Nhà sáng lập Microsoft kiêm tỉ phú thiện nguyện Bill Gates ra sao thuở bé, lúc mà hệ điều hành của ông vẫn còn đang phát triển? Cha ông, Bill Gates Sr., nhớ lại.
Bill Gates qua hồi ức người cha - ảnh 1

Forbes: Bill là đứa trẻ như thế nào?

Bill Gates Sr.: Thằng bé thích đọc mọi loại sách – bách khoa toàn thư, khoa học viễn tưởng, vân vân. Tôi rất thích thú thấy con mình ham đọc đến thế, song nó đọc nhiều đến mức mẹ của Bill và tôi phải ra luật: không đọc sách trên bàn ăn.

Forbes: Bill có bao giờ nói về điều ông ấy muốn làm, hay muốn trở thành, khi lớn lên?

Bill Gates Sr.: Trong một bài tập về nhà hồi lớp năm, Bill phải điền vào một bảng câu hỏi về việc nó muốn làm gì khi lớn. Bảng gồm danh sách nhiều nghề nghiệp – như bác sĩ, lính cứu hỏa và cao bồi – với những ô đánh dấu bên cạnh. Các học sinh được trông đợi sẽ chọn nghề có sẵn trong danh sách. Dù Bill có đánh vào ô “phi hành gia,” nó còn vẽ thêm một ô khác, đánh dấu vào đó và viết “nhà khoa học.” Lúc lớn, nó rất tò mò muốn biết thế giới vận hành ra sao, và nó có những ý tưởng riêng sâu sắc về kinh doanh, cuộc sống, các vấn đề quốc tế và những gì mà tương lai có thể có. Lúc ấy, thật khó để tôi tưởng tượng là thằng bé hay tranh cãi ngồi bên kia bàn ăn một ngày nào đó trở thành sếp của tôi, nhưng mà thế thật.

Forbes: Ông ấy quan tâm đến máy tính lần đầu tiên là khi nào?

Bill Gates Sr.: Rất sớm. Một cơ hội xuất hiện ở trường học khi các bà mẹ góp tiền trả cho một thiết bị kết nối với một máy vi tính qua đường dây điện thoại. Ý định là để giáo viên dùng, song họ làm sai vài lần và thấy sợ nó. Bill thuộc nhóm các học sinh toán được mời sử dụng hệ thống và tìm hiểu nó hoạt động ra sao. Khoảng 13 tuổi, nó đã ghiền (máy tính).

Forbes: Ông ấy có công việc gì trước khi học đại học không?

Bill Gates Sr.: Khi còn là học sinh năm cuối trung học, Bill nghỉ học một thời gian để đi làm lập trình tại một nhà máy điện ở North Bonneville, Washington. Mẹ của Bill và tôi nói chuyện với vị hiệu trưởng trường, và chúng tôi nhất trí rằng công việc này là một cách thực tế để vận dụng kỹ năng và sở thích của Bill. Tôi nhớ Bill đã kể tôi nghe rằng nó và Paul Allen, làm chung với nó ở đó, thức cả đêm để lập trình cho hệ thống quản lý lưới điện.

Forbes: Ông nghĩ gì khi Bill cho biết ông ấy sẽ bỏ học Harvard?

Bill Gates Sr.: Tôi không thể nói là mình không lo lắng. Nhưng đến lúc đó, tôi không còn vai trò gì nhiều trong những quyết định như thế. Nó có ý tưởng riêng về cách nó muốn đạt được mục tiêu của mình – chưa kể doanh nghiệp máy tính nó thành lập cùng Paul Allen đã trở nên rất cần nó. Bỏ học đại học giữa chừng không phải là điều tôi và vợ dự tính cho bất cứ đứa con nào, song Bill có vẻ biết rõ nó đang làm gì.

Bill Gates qua hồi ức người cha - ảnh 2

Bill Gates năm lên sáu với cha, Bill Gates Sr.

Forbes: Ông đã đóng vai trò quan trọng trong công tác thiện nguyện của Bill. Ông có thể nói điều gì dẫn dắt ra như thế?

Bill Gates Sr.: Bà vợ quá cố Mary của tôi là một người tin tưởng sâu đậm một tư tưởng trong kinh Phúc âm Luca: “Vì ai được ban cho nhiều, thì sẽ bị đòi lại nhiều.” Ngay từ đầu, bà ấy đã gieo tư tưởng này như một giá trị quan trọng trong gia đình chúng tôi.

Khi tài sản của Bill và Melinda ngày một tăng từ Microsoft, hai đứa bắt đầu nhận nhiều lá thư từ những tổ chức phi lợi nhuận trong khu vực Seattle, hỏi xin đóng góp từ thiện. Nhưng vào những ngày đó, thật khó để chúng dành thời gian cho công việc này bởi nuôi dạy gia đình và điều hành Microsoft đã chiếm hết thời gian, và sở hữu một quỹ tư nhân gia đình không phải việc đơn giản. Bill và Melinda lên kế hoạch chỉ hoạt động thiện nguyện nghiêm túc sau khi Bill nghỉ hưu tại Microsoft. Điều này thay đổi sau khi Mary yếu đi vì bệnh ung thư và qua đời vào năm 1994, còn tôi thì nghỉ việc trong ngành luật.

Vài tháng sau, trong lúc chúng tôi đang xếp hàng chờ xem một bộ phim, tôi đề nghị với Bill và Melinda rằng với sự thay đổi trong cuộc sống của tôi, có lẽ tôi có thể giúp cho các hoạt động từ thiện của hai đứa. Tôi nghĩ đây sẽ là công việc sau nghỉ hưu lý thú với mình và cũng là điều tốt cho hai đứa nếu tôi xem xét yêu cầu xin tiền và gửi tiền đi. Tôi gọi cho Bill khoảng một tuần sau để bàn tiếp và nó bảo: “Bố này, chúng con đã quyết định mình sẽ lập một quỹ với 100 triệu đô la Mỹ.” Tôi sững sờ trong sung sướng. Không lâu sau đó, tôi viết tấm ngân phiếu đầu tiên: 80 ngàn đô la Mỹ cho một chương trình ung thư ở địa phương.

Kerry A. Dolan

"Giỏi hơn người khác không có gì vĩ đại; điều vĩ đại thực sự là vượt qua chính mình.". ---- Ernest Hemingway

Tạp chí Forbes Việt Nam

Số 52 tháng 09.2017

 Số 52 tháng 09.2017

TƯƠNG LAI CỦA GIÁO DỤC

CÁC DOANH NGHIỆP ĐANG ĐẦU TƯ VÀO THỊ TRƯỜNG GIÁO DỤC VIỆT NAM SẼ ĐEM LẠI NHỮNG THAY ĐỔI GÌ ?

DANH SÁCH ĐẠI HỌC TỐT NHẤT MỸ • GIÀU NHẤT SINGAPORE

Các số báo khác