Donald Trump của Dubai  - ảnh 1

Sajwani biến một mô hình kinh doanh dịch vụ khiêm tốn ở Abu Dhabi thành một đế chế bất động sản xa xỉ trị giá 2 tỉ đô la Mỹ tại Dubai và nhiều thành phố khác.

Cuối tháng 12.2015, khi Donald Trump kêu gọi cấm người Hồi giáo đến Mỹ, Hussain Sajwani biết ông phải ngồi yên. Nhà tài phiệt bất động sản Dubai đang giám sát một dự án vĩ đại vượt trên cả những tiêu chuẩn ngông cuồng của Dubai – nơi có hòn đảo nhân tạo khổng lồ hình cây cọ, núi trượt tuyết trong nhà và tòa tháp cao nhất thế giới Burj Khalifa. Trên diện tích khoảng 3,9 km2, khu Akoya mới của Sajwani cách trung tâm Dubai khoảng 15 phút lái xe, sẽ có những biệt thự, căn hộ tráng lệ cùng trung tâm bán lẻ riêng. Tâm điểm của khu bất động sản kín cổng cao tường là sân golf mang tên Trump – cái tên từ lâu đã gắn liền với thành công ở thế giới Ả rập.

“Chúng tôi có thỏa thuận với Trump dưới danh nghĩa một tổ chức; họ biết cách điều hành sân golf,” Sajwani nhún vai. “Chúng tôi tránh xa chính trị.”

Chỉ quan tâm tới kinh doanh đã luôn là điều tốt lành cho Sajwani, 63 tuổi. Tập đoàn Damac Properties của ông có doanh thu 2,3 tỉ đô la Mỹ năm 2015, với biên lợi nhuận hơn 50%. Công ty đã xây dựng khoảng 15.500 căn hộ kể từ khi thành lập năm 2002, và đang lên kế hoạch xây và bán thêm khoảng 40.000 căn hộ nữa tại Các Tiểu vương quốc Ả rập thống nhất (UAE) và ở London xa xôi. Những kết quả vi diệu này đã giúp nhà sáng lập kiêm chủ tịch của Damac năm nay có mặt trong danh sách Tỉ phú thế giới của Forbes lần đầu tiên. 72% cổ phần của ông trong công ty niêm yết trên sàn Dubai Financial Market vào tháng 1.2015 cùng vài khoản đầu tư khác đem lại cho ông tài sản ròng 3,2 tỉ đô la Mỹ.

“Đó nhờ cả may mắn và tầm nhìn,” Sajwani nói. “Ai đó mở cửa, và tôi sẽ chạy tới và tóm lấy cơ hội.”

Sajwani đã nhìn thấy nhiều cơ hội từ năm 2001, khi chính quyền Dubai cho phép người nước ngoài sở hữu bất động sản. Ông lập tức tập trung vào bán những bất động sản xa xỉ và tìm cách nổi bật thông qua tiếp thị. Đầu tiên là tặng xe hơi. Trong thập niên vừa qua, Damac đã tặng xe Lamborghini hoặc BMW cho khách mua căn hộ trong suốt tháng giêng mỗi năm – dịp lễ hội mua sắm Dubai thường niên. Damac không tiết lộ đã tặng cho khách bao nhiêu xe hơi. Có lần, công ty tặng kèm thủy mô tô cho khách mua nhà, còn năm 2015, trong một thời gian ngắn, người mua biệt thự còn được tặng cả căn hộ một phòng ngủ. Nhằm thu hút khách hàng tiềm năng từ Trung Quốc, Damac bắt đầu khuyến mãi kéo dài hai tháng từ tháng 12.2015, cung cấp vé máy bay, ăn nghỉ ở khách sạn và visa – về cơ bản, đây là một kỳ nghỉ miễn phí đến Dubai – cho những cư dân tương lai đã đặt mua một bất động sản.

Những thương hiệu xa xỉ như Versace, Fendi và Bugatti, đều bắt tay thỏa thuận đồng thương hiệu với Damac, thu hút những khách hàng nghiện đồ hiệu. Những căn vila gắn thương hiệu Bugatti dự kiến dành cho dự án Akoya Oxygen Damac – cộng đồng thứ hai trên diện tích khoảng 5 km2 có một sân golf khác của Trump International. Nơi này có chỗ đậu xe bên cạnh phòng khách có tường thủy tinh để chủ nhân căn hộ có thể  chiêm ngưỡng những con chiến mã Bugatti thể thao của mình.

Nhưng những bình luận của Trump về người Hồi giáo cũng có những ảnh hưởng. Theo Reuters, ba ngày sau khi ông tuyên bố nên cấm cửa người Hồi giáo đến Mỹ, Damac Properties đã gỡ tên Trump khỏi bức tường đá phía trước dự án Akoya và cũng thay luôn hình ảnh của nhà tỉ phú New York cùng con gái Ivanka trên một bảng hiệu gần đó. Tuy nhiên, ba ngày sau biển hiệu “Trump International Golf Club” đã được treo lên tường. Nhưng một phát ngôn viên của Damac cho Forbes biết biển hiệu này lại bị gỡ xuống “để lau chùi.” Ảnh Trump cùng con gái trên bảng hiệu đã được thay thế bằng tấm ảnh lớn của Marlon Brando trong vai Vito Corleone của phim The Godfather.

Ngoài chuyện về Trump, hiện ở Dubai không phải là thời điểm thích hợp nhất để bán bất động sản cao cấp. Giá dầu giảm cùng đồng tiền suy yếu là nguyên nhân khiến thị trường trì trệ. Chiến dịch quảng bá nhằm vào khách Trung Quốc diễn ra sau khi giá trị đồng rúp Nga, đồng euro so với đồng đô la Mỹ đều giảm, khiến mất đi một số khách từ  các khu vực này. Damac Properties thừa nhận trong báo cáo tài chính năm 2015 công bố đầu tháng 2.2016 rằng họ đang trong “môi trường kinh tế nhiều thách thức.” Sanyalak Manibhandu, chuyên gia phân tích của NBAD Securities tại Abu Dhabi, cho biết giá bất động sản Dubai đã giảm khoảng 15% kể từ đầu 2015.

Để chống chọi thực tế này, Damac đã cam kết khách hàng sẽ có một khoản lãi thường niên 3% nếu trả góp bằng tiền mặt và trả trước. Damac nhấn mạnh đó là con số gấp đôi lãi suất tiền gửi cố định. Và công ty sẽ đảm bảo giá trị bất động sản trong vòng hai năm, hứa sẽ trả tiền cho khoản chênh lệch nếu giá của một bất động sản giảm từ lúc giao nhà cho đến cuối năm 2019. Sajwani đã đảo ngược tình thế: hoàn cảnh hiện tại “tạo ra cơ hội cho những công ty giàu vốn và kinh nghiệm như chúng tôi” – theo một cách sẽ giúp cho đối tác nổi tiếng hơn của ông (ý nói Trump) tự hào.

“Một căn phòng tại một khách sạn ở Dubai có giá khởi điểm 120 ngàn đô la Mỹ, còn một căn villa bảy phòng ngủ có giá 10 triệu đô la Mỹ.”

Hussain Sajwani lớn lên tại Dubai trong gia đình trung lưu chuyên nghề bán hàng. Cha ông là chủ cửa hàng ở một khu chợ Hồi giáo, bán đồng hồ, bút máy Parker, áo và hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc. Sajwani thường đến cửa hàng sau khi tan học chiều. Mẹ ông thường gõ cửa từng nhà để bán sản phẩm dành cho phụ nữ. Ông vẫn nhớ về những bữa tối, cả nhà toàn nói chuyện làm ăn.

Vì Sajwani chứng tỏ tiềm năng của mình ở trường học, ông được nhận học bổng chính phủ năm 1978 để đến Mỹ học, giúp ông trở thành một trong những làn sóng sinh viên đầu tiên được chính phủ gửi đi Mỹ. Sau khi học tiếng Anh tại Atlanta vài tháng, ông lấy được tấm bằng ngành kỹ thuật công nghiệp và kinh tế tại ĐH Washington ở Seattle. Ngay từ đầu, Sajwani đã thể hiện tinh thần sẵn sàng chấp nhận rủi ro. Khi còn học đại học, ông đã tranh thủ kinh doanh những căn hộ dùng chung ở UAE.

Sau khi tốt nghiệp đầu năm 1981, Sajwani tìm được việc trong phòng tài chính ở Abu Dhabi Gas Industries, nơi ông phụ trách các hợp đồng. Ở đây, ông phát hiện được khả năng kiếm tiền nhờ vào bán dịch vụ và cách để kiếm nhiều tiền hơn nếu ông có công ty riêng. Hai năm sau, ông thôi việc và lập công ty dịch vụ thức ăn công nghiệp tại Abu Dhabi, với vốn khởi nghiệp là tiền lời từ bán các căn hộ dùng chung.

Doanh nghiệp dịch vụ này thắng lớn. Sajwani có được những khách hàng như người khổng lồ xây dựng Mỹ Bechtel và quân đội Mỹ. Công ty của ông giờ vẫn hoạt động, có tên Global Logistics Services, chuyên cung cấp bữa ăn cho lực lượng vũ trang Mỹ ở Kuwait, Afghanistan, Saudi Arabia, Qatar và Bosnia. Ông nhớ có thời gửi lò nướng và những thiết bị khác để làm bánh pizza, có lúc phục vụ đến 2.000 chiếc bánh / ngày trong căn lều giữa sa mạc.

Donald Trump của Dubai  - ảnh 2

Xa hoa: Sajwani đã hợp tác thương hiệu trong vài dự án bất động sản tại Dubai, bao gồm một liên doanh cùng Bugatti. (Chú ý chiếc Veyron đậu trong phòng khách.)

Khoảng năm 1996, khi doanh nghiệp này vẫn hoạt động mạnh, Sajwani bắt đầu xây dựng các khách sạn nhỏ tại Dubai và mua bất động sản trong khu trung tâm. Sau khi Dubai cho phép người nước ngoài sở hữu bất động sản tại đây, ông bán một số bất động sản  của mình và dùng số tiền này để mua thêm khu đất chưa được phát triển là Marina, giờ đây khu này đầy cao ốc chọc trời.

“Ai cũng bảo tôi hâm,” Sajwani nhớ lại, nhưng ông biết rõ thành công rồi sẽ đến. Giới chuyên gia nước ngoài từ Anh, Ấn Độ, những nước Ả rập khác cùng nhiều nơi nữa đều ùa đến UAE khi nơi này trở thành tụ điểm đa quốc gia. Dubai không chỉ miễn thuế thu nhập hay thuế trên thặng dư vốn, mà còn rất “thoáng” về mặt văn hóa: phụ nữ có thể mặc bikini tại bãi biển và sinh hoạt về đêm rất nhộn nhịp.

Năm 2002, Sajwani lập Damac Properties để xây dựng những tòa nhà dân cư trên mảnh đất Marina. Chiến lược của ông là tiếp thị các căn hộ trước khi xây dựng và dùng tiền của khách hàng đặt trước để xây. Ông tính toán thời gian rất chính xác. Tòa nhà đầu tiên, Marina Terrace cao 38 tầng, bán hết chỉ trong chưa đến sáu tuần. Hãng xây dựng bán quốc doanh Emaar  đã tạo ra Marina về mặt cơ bản khi xây kênh đào nhân tạo; và họ cũng bắt đầu xây dựng những tòa nhà dân cư trong quận. Cứ mỗi tòa nhà mới do Damac Properties xây dựng, Sajwani giúp đánh bóng hình ảnh của Dubai như một điểm đến lung linh mới.

Con đường bước vào danh sách tỉ phú của Sajwani bắt đầu sau ngày Lehman Bros. nộp đơn phá sản vào tháng 9.2008. “Ai cũng bảo chúng tôi ở xa, không ảnh hưởng. Tôi trả lời: Hãy thành lập kế hoạch hành động,” ông nhớ lại. Ông đã dùng phương thức trả trước cho nhiều gói bất động sản. Ông nhanh chóng gọi cho người bán và yêu cầu trả lại đất, trả lại tiền cọc. Dù nỗ lực giảm tổn thất như thế, Damac được cho là đã sa thải hàng trăm nhân viên trong cơn suy thoái giá bất động sản Dubai. Nhiều khách hàng đã kiện Damac Properties vì chậm tiến độ xây dựng. Một tòa án ở Dubai đã tuyên thắng cuộc cho một khách hàng Canada và yêu cầu Damac trả cho ông này 710 ngàn đô la Mỹ. Damac cũng bí mật dàn xếp thỏa thuận được với một nhà đầu tư Đức, người đã đồng ý mua 22 đơn vị trong bốn tòa nhà từ năm 2007 đến 2009. “Một công ty ở quy mô như chúng tôi luôn có vài sự tranh chấp. Chúng tôi cố gắng dàn xếp một cách thân tình, nhưng cuối cùng vẫn có vài sự việc phải ra trước tòa,” một phát ngôn viên của Damac nói.

Donald Trump của Dubai  - ảnh 3

Sajwani đã mở rộng đế chế của ông vượt ra ngoài Các Tiểu vương quốc Ả rập thống nhất để đến tận Beirut (ảnh trên bên trái) và London (ảnh dưới), cả hai đều hợp tác thương hiệu cùng Versace.

Trong những năm sau đó, uy tín của Dubai giảm sút mạnh vì có quá nhiều quan ngại liên quan tới chuyện đầu cơ bất động sản và nhiều người bị mất tiền. Quyết tâm giữ mức đầu cơ thấp nhất, chính quyền đã triển khai nhiều luật từ năm 2008 đến 2009, trong đó yêu cầu tiền của khách mua những bất động sản trả trước phải được hoàn trả nếu nhà phát triển không giao nhà kịp như đã hứa.

Đến năm 2011, trong lúc những nhà xây dựng khác vẫn cảnh giác trước cơn khủng hoảng, thì Sajwani đã bắt đầu chuẩn bị cho dự án tiếp theo của ông tại Dubai, dự án lớn hơn nhiều so với những gì ông từng làm. Vào tháng 10.2012, ông đạt được thỏa thuận với chính quyền mua lại khu đất sau này trở thành Akoya. Giá mua lại khu đất: 350 triệu đô la Mỹ, được trả từng phần. Những cư dân đầu tiên đã bắt đầu dọn vào, dù công việc xây dựng dự kiến sẽ tiếp tục trong bốn năm nữa.

Dù công ty của Sajwani gắn liền với hình ảnh xa xỉ, như châm ngôn của họ là “Sống đời xa hoa,” thì trong thực tế, ai đủ sức mua thì ông cũng bán, từ tầng lớp trung lưu đầy khao khát đến giới siêu giàu. Giá phòng tại khách sạn Dubai khởi điểm ở mức 120 ngàn đô la Mỹ, còn một căn vi la bảy phòng ngủ trên một sân golf có giá 10 triệu đô la Mỹ.

Điều khiến Damac khác biệt trong cạnh tranh là những chiến dịch tiếp thị không biết mệt mỏi và đầy sáng tạo. Sajwani phải cạnh tranh với hai hãng xây dựng giàu có khác là Emaar (chủ xây dựng Burj Khalifa) và Nakheel, nhà xây dựng quần thể đảo hình cây cọ ngoài khơi Dubai. Nhằm tạo ra tiếng vang cho những bất động sản của mình, Damac đã “dội bom” Dubai bằng rất nhiều bảng hiệu: 166 trong số chúng thể hiện vẻ huy hoàng của cuộc sống xa hoa. “Tài tiếp thị của họ thật đáng kinh ngạc,” Craig Salmos, giám đốc quản lý hãng môi giới bất động sản HMS Homes ở Dubai, nhận xét. “Họ là hãng nhỏ hơn nhiều so với Nakheel và Emaar, nên phải làm mọi thứ tốt hơn.”

Năm 2015, Damac tung ra 500 sự kiện tiếp thị ở 98 thành phố tại Trung Quốc, Ấn Độ, châu Phi và châu Âu. “Chúng tôi theo chân các hãng hàng không,” Niall McLoughlin, người Ireland từng làm việc cho Damac gần một thập niên và hiện là phó giám đốc tiếp thị và truyền thông của công ty cho biết. “Bất cứ nơi nào hãng Emirates Air bay đến, chúng tôi sẽ đến đó.”

Sajwani cũng đang đầu tư vào bất động sản ở nước ngoài. Năm 2010, ông bắt đầu xây dựng tòa nhà ở Beirut với nội thất do Versace thiết kế, sau bốn năm thuyết phục nhà thiết kế của Ý. “Ông Sajwani rất đam mê Versace và phong cách sống kiểu Versace,” CEO Gian Giacomo Ferraris của Versace trả lời qua e-mail. “Ông là một doanh nhân thông minh chuyên theo đuổi các tiêu chuẩn kinh doanh xa hoa và rất tin tưởng vào giá trị gia tăng của thương hiệu Versace.”

Ngoài tòa nhà ở Beirut, Sajwani còn triển khai nhiều dự án tại Arab Saudi, Qatar, Jordan và London (dự án ở London cũng bắt tay với Versace). Damac hiện sở hữu 20% cổ phần trong những dự án xây dựng bên ngoài UAE, trong khi cá nhân Sajwani sở hữu 80% còn lại.

Đáp ứng nhu cầu của khách hàng giữa thời điểm đầy biến động trên toàn cầu, Damac Properties có bảy trang khuyến mãi trên trang web của họ, bao gồm những lựa chọn “trả 30% và sở hữu ngay” cùng lời hứa trả lãi 7,5% tiền thuê nhà cùng visa thường trú UAE. Những điều này có lẽ đủ để giữ cho các thương vụ mua bán bất động sản tiếp tục suôn sẻ.

Hiện tại, Sajwani tin rằng thị trường bất động sản vẫn còn chỗ để “nở” ra tiếp. Vào giữa tháng 2.2016, Damac đồng ý chi khoảng 330 triệu đô la Mỹ để mua khoảng 0,3 km2 đất nằm dọc kênh đào Dubai. Trời xanh đang vẫy gọi.

Kerry A. Dolan & Zina Moukheiber