25 tuổi, James Proud kiếm được một phần tư tỉ đô la Mỹ nhờ tái phát minh cách con người ngủ. Và thành viên của Thiel Fellow này đang quyết tâm làm điều đó theo cách của riêng anh.

Văn phòng của James Proud được cải tạo từ hiệu bánh có tường bằng gạch ở quận Mission của San Francisco, cách nhà hàng thời thượng Central Kitchen của Thomas McNaughton, thành viên danh sách Forbes 30 Under 30, chỉ sáu dãy nhà. Song thế là đủ thời gian để thanh niên 25 tuổi này thể hiện quan điểm đối đầu toàn bộ hoặc một phần của thung lũng Silicon. Người than phiền về việc họ không tìm được tài năng là do họ không biết cách tuyển dụng. Còn những hãng đầu tư mạo hiểm truyền thống? Không cần thiết. Đến lúc chúng tôi đến nhà hàng thì anh đã chế nhạo toàn bộ cộng đồng công nghệ về những “ảo tưởng hoang đường thay đổi thế giới.”

Thái độ cực đoan này kèm với thân hình thấp đậm cùng gương mặt béo tròn khiến anh trông giống tay mọt sách trong phòng thí nghiệm trong trường trung học, hình ảnh của anh trước kia hơn. Proud thích mặc áo lạnh tay ngắn và quần nỉ, nếu cần diện thì mặc áo thun đen và không ăn rau, cá. Là gương mặt mới nhất trong đoàn quân những thần đồng ngạo mạn của thế kỷ 21 dưới hình hài của những Sean Parker, Mark Zuckerberg và Evan Spiegel, Proud sinh ra với cái mũi chĩa vào người khác. “Không ai có thể khiến tôi làm điều mình không thích,” anh nói. Anh cũng được nuôi dạy theo cách này.

James Proud thuộc lứa đầu tiên của Thiel Fellow, những người triển vọng (hiện là 122 và vẫn tăng thêm) đã nhận 100 ngàn đô la Mỹ (mỗi người) trong bảy năm qua từ tỉ phú “ngược sóng” Peter Thiel với điều kiện họ phải nghỉ ngang đại học. Và anh cũng là người thành công nhất. Trong vòng bốn năm qua, anh đã gọi được gần 40 triệu đô la Mỹ cho startup của mình, Hello, hiện có mức định giá khoảng 250 triệu đô la Mỹ. Gần đây anh đang gọi tài trợ bắc cầu (bridge financing), với mức định giá còn cao hơn, bao gồm một khoản đặt trước hai triệu đô la Mỹ trực tiếp từ chính vị cha đỡ đầu Thiel. Đó là khoản đầu tư cá nhân đầu tiên của ông vào một trong những nghiên cứu sinh (fellow) của ông. “James nổi bật ngay từ đầu nhờ vô cùng gan lì và quyết tâm,” Thiel nói.

Và giờ anh cũng giàu nữa. Proud vẫn sở hữu một nửa Hello, và điều này giúp anh góp mặt vào hàng ngũ những triệu phú có từ 100 triệu đô la Mỹ trở lên.

Xét về độ phổ quát, thị trường của Proud cũng ngang ngửa với ngành an táng hoặc thuế: giấc ngủ, thứ bỗng trở nên hấp dẫn hơn và kém tẻ nhạt hơn chính nó cách đây nhiều thiên niên kỷ. “Các bạn đang bắt đầu nhìn thấy một sự chuyển dịch trong những câu chuyện về giấc ngủ, như những gì xảy ra vào những năm 1980 đối với thể dục, và những năm 1990 và 2000 với thực phẩm hữu cơ  và cách ăn uống tốt cho sức khỏe,” Proud nói. Arianna Huffington đã gọi được bảy triệu đô la Mỹ cho ThriveGlobal, cung cấp gói sản phẩm và dịch vụ được thúc đẩy bởi ý tưởng rằng ngủ càng nhiều thì cuộc sống càng tốt hơn, và Casper, startup nệm sẽ sớm thay đổi cuộc đời bạn, đã gọi được 70 triệu đô la Mỹ.

Proud tập trung vào phần cứng, đặc biệt là một khối cầu có kích thước bằng quả bóng tennis đặt trên bàn nhỏ cạnh giường ngủ của bạn, và sử dụng nhiều loại cảm biến ẩn để theo dõi chuyển động cùng môi trường ban đêm xung quanh của bạn. Được gọi là Sense (Giác quan), thiết bị có giá 149 đô la Mỹ này đánh giá giấc ngủ của bạn trên thang điểm từ 0 đến 100 và cố gắng giúp bạn cải thiện điểm số này theo thời gian. Proud khẳng định đợt bán hàng vào kỳ nghỉ ra mắt Sense tại Target là sự kiện lớn nhất mà hãng bán lẻ này từng dành cho một thiết bị điện tử mới (Target phủ nhận).

Những đơn hàng lớn không đảm bảo thành công lớn, ít nhất không ngay lập tức. Một nguồn tin thân cận công ty cho biết dự báo doanh số nội bố cho năm 2017 là 250 ngàn thiết bị Sense, tức là doanh thu ròng ước tính 20 triệu đô la Mỹ. Con số này rất nhỏ ngay cả so với đối thủ đang suy yếu là Fitbit, nơi vừa kết thúc năm 2016 với doanh số hơn 2,3 tỉ đô la Mỹ, và ngay cả với quy mô này cũng khó mà có lãi.

Cừu đen - ảnh 1

Proud vẫn sở hữu một nửa Hello, và điều này giúp anh góp mặt vào hàng ngũ những triệu phú có từ 100 triệu đô la Mỹ trở lên.

Trong khi đó, bộ ba những người khổng lồ Amazon, Apple và Google lại quyết tâm gắn thiết bị kết nối với nhau lên mọi bề mặt có thể tưởng tượng được trên cơ thể bạn, và trong mọi ngóc ngách trong căn nhà của bạn.

Proud nghĩ gì về những đối thủ ngàn tỉ đô la Mỹ của anh? Hướng mắt nhìn lên từ đĩa sườn cừu và thịt heo nướng, anh giơ ngón tay giữa tỏ thái độ“Kệ xác họ.”

Đây là sự xấc xược mà Peter Thiel hẳn sẽ thích. Và chiến thuật này hẳn có tác dụng đối với Zuckerberg và Spiegel. Nhưng những sự ngạo mạn của tuổi trẻ đã có từ thời Icarus, và nó không kết thúc bằng sự kiện IPO. Trong thị trường phức tạp chứa đầy cạm bẫy cùng những kẻ thù xung quanh mình, Proud cuối cùng sẽ cho thấy liệu sự tự tin kiên định có là một phẩm chất doanh nhân cần thiết, hay sai lầm chết người. Tại hội nghị Forbes Under 30 ở Boston vào tháng 10 năm ngoái, Proud được hỏi sau hậu trường liệu anh đã gặp Richard Branson, người anh sẽ sớm ngồi cạnh trong một ban quản trị, hay chưa. “Câu hỏi thật sự là,” Proud đáp, “Branson đã bao giờ gặp tôi hay chưa.”

Proud lớn lên cách quê nhà London của Branson chỉ một tiếng đồng hồ. Cha anh làm cho dịch vụ dân sự Anh, còn mẹ anh là thư ký rồi làm thêm việc chất hàng lên kệ cửa hàng tạp hóa vào buổi tối. Proud thích vùi đầu vào phòng thí nghiệm máy tính hơn là kết bạn trên sân chơi. Ngày nhận lương đầu tiên vào tuổi 12, khi anh lập trang web cho một tay lừa đảo anh gặp thông qua diễn đàn mạng (anh dùng tiền thù lao mua điện thoại di động Sony Ericsson và máy nghe nhạc MP3 của hãng Creative Labs). Khi được thuê làm các dự án web, anh bắt đầu kiếm ra hàng trăm đô la Mỹ cho mỗi dự án. Có lúc tài khoản PayPal của anh còn bị đóng do anh không đủ tuổi, thế là anh nhận tiền mặt qua hộp thư, khiến cha mẹ anh thắc mắc.

Ở tuổi 17, Proud lập GigLocator, trang web tổng hợp thông tin vé xem hòa nhạc, và thuyết phục cha mẹ cho anh nghỉ học một năm để làm. Anh ăn uống bằng cách làm giả lỗ đục trên những phiếu khách hàng từ một chuỗi cửa hàng thịt gà Anh, Nando’s, hoặc những nơi khác trong lúc gặp gỡ những nhà đầu tư mạo hiểm và những nhà công nghệ châu Âu khác vào bữa trưa, và anh luôn để họ trả tiền. “Ngay cả khi đó, James đã có sự tập trung sắc bén về những gì anh sẽ làm trong vòng mười năm tới,” nhà sáng lập Spotify Daniel Ek, người gặp Proud chơi Ping-Pong trong thời gian đó, cho biết. “Thật hiếm khi thấy điều đó từ một người mà lẽ ra thường hướng chú ý đến con gái và trường học hơn.”

Proud đã có thể là người đầu tiên trong gia đình anh theo học đại học, song vào ngày nhập học, anh từ chối đến trường, bất chấp lời cầu khẩn của cha mẹ. Rồi vào một ngày tháng 9.2010, Proud tìm thấy cứu tinh của mình vào lúc 1 giờ sáng trong lúc xem buổi truyền hình qua mạng trực tiếp hội nghị TechCrunch Disrupt. Tại đây, Thiel thông báo học bổng nghiên cứu (fellowship) mang tên ông: một khoản trợ cấp 100 ngàn đô la Mỹ cho mỗi người trong số 20 thanh thiếu niên muốn bỏ học đại học để theo đuổi một giấc mơ khác. Proud quyết định tham gia ngay lập tức.

Khi Thiel chở những gương mặt lọt vào vòng chung kết đến đàn đúm tại San Francisco, Proud thấy quanh mình là những cậu trai Mỹ na ná nhau, những người đều từ chối đề nghị nhập học Harvard. Anh quay về London, chắc mẩm mình không được chọn. “Tôi còn ước gì mình không đến,” Proud nói. “Tôi sẽ phải quay trở lại ghét bỏ đời mình vì tôi thấy thế còn tốt hơn nhiều.” Nhưng vào tháng 4.2011, tổ chức của Thiel gọi để báo tin vui cho anh. Họ còn bảo anh cứ ngồi yên cho đến tháng 7. Dĩ nhiên, Proud đang vội và anh sẽ không nghe bất cứ ai ngăn mình. Anh nhanh chóng dốc hết tiền tiết kiệm để mua vé máy bay rồi yêu cầu Thiel gửi tiền đợt đầu tiên đến để anh khỏi phải ngủ ngoài đường. Họ chấp nhận.

Học bổng này thay đổi cuộc đời Proud, biến anh từ lập trình viên vô danh sống chung với bố mẹ thành thành viên trong lứa đầu tiên của những người trẻ thành công sớm (wunderkind). Dẫu có nằm ườn trên nệm khí và ghế bành trong gần hết năm tiếp theo, anh tận dụng được từng cánh cửa mà thương hiệu Thiel mở ra trên khắp thung lũng Silicon. Có thời gian Proud làm việc trong vườn ươm của Max Levchin (đồng sáng lập PayPal), và vào tháng 6.2012, anh bán GigLocator cho hãng tổ chức biểu diễn Peter Shapiro, giúp anh có được tấm ngân phiếu trăm ngàn đô. (“Đó là một gã trẻ tuổi khôn ngoan,” Shapiro nói.)

Proud nghĩ gì về những đối thủ nghìn tỉ đô la Mỹ của anh? Hướng mắt nhìn lên từ đĩa sườn cừu và thịt heo nướng, anh giơ hai bàn tay làm động tác “Kệ xác họ.”

Không lâu sau đó, Proud bắt đầu gọi vốn cho startup bí mật sau này trở thành Hello. “Tôi bảo: ‘Tôi sẽ chi bất cứ khoản tiền nào cậu muốn để tôi tham gia,’” Shakil Khan, nhà đầu tư từ sớm vào Spotify mà Proud kết bạn ở London, nói. “Cậu ấy bảo: ‘Tôi còn chưa định hình nó sẽ ra làm sao.’ Và tôi bảo: ‘Điều đó không quan trọng.’”

Ý tưởng ban đầu cho Hello là xây dựng phiên bản tốt hơn của loại vòng tay theo dõi hoạt động thể chất do FitBit và Jawbone tiên phong. Proud tuyển nhóm kỹ sư phần cứng trẻ và dành 18 tháng để phát triển bản mẫu, gồm dây đeo nam châm tương tự như loại về sau xuất hiện trên chiếc Apple Watch. Nhưng Proud dần thất vọng với tiềm năng của nó. Anh nhận ra không ai trong đội nhóm của mình đeo bất cứ sản phẩm hiện có nào trên cổ tay nhiều hơn vài tuần. Những cuộc thăm dò tiêu dùng cũng cho thấy kết quả tương tự, với số liệu ước tính khoảng 1/3 chủ nhân thiết bị đeo trên người (wearable) ngưng sử dụng thiết bị trong vòng sáu tháng đầu tiên. Chưa kể, cạnh tranh rất ác liệt. Google thông báo Android Wear vào tháng 3.2014, còn Apple Watch ra mắt vào tháng 9. Proud đã chậm chân trong lĩnh vực sản phẩm anh không còn tin vào nó. “Thế bạn sẽ làm gì? Bạn có trả lại tiền cho nhà đầu tư và để mọi người về nhà không?” anh hỏi.

Cơ hội xuất hiện khi Proud bay đến TP. New York để dự một bữa tiệc sinh nhật vào tháng 3.2014. Trong thế tiến thoái lưỡng nan, anh suy nghĩ về những sản phẩm không cần phải lúc nào cũng đeo trên người và đột nhiên anh nghĩ về mảng theo dõi giấc ngủ. Người ta thích tính năng này trên vòng đeo tay song lại không muốn đeo chúng đi ngủ. Anh họp đội của mình khi trở về và nói họ sẽ phải vứt bỏ một năm rưỡi công sức để làm lại từ đầu. “Tôi đã đeo bản mẫu của chiếc vòng tay trong hai tuần sau đó, để bám víu vào công sức chúng tôi đã bỏ ra,” nhà thiết kế công nghiệp đầu tiên của Hello, Rob Shook, nói. Proud cũng phải trình bày ý tưởng này cho nhóm nhà đầu tư giận dữ vừa rót khoảng bảy triệu đô la Mỹ trong vòng Series A trước đó chỉ một tháng. Nhằm xoa dịu họ, anh tặng thêm cổ phiếu bổ sung cho mọi người tham gia vòng gọi vốn, bao gồm Khan, David Marcus (giám đốc PayPal khi đó) và phó giám đốc Xiaomi Hugo Barra. “Nếu quyết định chuyển hướng đến trễ ba tháng, tôi không nghĩ công ty này sống sót được,” Dan Rose, phó giám đốc mảng liên minh của Facebook kiêm thành viên ban quản trị duy nhất ngoài Proud của Hello, cho biết.

BẢNG ĐIỂM: CÁC THÀNH VIÊN THIEL FELLOW LÀM ĂN RA SAO?

Năm 2011, Peter Thiel đưa ra kế hoạch táo bạo: Ông sẽ tặng cho nhóm thanh thiếu niên, mỗi người 100 ngàn đô la Mỹ để nghỉ học đại học và giúp họ xây dựng startup từ đầu. Kế hoạch nhanh chóng tạo tiếng vang và nhận được nhiều đơn đăng ký. Cuối cùng, 24 doanh nhân trẻ đã trở thành những Thiel Fellow đầu tiên. Trong vòng năm năm tiếp theo, lứa này đã đi theo những lộ trình rất khác nhau. Vài người kiên trì với ý tưởng ban đầu, còn nhiều người khác hoàn toàn thay đổi hướng đi. Và chỉ một số ít hoàn thành nghi lễ của thung lũng Silicon: gọi được tiền vốn cho startup của mình. —Matt Drange

 

Gọi vốn

Chỉ bốn người, tương đương 16% lứa Thiel Fellow đầu tiên, đã gọi được hơn một triệu đô la Mỹ kể từ khi nhận được đề nghị của Thiel. Paul Gu, đồng sáng lập Upstart, dẫn đầu nhóm khi gọi được 53 triệu đô la Mỹ cho nền tảng cho vay trực tuyến của anh. Andrew Hsu là người đầu tiên nhận vốn, khi đạt được 1,5 triệu đô la Mỹ cho Air Labs, công ty chế tạo trò chơi giáo dục cho trẻ em của anh.

Trung thành với kế hoạch ban đầu

Gần một nửa vẫn trung thành với dự án ban đầu của họ. Dale Stephens, chẳng hạn, đã ở lại startup anh sáng lập là UnCollege, chuyên tập hợp các chương trình “gap-year” (năm dành cho các hoạt động không liên quan tới nhà trường), trong khi Laura Deming ở lại hãng đầu tư mạo hiểm cho các dự án công nghệ sinh học của cô, Longevity Fund.

Đi học

Thiel Fellow không bắt buộc thành viên không được theo học đại học. Ít nhất năm người đã làm thế, bao gồm David Luan, người tốt nghiệp Yale và có một công ty về máy học (machine learning), Dextro.

Dính chặt lấy Thiel

Ít nhất ba thành viên,  không tính James Proud, tiếp tục giữ liên hệ với Thiel: Eden Full Goh, người thành lập công ty năng lượng mặt trời trước khi chuyển sang Palantir, hãng khai thác dữ liệu mà Thiel đồng sáng lập; Tom Currier, người tham gia Founders Fund của Thiel với tư cách doanh nhân nhiệm trú (entrepreneur-in-residence) sau khi thành lập Black Swan Solar; và Daniel Friedman, người nhận vốn từ FF Angel, một trong những công ty đầu tư mạo hiểm của Thiel, cho Thinkful, startup cung cấp những khóa học lập trình trực tuyến.

Đổi hướng

Khoảng một tá thành viên đã đổi hướng so với kế hoạch ban đầu của họ. Về phần mình, Sujay Tyle thành lập ra Hired, trang web tìm kiếm việc làm, rồi bỏ để gia nhập một trong những nhà đầu tư của Hired là Sherpa Ventures.

Việc dời khỏi lĩnh vực thiết bị đeo người của Proud mang Hello thoát khỏi một thị trường chật chội song đang mở rộng, ước tính sẽ có khoảng 67 triệu đồng hồ thông minh sẽ được bán ra trong năm nay, và khiến công ty trở thành nhà tiên phong trong một thị trường hoàn toàn mới. “Nếu nó có hiệu quả, nó có thể trở thành thiết bị tiêu dùng ngang ngửa với iPod,” Thiel nói. Một chữ “nếu” to đùng. Trong lúc tìm kiếm sự hậu thuẫn của giới khoa học, Proud tuyển Matthew Walker, giám đốc Phòng thí nghiệm về giấc ngủ & ảnh học thần kinh (neuroimaging) tại ĐH California, Berkeley làm giám đốc khoa học của Hello. Walker tin rằng thiếu ngủ là “bệnh dịch” trong những nước phát triển và Sense có thể giúp chữa trị điều đó. Sau một năm sử dụng, 71% người dùng Sense ngủ lâu hơn mức trung bình họ có trước đó, và 57% có thời gian thức dậy đều đặn hơn, công ty cho biết. Hello hi vọng sẽ làm tốt hơn khi họ thử nghiệm thêm nhiều phương pháp ngủ được cá nhân hóa khác.

Proud chứng minh có thị trường cho những sản phẩm chuyên về giấc ngủ, ít nhất trong số những người đón nhận đầu tiên, với chiến dịch Kickstarter thành công trong tháng 7.2014. Sau khi chạy đua để xây dựng bản mẫu phần cứng cơ bản và giao diện phần mềm có thể tiếp thị được, Hello tung ra chiến dịch bằng đoạn phim quảng cáo tài tình cùng mục tiêu huy động 100 ngàn đô la Mỹ. Chiến dịch làm tốt hơn kỳ vọng, đạt được một triệu đô la Mỹ chỉ trong bốn ngày đầu tiên và 2,4 triệu đô la Mỹ sau một tháng, chỉ bằng một phần tí hon của chiến dịch gọi vốn cộng đồng hùng mạnh của VR Oculus Rift. Mùa hè đó thành công vang dội, song vẫn còn rất nhiều việc phải làm để biến lời tiếp thị thành hiện thực, nên bốn chai sâmbanh ăn mừng trong tủ lạnh văn phòng vẫn không được khui cho đến dịp Lễ tạ ơn vừa qua.

Cừu đen - ảnh 2

 Bác sĩ giấc ngủ: Với giá 149 đô la Mỹ, Sense được thiết kế để theo dõi giấc ngủ của bạn và phân tích cách làm sao cho bạn ngủ tốt hơn.

Hello hứa hẹn giao hàng vào tháng 11.2014, song đã trì hoãn đợt giao hàng đầu tiên đến tháng 2 năm nay do những thách thức trong khâu sản xuất. Sense là hệ thống hai-bộ phận bao gồm thiết bị để bên giường – gồm hỗn hợp đèn LED, mạch điện và cảm biến để phát hiện ánh sáng, âm thanh, nhiệt độ và chất lượng không khí, tất cả được nhét vào một quả cầu nhỏ - và một “Sleep Pill” chạy bằng pin và kết nối Bluetooth, được kẹp vào gối để theo dõi chuyển động. Đội nhóm đã phải tự mình thiết kế nhiều công cụ sản xuất.

Tháng 6 tiếp theo đó, Hello mang về thêm 30 triệu đô la Mỹ tiền mặt với mức định giá 250 triệu đô la Mỹ từ những cái tên như Temasek Holdings, một quỹ đầu tư của Singapore, song phần còn lại của năm đó phải dành để sửa lỗi và viết lại những tính năng then chốt. Năm 2016, khi Amazon ra mắt Echo và Google hé lộ Google Home (cả hai thiết bị đều là những chiếc loa thông minh kết nối không dây và điều khiển bằng giọng nói), Proud thúc đẩy đội nhóm bổ sung thêm tính năng điều khiển bằng giọng nói cho mẫu Sense mới nhất được bán ra vào tháng 11 vừa qua.

“Thách thức lớn nhất luôn là: Bạn có thể hoạt động trong thị trường đủ lâu trước khi thiên hạ phát triển các bản sao với giá rẻ hơn và công năng tương đương?” Thiel nói. “Vấn đề này luôn khó khăn với phần cứng hơn là phần mềm.”

Không may, ngay cả phiên bản mới cũng mang đến cảm giác như sản phẩm chưa hoàn thiện đang tìm kiếm thị trường. Sau khi thử dùng trong một tuần, tôi thích tính mới lạ của Sense như chiếc đồng hồ báo thức với tính năng điều khiển bằng giọng nói hạn chế cùng khả năng tắt báo thức bằng cách vẫy tay ra hiệu. Nhưng với giá 149 đô la Mỹ, chức năng cốt lõi của nó rất không ổn định. Lẽ ra nó phải biết được khi nào bạn ngủ và thức, và phân tích những lần lăn lộn trên giường của bạn để xem bạn ngủ sâu được bao nhiêu tiếng.

Nhưng Sense chỉ diễn giải dữ liệu thu được từ chiếc kẹp trên gối của tôi thay vì chiếc vòng trên cổ tay của tôi, nên nó thường xuyên không biết được khi nào tôi ngủ dậy và thường nhầm lẫn chuyển động của vợ tôi với chuyển động của chính tôi. Ngay cả khi nó hoạt động chính xác, thì kết quả giấc ngủ và những thông số khác cũng không có gì là đột phá. Ai cũng biết dùng rèm tối giúp dễ ngủ còn chó sủa thì không.

Nhiều tín hiệu đáng cảnh báo khác cũng đang xuất hiện. Proud khoe có kệ trưng bày của Hello ở gần 700 cửa hàng Target trên khắp nước Mỹ, song chỉ kho hàng ở Oakland có một chiếc Sense trong một căn buồng phụ bên cạnh vài chiếc Apple TV và router không dây của Linksys. Một cuộc thăm dò của Best Buys khắp New York chỉ cho thấy một cửa hàng có chứa sản phẩm này còn những cửa hàng khác thì yêu cầu phải đặt trước. Và khi tôi mang Sense về nhà, tôi gần như từ bỏ quá trình cài đặt sau một giờ tìm cách (và thất bại) cắm dây sạc. Hello cho biết nhà sản xuất mới đã chế tạo cổng USB sai lệnh một mi li mét ở vài chiếc.

Dẫu còn nhiều câu hỏi dành cho Sense, Proud giờ đây xem bước chuyển mình mạo hiểm của anh như một tuyên ngôn luận văn của mình. Anh vứt bỏ những thiết bị cần được đeo (như Apple Watch) hoặc yêu cầu tương tác trực tiếp (như trợ lý gia đình từ Amazon và Google). Mục tiêu của anh là bao phủ 24 giờ trong ngày với vài thiết bị theo dõi sức khỏe “không cần dính vào người” như Sense. “Việc chúng tôi không thể chế tạo và tung ra chúng vào lúc này thật là bi kịch,” Proud xác nhận.

Proud sẽ cần đa dạng hóa dòng sản phẩm nhanh để tránh số phận của nhiều startup phần cứng khác như Pebble (cũng gây quỹ trên Kickstarter) đã đóng cửa vào tháng 12, và 3D Robotics (hãng làm máy bay không người lái), cũng đóng cửa sau khi tiêu 100 triệu đô la Mỹ vốn. Ngay cả những công ty niêm yết như Fitbit (giá giao dịch giảm 86% so với lúc đỉnh cao) và GoPro (giảm 90%) cũng vật lộn. “Một mặt, chế tạo sản phẩm phần cứng thì dễ hơn bao giờ hết,” Jan Dawson, phân tích viên tại Jacksaw Research cho biết. “Nhưng ở vài mặt khác, việc tăng sức cạnh tranh và xây dựng doanh nghiệp bền vững thì khó hơn bao giờ hết.”

Trong lúc đó, Proud phải trưởng thành với tư cách một nhà lãnh đạo của startup có 50 nhân viên đang cố cạnh tranh sòng phẳng với những công ty đông nhân viên và nhiều tiền hơn anh. Trong lúc bạn bè tán dương Proud là người thông thái trước tuổi, thì những nhân viên cũ của Hello lại miêu tả anh như một người thông minh, ưa mạo hiểm và thường đầu hàng trước những tình huống căng thẳng. “Bạn có thể nhìn thấy áp lực đè lên cậu ta, và đôi khi tôi nghĩ rằng tất cả là do cậu ta trẻ quá,’ một cựu kỹ sư Hello nói. “Cậu ấy thường chạy vội vào và bảo: ‘Chúng ta cần làm điều X vì ai cũng than phiền điều đó.’”

Thay vì kiên nhẫn duy trì kế hoạch dài hạn, Proud thường ngả về những quyết định bộp chộp. “Khả năng đón nhận mạo hiểm và quyết liệt là nền tảng trong việc ra quyết định của James, và cuối cùng nó có thể gây hại cho cậu ta,” một cựu nhân viên Hello từng làm việc sát sao với Proud trong hơn hai năm cho biết. “Nếu ngày đó không bao giờ đến, thì cậu ấy là thiên tài. Nếu nó đến, thì tín hiệu cảnh báo đã có  rồi đấy.”

Proud không phủ nhận mình có thể trở thành vị sếp đồng bóng. Tháng 12.2014, một kỹ sư có lịch bay tới Trung Quốc vào buổi sáng để cài phần mềm cuối cùng cho dây chuyền sản xuất của Sense, Proud quyết định bổ sung tính năng. CTO Tim Bart nói việc thay đổi bất cứ điều gì trong mã lệnh trễ như thế cũng là điên rồ, song Proud bất ngờ tin rằng Sense cần phải sáng lên và phát ra âm thanh khi nó được cắm điện lần đầu, giống khởi động máy vi tính.

Sau cuộc tranh cãi nảy lửa, Proud đạt được ý muốn của mình. Người kỹ sư hoàn tất lập trình sự thay đổi trên chuyến bay xuyên Thái Bình Dương, và nhờ kỹ năng và may mắn, họ đã tránh được việc gây lỗi cho sản phẩm cuối cùng.

Sự can thiệp trong phút cuối có phải là khoảnh khắc của một thiên tài sản phẩm giống Steve Jobs, hay đó là màn phô diễn quyền lực của một nhà sáng lập thiếu chín chắn? Trước mắt, phân tích hành vi của Proud là đơn giản và thẳng tuột: “À, tôi đã đúng.” 

"Giỏi hơn người khác không có gì vĩ đại; điều vĩ đại thực sự là vượt qua chính mình.". ---- Ernest Hemingway

Tạp chí Forbes Việt Nam

Số 52 tháng 09.2017

 Số 52 tháng 09.2017

TƯƠNG LAI CỦA GIÁO DỤC

CÁC DOANH NGHIỆP ĐANG ĐẦU TƯ VÀO THỊ TRƯỜNG GIÁO DỤC VIỆT NAM SẼ ĐEM LẠI NHỮNG THAY ĐỔI GÌ ?

DANH SÁCH ĐẠI HỌC TỐT NHẤT MỸ • GIÀU NHẤT SINGAPORE

Các số báo khác