerry. Hai năm trước, trong cơn khốn khó, công ty này từng bán 260 ngàn m2 không gian văn phòng trống. Năm trong 16 tòa nhà thuộc về trường đại học.

Livingston không muốn Kik kết thúc giống BlackBerry. Niềm kiêu hãnh của Waterloo và Canada lên đến đỉnh vào năm 2009, khi BlackBerry thống trị doanh số smartphone trước khi chìm vào thất bại khi iPhone và Samsung dần nuốt trọn thị trường. Các CEO điều hành BlackBerry đã để cho cái tôi trói chặt họ với nền tảng đang bị bỏ rơi của công ty. Livingston không muốn cái tôi ngáng đường của anh: Anh từ chối chụp hình và cấm nhân viên làm thế. Nhiếp ảnh gia của Forbes đã phải lởn vởn quanh Livingston, chụp nhanh mỗi khi anh tình cờ nhìn về phía cô. “Kik có thể biến mất vào ngày mai, và tôi vẫn không thay đổi thói quen sống của mình,” Livingston nói. “Tôi luôn giữ sự kỳ vọng ở mức thấp.”

Văn phòng của Kik vẫn ở tòa nhà một tầng nơi nó bắt đầu, khuất sau lưng công ty thuế và tiệm massage. Livingston không muốn sở hữu nhiều triệu m2 diện tích văn phòng mà một ngày nào đó anh sẽ bị buộc phải bán. Anh cũng không muốn nghĩ về bất cứ điều gì ngoài công việc.

Cao khoảng 1m87, anh luôn mặc cùng một bộ đồ mỗi ngày, và nhiều năm nay đã thế để tiết kiệm thời gian vào buổi sáng. Anh có 40 chiếc áo phông tím ở nhà, lái xe Subaru ba năm tuổi và sống trong căn hộ khiêm tốn trong chung cư cao tầng kế bên Bauer Kitchen với người vợ 28 tuổi.

Livingston duy trì những tính cách này một phần bởi cảm giác tội lỗi. Anh sinh ra cùng bốn anh em trai trong một gia đình sống cách Toronto một giờ lái xe. Cha anh là một nhà tài chính ở Bay Street (Wall Street của Canada), còn mẹ anh là một nghệ sĩ có bằng MBA. Trong một gia đình thành đạt như thế xuất hiện cậu con trai út Jack, bị liệt não và không thể đi đứng hay nói chuyện cho đến khi cậu qua đời ở tuổi 19 vào năm 2013. “Chúng tôi đã có thể là Jack, và rủi ro này là một-trên-bốn,” anh nói về bản thân và những người anh em của mình. “Khi bạn nhìn vào điều đó, bạn thấy mình có lỗi. Tại sao Jack lại hứng chịu những điều đó?” Câu hỏi này không khiến Livingston suy sụp. “Đó là cảm giác tội lỗi nhưng thúc đẩy năng suất. Đó là động lực.”

Livingston va chạm thực tế khi theo học ĐH Waterloo, MIT của Canada. Rồi anh được nhận được suất thực tập tại BlackBerry, quản lý nhóm người lớn hơn anh 10 tuổi, và anh đã chuẩn bị có được một công việc ổn định đáng thèm khát tại công ty đang thăng hoa vào cuối năm 2008, khi quản lý của anh là Sanjay Kalyanasundaram gọi anh ra quán bar vào một tối và bảo với anh BlackBerry đang gặp khó khăn. “Cậu nên mở công ty riêng. Đừng trở thành một trong những tay quản lý sản phẩm lúc nào cũng chỉ chăm chăm cắt giảm chi phí như thế.” Livingston tin ông. Anh bỏ học 6 tháng trước khi tốt nghiệp, tham gia “lồng ấp” VeloCity trong khu học xá cùng 60 bạn học khác. Một thành viên ban đầu là Eric Migicovsky, nhà sáng lập đồng hồ thông minh Pebble.

“Phòng tôi đấy,” anh thì thầm khi đi ngang hành lang của không gian làm việc ở ký túc xá lần đầu tiên sau 6 năm. Một tấm bảng bằng đồng gắn trên tường cạnh cửa khắc dòng chữ: “Ted Livingston, Phòng 213, 2009.”

“Hơi ngộ nhỉ,” anh nói.

Kik ban đầu dùng như một ứng dụng chơi nhạc cho BlackBerry, nhưng Livingston tách tính năng tán gẫu của ứng dụng này thành ứng dụng nhắn tin miễn phí vào tháng 4.2010, khi BlackBerry từ chối cho ứng dụng tán gẫu BBM của họ hoạt động được trên những nền tảng khác như iOS của Apple và Android của Google. Trong ba tuần vào tháng 10.2010, Kik Messenger được tải về hơn 2 triệu lần, đứng đầu bảng xếp hạng trên mọi nền tảng. Steve Jobs rõ ràng là một người dùng đầu tiên của Kik với tên tài khoản “sjobs.”

Chỉ một tháng sau thì thảm họa giáng xuống. BlackBerry kiện Kik vi phạm bản quyền khi cho rằng Livingston đánh cắp ý tưởng từ BBM. Livingston cho biết một cộng sự của anh đã có mặt trong phòng khi Jim Balsillie (CEO khi đó của BlackBerry) bảo trưởng ban pháp lý công ty “nghiền nát” Kik. BlackBerry đã vô hiệu hóa ứng dụng trên toàn bộ máy chủ của hãng và ngay lập tức, một phần ba người dùng của Kik biến mất, rồi sau đó là phần còn lại bởi tốc độ sử dụng quá chậm. “Thế mọi người làm gì? Họ chuyển sang dùng WhatsApp!” Livingston khóc tức tối khi lái chiếc Subaru xuyên đường tuyết, xa khỏi ký túc xá. “Chúng tôi mới là WhatsApp đầu tiên, và bị cướp mất sạch.”

Dẫu Kik dàn xếp với BlackBerry vào năm 2013 và tiếp tục thu hút được hơn 275 triệu người dùng đăng ký trên toàn cầu, vụ kiện tụng vẫn làm Livingston đau. “Chúng tôi chưa bao giờ quay trở lại BlackBerry,” anh nói. Khi những sếp cũ của anh cố mời Kik quay trở lại cửa hàng ứng dụng của BlackBerry để giúp cải thiện hệ điều hành èo uột BB10 của họ, anh từ chối. “Xin lỗi, chúng tôi không xây dựng (ứng dụng) cho các anh, Instagram cũng thế,” anh nói với công ty. “Các anh không còn hợp thời nữa.”

Kẻ thù của Facebook - ảnh 2

Livingston đang cố tránh sự không hợp thời đấy bằng cách đặt cược dứt khoát vào những xu hướng tương lai, vì thế mới có câu chuyện về những chat bot và liên minh cùng WeChat mà anh chủ động bắt đầu. Đầu năm 2015, anh lập danh sách 20 công ty công nghệ mà Kik có thể bán được một phần tài sản, và Tencent nằm đầu tiên. Nhưng việc làm nhà tiên phong không giúp bạn trở thành người thắng cuộc. “Kik sẽ phải nỗ lực rất nhiều để cạnh tranh cùng những đối thủ lớn như Facebook,” Jason Mander, phân tích viên cao cấp tại hãng nghiên cứu truyền thông xã hội GlobalWebIndex, chỉ ra tầm quan trọng của số đông áp đảo: “Bạn có thể giới thiệu mọi tính năng thú vị trên đời, nhưng nếu bạn bè của bạn không sử dụng thì cũng chẳng ích gì.” Trường hợp điển hình: “Ello là một mạng xã hội mới vừa nổi lên trong năm ngoái vì không có quảng cáo, rồi tàn ngay khi không ai thèm dùng nó thay cho Facebook.”

Livingston thừa nhận Facebook Messenger có nền tảng người dùng “khổng lồ” với 800 triệu người dùng thường xuyên mỗi tháng (Kik không công bố số liệu này). “Nhưng cuộc chạy đua này chỉ mới bắt đầu, và trong quá khứ rùa từng thắng thỏ đấy,” anh nói.  “Những công ty khác có thể có được dấu ấn ý nghĩa trong trật tự thế giới mới.”

Việc bị cô lập trong khu Waterloo hẻo lánh có thể hạn chế Livingston. Đầu năm 2014, nhà đầu tư Peter Thiel của Facebook nói với Livingston ông muốn sắp xếp để anh ăn trưa với Mark Zuckerberg. Livingston từ chối, nhún vai và cười khi anh nhớ lại chuyện đó. Zuckerberg là người anh ngưỡng mộ nhất ở thung lũng Silicon, “nên có lẽ tôi đã cảm  thấy mình bị đe dọa.”

Vài tuần sau, Zuckerberg gặp một nhà sáng lập ẩn dật khác là Jan Koum của ứng dụng nổi tiếng toàn cầu WhatsApp. Rồi Mark mua lại công ty với giá 16 tỉ đô la Mỹ. Tháng 1.2016, WhatsApp nói họ sẽ bắt đầu mời các doanh nghiệp vào trong mạng lưới của mình. Họ có thể đã không thực hiện bước đi này nếu thiếu sự “dìu dắt” của Facebook và David Marcus, cựu giám đốc PayPal, người đang giúp các doanh nghiệp đặt gian hàng trên hai dịch vụ nhắn tin lớn của Zuckerberg.

Trong cuộc chiến mới giữa những nền tảng nhắn tin, các đối thủ lớn đang vạch ra những chiến tuyến xung quanh những công ty khởi nghiệp mới toanh nắm giữ những người máy thông minh và thú vị. Một ví dụ là 200 Labs, một công ty khởi nghiệp ở San Francisco do nhà phát triển 29 tuổi người Nga Dmitry Dumik điều hành. Sản phẩm Storebot của anh làm cho Telegram đã hướng dẫn cho khoảng 1,5 triệu người đến với 30.000 người máy khác nhau trên nền tảng này. Dumik ra mắt công ty với 4 nhân sự vào tháng 7.2015, và chỉ vài tháng sau, Google đã tìm cách mua lại Storebot. “Ai cũng muốn gần người dùng,” anh giải thích, và khi việc tỉ lệ tải về ứng dụng chững lại, con đường tốt nhất tiếp theo là qua ngả ứng dụng nhắn tin. Chẳng hạn, khi người dùng lưu trữ thông tin thẻ tín dụng của họ trên Telegram, thì giới xuất bản có thể gửi những đường dẫn bài viết trực tiếp đến họ (với một khoản phí danh nghĩa). Khi các ứng dụng nhắn tin đã được lưu bên trong sổ địa chỉ của người dùng, các người máy luôn có khả năng khai thác dữ liệu từ những mối quan hệ xã hội của họ.

“Google cho bạn tất cả câu trả lời, song nó vẫn muốn tự bạn làm mọi chuyện.”

Người máy nhắn tin thể là mối đe dọa lớn cho Google, một khi người dùng bắt đầu thường xuyên dùng người máy nhắn tin để hỏi về thời tiết hoặc chỗ mua quần áo. “Google cho bạn tất cả câu trả lời, song nó vẫn muốn bạn tự làm mọi chuyện,” Josh Elman, lãnh đạo tại hãng đầu tư mạo hiểm Greylock, người đầu tư vào ứng dụng nhắn tin Operator chuyên dùng người máy lẫn người thật để kết nối khách mua hàng với những sản phẩm họ muốn thông qua ứng dụng, nói.

Thách thức cho Kik sẽ là việc làm sao để người dùng thoải mái hơn khi tương tác với người máy. Cathal McDaid của hãng an ninh di động Adaptive Mobile nhận xét, người máy có thể gặp khó nếu nhận câu hỏi dồn dập, và trên Kik hiện cũng có nhiều tin rác (dùng ảnh đại diện gái đẹp để lừa người dùng vào đường dẫn và khai thông tin thẻ tín dụng.) “Ranh giới giữa người máy gửi tin rác và người máy “chính chủ” không khác nhau là bao,” ông nhấn mạnh. Chúng đều muốn thứ gì đó từ bạn. Người dùng có thể lúc nào đó sẽ chấp nhận người máy khi chúng phát triển hơn, song sẽ cần rất nhiều thử nghiệm để tìm cách hợp lý. “Cũng như những trang web xấu xí  thời đầu,” Livingston cho biết. “Tôi nghĩ người máy cũng thế thôi.” Hãy quét mã, trả tiền bằng ngón cái và một nữ phục vụ sẽ xuất hiện cùng món uống bạn vừa gọi. “Cứ như tôi đang kiểm soát thế giới bằng cách trò chuyện với nó,” anh nói và cười toe toét. “Quá đơn giản, quá vi diệu.”

Parmy Olson —ảnh: Michelle Gibson