Sự hồi phục của kẽm giúp vài người Úc giàu có trở lại.

2016, năm sôi động của kẽm - ảnh 1

Kẽm giúp nâng tài sản của Ivan Glasenberg lên thêm 3 tỉ đô la Mỹ trong vòng mười tháng qua.

Không có thứ kim loại nào tẻ nhạt bằng kẽm, loại chất liệu dùng để mạ chống gỉ sét cho thép. Nhưng đừng nói thế với Ivan Glasenberg, vì kẽm đã đóng vai trò quan trọng giúp nâng tài sản của ông lên thêm 3 tỉ đô la Mỹ trong vòng mười tháng qua.

Glencore, công ty khai mỏ mà Glasenberg có cổ phần cá nhân lớn nhất – 1,2 tỉ cổ phiếu (8,42%) – là một trong những nhà sản xuất kẽm lớn nhất thế giới từ những khu mỏ ở châu Á, châu Phi, Úc và Canada.

Kể từ khi chạm đáy ở ngưỡng 66 cent/pound (một pound = 0,4kg) vào đầu năm ngoái, giá kẽm đã tăng trở lại 75% lên thành 1,16 đô la Mỹ/pound và đạt mức cao điểm 1,27 đô la Mỹ/pound ngay trước dịp Giáng sinh.

Sự hồi phục về giá chủ yếu nhờ đóng cửa những khu mỏ cũ và loại bỏ những dự án kém lợi nhuận, giúp giá cổ phiếu của Glencore tăng vọt 300% trên sàn Giao dịch Chứng khoán London từ mức 72 pence (88 cent) vào thời điểm này năm ngoái lên thành 2,9 bảng Anh (3,57 đô la Mỹ).

Nhu cầu nhiều hơn dự kiến, đặc biệt từ Trung Quốc, quốc gia khuyến khích sử dụng thép mạ kẽm trong các chương trình xây dựng cơ sở hạ tầng khắp nước này, đã tăng hiệu ứng do nguồn cung giảm, khiến kẽm trở thành một trong những địa hạt làm ăn tốt nhất của thế giới trong năm 2016.

Không chỉ kẽm giúp các cá nhân giàu có trong quá trình phục hồi nguồn tài nguyên, giúp các khu mỏ thua lỗ có lãi trở lại và thậm chí còn cải thiện cán cân thương mại của những quốc gia xuất khẩu tài nguyên lớn như Úc, nơi vừa đạt thặng dư thương mại hàng tháng đầu tiên của nước này trong gần ba năm qua.

2016, năm sôi động của kẽm - ảnh 2

Vàng lấp lánh nhưng quặng sắt và kẽm mới giúp Andrew Forrest có thêm ít nhất ba tỉ đô la Mỹ trong vòng 10 tháng qua.

Hai người hưởng lợi nhiều nhất trong đợt hồi sinh tài nguyên bất ngờ này là Gina Rinehart và Andrew Forrest, những đại gia chủ yếu hoạt động trong lĩnh vực quặng sắt.

Vào thời điểm này năm ngoái, khi giá của quặng sắt cao cấp ủ rũ ở mức chưa đầy 40 đô la Mỹ/tấn, tài sản của Rinehart được Forbes ước tính ở vào mức 8,5 tỉ đô la Mỹ, giảm 3,2 tỉ đô la Mỹ so với tài sản của chính bà vào năm 2015, với yếu tố đóng góp vào sự sa sút chính là sự chuyển đổi 23,5% cổ phần trong công ty gia đình Hancock Prospecting cho bốn người con của bà.

Nhờ giá quặng sắt gần 80 đô la Mỹ/tấn, tài sản của Rinehart (đến từ danh mục đầu tư gồm nhiều tài sản quặng sắt) ước tính đã tăng trưởng thành 13,3 tỉ đô la Mỹ.

Với Forrest cũng tương tự, dẫu tài sản của ông dễ tính hơn vì nó tương tự với tài sản của Glasenberg, vì Forrest sở hữu một tỉ cổ phiếu trong công ty niêm yết trên sàn chứng khoán, Fortescure Metals Group.

Vào thời điểm này năm ngoái, khi giá cổ phiếu của Fortescue giảm còn 1,03 đô la Mỹ, cổ phần của Forrest trong công ty có giá trị khoảng 1 tỉ đô la Mỹ, chiếm đa số trong tài sản của ông được Forbes ước tính trong danh sách người giàu nhất nước Úc năm ngoái: 1,24 tỉ đô la Mỹ.

Ngày hôm nay là một câu chuyện rất khác biệt, với giá cổ phiếu của Fortescue tăng lên thành 4,37 đô la Mỹ, đủ để bổ sung ít nhất 3 tỉ đô la Mỹ vào tài sản của Forrest và nâng ông từ hạng 22 năm ngoái lên top 10 trong danh sách người giàu nhất nước Úc.

Than đá cũng là một loại hàng hóa khác đang giúp khôi phục những khối tài sản ở Úc.

Nhà sản xuất hàng đầu nước này, công ty đại chúng Whitehaven Coal có hai nhà đầu tư trụ sở tại Mỹ là Hans Mende và Fitz Kundrun, hai cổ đông cá nhân lớn nhất của công ty với cổ phần lần lượt gồm 114 triệu cổ phiếu (11,13%) và 124 triệu cổ phiếu (12,09%).

Vào thời điểm này năm ngoái, khi giá than giảm, cổ phiếu của Whitehaven được giao dịch ở mức thấp 25 cent. Giờ đây, giá cổ phiếu của họ là khoảng 2 đô la Mỹ, giúp tăng tám lần giá trị cổ phần của Mende lên thành 228 triệu đô la Mỹ và tăng mức tương tự cho Kundrun lên thành 248 triệu đô la Mỹ.

Những công ty khai mỏ đang chứng kiến đợt hồi sinh phi thường. Ngân hàng đầu tư UBS miêu tả trong báo cáo nghiên cứu trước dịp Giáng sinh là điều này sẽ giúp họ “in tiền” trong năm 2017, kết quả của giá kim loại tăng và chi phí hoạt động giảm.

Deutsche Bank lặp lại bình luận của UBS, nhấn mạnh rằng 2016 là “năm khởi sắc cho ngành khai mỏ. Sự kết hợp duy nhất trong hai thập kỷ giữa giá hàng hóa tăng, chi phí hoạt động giảm, vốn xảy ra chỉ một lần trong hai thập kỷ qua, đã tạo ra dòng tiền tự do kỷ lục và thay đổi vốn vay trong ngành một cách nhanh chóng.”

Sự thay đổi vốn vay này đã chứng kiến việc một số công ty mà chỉ mới năm ngoái còn nợ nhiều nay đã dần sạch nợ, còn những công ty khác đang trên bờ vực phá sản thì leo lên miệng vực.

Chẳng hạn, Fortescue đã trả cho những ngân hàng và những người nắm giữ trái phiếu của họ 4,7 tỉ đô la Mỹ trong vòng 18 tháng qua, hạ thấp lỗ ròng còn 4,2 tỉ đô la Mỹ để đạt được tỉ suất nợ trên vốn khá dễ chịu là 33%.

Hai hãng khai mỏ được quan sát gắt gao nhất là Rio Tinto và BHP Billiton. Báo cáo toàn năm của ngân hàng Deutsche cho năm lịch 2016 dự đoán Rio Tinto sẽ tăng trước thuế 30%  lên thành 16 tỉ đô la Mỹ,  và BHP Billiton tăng 71% lên thành 21 tỉ đô la Mỹ trong năm kết thúc vào ngày 30.6.

Sự trỗi dậy của lĩnh vực tài nguyên cũng đang được cảm nhận trong nền kinh tế Úc, với những con số tăng vọt trong dữ liệu thương mại mới nhất của chính quyền, thể hiện sự chuyển dịch từ tình trạng thâm hụt hằng tháng sang dư thừa lần đầu tiên kể từ đầu năm 2014.

Những yếu tố chủ đạo đóng góp vào sự chuyển dịch của nước Úc từ thâm hụt thương mại 790 triệu đô la Mỹ vào tháng 10.2016 sang thặng dư thương mại 860 triệu đô la Mỹ vào tháng 11.2016 (tháng gần nhất theo dữ liệu chính phủ) là do giá quặng sắt và than cao hơn, cùng và tăng xuất khẩu khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG).

Về thường niên, theo Westpac Banking, xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ của Úc trong 12 tháng tính đến tháng 11.2016 tăng 15,7%, còn nhập khẩu giảm 2,4%.

Một chỉ số then chốt cần theo dõi là giá trị của đồng đô la Úc, vốn chỉ tăng chút đỉnh từ mức 72 cent kể từ cuộc khởi sắc thương mại vào tháng 11.2016.

Nhưng manh mối về những gì có thể xảy ra có thể được tìm thấy trong bình luận từ Westpac nói rằng, thặng dư tháng 11.2016 là mức lớn nhất “kể từ mức cao nhất trong cơn bùng nổ điều khoản thương mại (terms-of-trade) của Úc vào cuối năm 2011.”

Khi đó, tỉ giá hối đoái của đồng đô la Úc là trên 1 đô la Mỹ, và đang trên đà đạt mốc 1,05 đô la Mỹ trước khi bị hạ giá khi giá hàng hóa tụt dốc. Nếu cơn hồi phục giá tiếp diễn, đồng đô la Úc có thể tăng trở lại, giúp đẩy mạnh những khối tài sản trong nội địa nước này theo hướng tích cực.