Grindr? Opera? Hậu cần? Zhou Yahui (Chu Á Huy) muốn hiện diện mọi nơi trên Internet và anh muốn làm điều này bên ngoài Trung Quốc.
Hơn cả trò chơi - ảnh 1

Nhà sáng lập Kunlun Tech Chu Á Huy: “Công ty của tôi đủ lớn mạnh. Chúng tôi có thể tìm ra cách.”

Chu Á Huy nghe về Grindr lần đầu tiên vào mùa hè năm ngoái. Ứng dụng tìm bạn tình cho người đồng tính Mỹ đang tìm người mua và một người bạn của Chu giới thiệu nó với anh. Nhà sáng lập tỉ phú của công ty trò chơi Kunlun Tech có trụ sở ở Bắc Kinh cuối cùng cũng gật đầu sau khi đàm phán được mức giá hời. Chu cho biết tháng 1.2016, Kunlun chi 93 triệu đô la Mỹ để mua 60% cổ phần Grindr, qua đó định giá ứng dụng ở mức kém hơn mười lần trước lãi, thuế và khấu hao.

Nhưng Chu, 39 tuổi, không mong người dùng Grindr chơi những trò chơi của anh. Anh muốn hướng đẩy Kunlun vào hàng ngũ những doanh nghiệp Internet lớn nhất Trung Quốc từ vị trí gần như vô danh bên ngoài lĩnh vực trò chơi. Mục tiêu của Chu không phải để đánh bại với Alibaba, Baidu hay Tencent ở ngay sân nhà, mà để mở rộng nền tảng công ty sang các lĩnh vực truyền thông xã hội, duyệt web, tài chính trực tuyến và truyền tải video để thu hút người dùng nước ngoài.

Giao dịch mới đây nhất của Kunlun là chi 1,23 tỉ đô la Mỹ để thâu tóm trình duyệt Opera. Tập đoàn do Chu dẫn đầu, bao gồm công ty an ninh mạng và công cụ tìm kiếm Qihoo 360, đã thắng thầu hãng phần mềm Cheetah Mobile (cũng của Trung Quốc) để tư nhân hóa Opera (đã niêm yết tại Oslo, Na Uy). Bước đi tiếp theo là cắt giảm 1/3 lực lượng lao động 1.600 người của công ty, để họ có thể loại bỏ những đơn vị kém lợi nhuận tại những thị trường đang lên. Chu cũng đang bắt tay cùng Qihoo để cải thiện tốc độ và độ bảo mật của Opera. “Tôi biết tất cả lĩnh vực mình đang mở rộng đến đều rất cạnh tranh,” Chu, người gốc Vân Nam, tốt nghiệp ĐH Thanh Hoa, nói. “Nhưng công ty của tôi đủ mạnh. Tôi tin chắc mình có thể tìm ra cách.”

Cao Yi, giám đốc hãng đầu tư mạo hiểm Bắc Kinh Source Code Capital và là một người bạn lâu năm của Chu, cho biết Chu từ lâu đã muốn đa dạng hóa Kunlun, nơi hiện anh nắm vị trí chủ tịch. Từ ngày đầu tiên, Chu đã muốn hướng hoạt động kinh doanh của anh trên nền tảng duyệt web hoặc xã hội thay vì tập trung cho nội dung như trò chơi (gaming).

Trước khi lập Kunlun năm 2008, Chu – từng đầu quân cho mạng xã hội Trung Quốc Renren năm 2006, và quan sát cách CEO của Renren là Joe Chen thu hút người dùng. Anh theo dõi sát sao công ty và học cách Chen chuyển Renren sang tài chính trực tuyến và hậu cần sau khi công ty này chững lại. Năm 2004, Chu từ bỏ ứng dụng xã hội của riêng anh là Huoshen sau khi không quy mô hóa được. Anh đầu tư vào mảng trò chơi một cách ngẫu nhiên, khi rời Renren trong vòng chưa đầy một năm để kiếm thêm nhiều tiền từ bán phần mềm và trò chơi Trung Quốc ở nước ngoài. Bản thân Chu không mặn mà với những thứ như vậy, và ít khi thử những sản phẩm của Kunlun.

Opera đã vượt mốc 300 triệu người dùng mỗi tháng. Việc kiểm soát được một trình duyệt sẽ cung cấp lưu lượng truy cập ổn định đến những nhánh kinh doanh khác của Kunlun. Grindr có 2 triệu người truy cập mỗi ngày từ 196 quốc gia, sẽ đại diện cho một ngách hấp dẫn mà Chu có thể thống trị trong lĩnh vực mạng xã hội.

Tất cả những tham vọng toàn cầu của Chu đều được nung nấu từ trong nước. Bố mẹ anh làm việc cho các cơ quan nhà nước ở thành phố xinh đẹp Lệ Giang. Họ đều phản đối ý định khởi nghiệp của anh và muốn anh có một công việc ổn định. Chu nói anh còn không dám về nhà khi Huoshen thất bại. Công việc bán rong phần mềm ở nước ngoài sau đó buộc anh tư duy rộng rãi hơn.

Nhưng Chu chưa bao giờ học giỏi tiếng Anh. Anh mang theo thông dịch viên, và từng tranh cãi về một thay đổi trong chính sách quảng cáo của Facebook ngay tại trụ sở công ty này ở California trong những năm đầu tiên của Kunlun. CEO Chen Fang của Kunlun nhớ lại là tuy không có được điều mình muốn, Chu sau đó đã hàn gắn được mối quan hệ với Facebook.

Giờ đây anh dành phần lớn thời gian một năm ở nước ngoài, tìm kiếm những cơ hội mở rộng kinh doanh. Ngoài Facebook, Kunlun còn tiếp thị sản phẩm thông qua những ứng dụng mục tiêu. Công ty tạo ra phần mềm giao tiếp nhóm RaidCall cho người dùng ở nước ngoài, và ứng dụng này rất đắt khách tại Nga và Đài Loan. Ở Thái Lan, Kunlun hợp tác cùng ứng dụng Line để quảng bá cho các trò chơi của họ. Ngoài ra, công ty còn sở hữu hai cửa hàng ứng dụng là 1mobile và brothersoft.com, có tổng cộng 20 triệu người dùng thường xuyên mỗi tháng.

Đến năm 2014, các thị trường nước ngoài chiếm hơn 70% trong doanh thu 1,93 tỉ NDT (khoảng 296 triệu đô la Mỹ) của Kunlun. (Số liệu sơ bộ năm 2015 cho thấy doanh thu công ty giảm nhẹ còn 275 triệu đô la Mỹ, nhưng lợi nhuận tăng lên mức 63,5 triệu đô la Mỹ.)

“Kunlun rất hiểu về những thị trường nước ngoài, khi phần lớn các doanh nghiệp Trung Quốc chỉ mới đang chuẩn bị tiến ra nước ngoài,” Guo Chengjie, phó giám đốc nghiên cứu giải trí trực tuyến tại hãng nghiên cứu iResearch (Bắc Kinh), nhận xét.

Trong lúc đó, Trung Quốc là đất vàng dành cho trò chơi. Tại đây, Kunlun là nhà phân phối tựa game Angry Birds của Rovio Entertainment, Clash of Clans và Boom Beach của Supercell, và Need for Speed của Electronic Arts. Chen tiết lộ Chu ký hợp đồng với Rovio sau ba tiếng đồng hồ đàm phán đến tận hai giờ sáng, trong cùng ngày mà lãnh đạo Rovio bay đến Trung Quốc.

Tài chính trực tuyến cũng là một mảng cốt lõi tại Trung Quốc. Kunlun sở hữu 24% cổ phần trong Qufengqi.com, trang cho vay dành cho sinh viên đã gọi được 200 triệu đô la Mỹ trong vòng gọi vốn gần nhất do Ant Financial (phân nhánh của Alibaba) dẫn đầu. Và công ty cũng đầu tư 14,5 triệu đô la Mỹ để có 20% cổ phần trong Mitou, nơi điều hành trang quản lý tài sản yangqianguan. Kunlun cũng đang hoạt động tích cực trong địa hạt này. Tháng 6.2015, công ty đầu tư 34 triệu đô la Mỹ để mua 20% cổ phần trong hãng cho vay ngang hàng LendInvest của Anh.

Chu muốn nắm bắt vị thế của người đầu tiên trong bối cảnh lĩnh vực cho vay trực tuyến đang lan tới những thị trường mới. Trung Quốc chứng kiến mảng cho vay ngang hàng của nước này tăng trưởng 289% từ năm 2014 lên thành 149 tỉ đô la Mỹ trong năm 2015, theo trang theo dõi Wangdaizhijia.

Kunlun cũng là nhà đầu tư ban đầu vào công ty hậu cần Trung Quốc Dada, nơi vừa huy động được 300 triệu đô la trong tháng 12.2015 từ những nhà đầu tư do DST Global và Sequoia Capital China dẫn đầu, để đạt mức định giá hơn 1 tỉ đô la Mỹ (theo số liệu của Dada). Với Chu, đây là vụ đầu tư tài chính hợp lý. Anh muốn rót tài sản của mình vào những lĩnh vực mà theo anh, dường như chắc chắn có sự tăng trưởng. “Thật khó để dự báo trò chơi nào sẽ trở thành bom tấn,” anh nói. “Các công ty trò chơi nên đầu tư tiền vào những nơi có thể tạo ra lợi nhuận tích lũy.” Việc rót tiền vào Dada cũng đảm bảo cho Chu một miếng bánh trong thị trường thương mại trực tuyến-đến-đời thực (online-to-offline).

Một rủi ro Chu đang phải đối mặt là quỹ tiền của Kunlun đang dần cạn. Trong ba quý đầu tiên của năm 2015, dòng tiền mặt đã giảm 95% so với năm trước khi công ty cố gắng dùng doanh thu từ trò chơi để phục vụ kế hoạch mở rộng. Mảng kinh doanh lõi này có thể trở nên không chắc chắn, do khẩu vị thay đổi liên tục của người chơi luôn đòi hỏi những cập nhật mới.

“Nếu mảng trò chơi của Kunlun không ổn định, thì những mảng kinh doanh họ mua lại có thể thành gánh nặng,” Guo bình luận. “Công ty này đang đối mặt với vài mối nguy tiềm ẩn.”

Dẫu vậy, Chu có nhiều vốn để đốt. Kunlun đã gọi được 1,4 tỉ NDT (214 triệu đô la Mỹ) sau IPO và đang tìm cách mở rộng nhờ vốn lấy từ việc vay ngân hàng và những khoản đầu tư tư nhân có tổng trị giá lên đến 3,7 tỉ NDT (564 triệu đô la Mỹ) trong những vòng gọi vốn sẽ diễn ra trong năm nay, theo báo cáo của công ty. Công việc quản lý cũng sẽ là một vấn đề khác khi Kunlun tìm cách mở rộng thêm ra nước ngoài.

Dù luôn cẩn trọng và có nhiều việc phải làm, Chu nói anh sẽ không dừng lại. Anh đang trong quá trình đàm phán để bổ sung thêm những đơn vị thương mại điện tử trong năm 2017, sau khi hoàn thành công việc với Opera trong năm nay. Vào tháng 1.2016, Kunlun đã chi 800 ngàn đô la Mỹ để mua 20% cổ phần trong hãng trí tuệ nhân tạo Mỹ Woobo, nơi chưa ra một sản phẩm nào.

Khi được hỏi liệu anh có thể chấp nhận mất hết không, Chu nhún vai và đáp: “Có.” Anh xem chúng như những gì đã gặp phải với Huoshen nhiều năm trước: đó là những bài học kinh nghiệm. “Những khoản đầu tư của tôi có rất sớm, và tôi không sợ thất bại,” anh nói. “Thất bại chỉ là chi phí mà một công ty phải trả.”

Yue Wang —ảnh: Gilles Sabrie

"Giỏi hơn người khác không có gì vĩ đại; điều vĩ đại thực sự là vượt qua chính mình.". ---- Ernest Hemingway

Tạp chí Forbes Việt Nam

Số 52 tháng 09.2017

 Số 52 tháng 09.2017

TƯƠNG LAI CỦA GIÁO DỤC

CÁC DOANH NGHIỆP ĐANG ĐẦU TƯ VÀO THỊ TRƯỜNG GIÁO DỤC VIỆT NAM SẼ ĐEM LẠI NHỮNG THAY ĐỔI GÌ ?

DANH SÁCH ĐẠI HỌC TỐT NHẤT MỸ • GIÀU NHẤT SINGAPORE

Các số báo khác