Sau chín năm kể từ khi đầu tư vào Việt Nam, Randy Dobson, ông chủ của tập đoàn CMG.Asia không chỉ dẫn đầu ngành công nghiệp thể hình ở Việt Nam, mà còn tạo ra một hệ thống các công ty mà ông miêu tả là “hệ sinh thái tăng cường sự sống” – phục vụ cho nhu cầu trẻ, khỏe, đẹp. Đây là một ngành kinh tế mới chỉ ở giai đoạn khởi đầu.

Trả lời phỏng vấn tạp chí Forbes lần đầu tiên năm 2008, khi mới khai trương trung tâm thể hình hiện đại đầu tiên tại Việt Nam, tổng giám đốc Randy Dobson, khi đó 33 tuổi, cho rằng TP.HCM có thể có sáu câu lạc bộ thể hình, và Hà Nội sẽ có khoảng 2 - 3 câu lạc bộ.

Randy đã vượt qua chính mình một cách ngoạn mục hơn rất nhiều những gì anh đã từng hình dung. Số câu lạc bộ thể hình và yoga trên toàn quốc đã đạt con số 30 tính đến thời điểm này, nhưng đó chỉ là một phần trong hệ thống công ty do tập đoàn quản lý CMG.ASIA do anh sáng lập và sở hữu chính. Trong vòng vài năm qua, sau khi vượt trội trong vị trí dẫn đầu ngành kinh doanh các câu lạc bộ thể hình, Randy Dobson, chủ tịch của CMG.ASIA đã nhanh chóng tạo dựng một hệ thống các công ty với 18 thương hiệu khác nhau, kinh doanh trong một hệ thống mà anh gọi là “Life Enhancement Ecosystem – hệ sinh thái tăng cường sự sống,” phục vụ mọi nhu cầu về sức khỏe và làm đẹp, từ các câu lạc bộ thể hình và thẩm mỹ dành cho các độ tuổi và các nhóm thu nhập từ trung lưu tới thượng lưu, tới nhu cầu mua sắm, truyền thông giải trí xoay quanh việc tạo ảnh hưởng tích cực tới lối sống của người tiêu dùng. Năm 2016, công ty cổ phần CMG.ASIA cho biết doanh thu của toàn hệ thống đạt 75 triệu đô la Mỹ, mức tăng vọt từ 48 triệu đô la Mỹ năm 2015. Randy dự tính doanh số năm 2017 sẽ đạt 110 triệu đô la.

“Tôi nghĩ tầng lớp trung lưu ở Việt Nam đang tăng nhanh hơn tốc độ tôi có thể xây dựng các câu lạc bộ, và tôi nghĩ điều này sẽ còn tiếp tục,” Randy nói. “ Mười năm trước, khi nhìn vào Việt Nam, tôi thấy một thị trường ổn định về chính trị, dân số rất trẻ và chỉ có một ngôn ngữ chung. Một thị trường đồng nhất như vậy rất dễ tạo ảnh hưởng.”

Ở tuổi 41, Randy Dobson trông không khác gì so với 10 năm trước: trẻ trung, cơ bắp, thể hình đẹp như một người mẫu nam. Randy cũng thường xuyên xuất hiện bên cạnh những ca sĩ, hoa hậu nổi tiếng của Việt Nam. Anh trả lời phỏng vấn Forbes Việt Nam tại trung tâm yoga mới ở Thảo Điền Pearl ở quận 2, TP. HCM, nơi thể hiện rõ nhất “sân chơi” mà CMG.ASIA đang tạo ra. Tại đây họ vừa mở UFC Gym dành cho những người yêu thích tập luyện các môn võ hiện đại, theo mô hình nhượng quyền từ Mỹ mà Việt Nam là nơi đầu tiên ở châu Á mà UFC chọn ra mắt. Ngay bên cạnh là trung tâm Yoga Plus và cạnh đó nữa là trung tâm Cali Kid, mô hình tập thể hình dành cho trẻ con từ sáu tháng tới 12 tuổi. Khi đứa trẻ lớn lên, nó có thể trở thành thành viên của các câu lạc bộ thể hình California. Đối diện với các câu lạc bộ thể hình hiện đại này là Eri International, thẩm mĩ viện dành cho nhu cầu làm đẹp ít xâm lấn bằng công nghệ hiện đại và các trị liệu nội tiết. Người ta cũng có thể mua những bộ đồ và thiết bị tập luyện mới nhất tại đây, từ giày thể thao, quần áo tập, thảm yoga, tới găng đấm bốc. Các trung tâm của CMG.ASIA, như trung tâm tại Thảo Điền Pearl được thiết kế hiện đại, sang trọng và mang đậm tính giải trí cao. Nó không chỉ là nơi để tập và làm đẹp, mà còn là nơi thư giãn, giải trí.

“Ý tưởng của chúng tôi là tạo dựng hệ sinh thái cho phép tích hợp tất cả mọi khía cạnh của việc sống khỏe mạnh và năng động,” Randy nói về mô hình kinh doanh mà anh tạo dựng. “Đó là một hành trình mà chúng tôi muốn là giải pháp cho bạn, kể từ khi chào đời cho đến khi bạn nhắm mắt.”

Tạo dựng ngành “tăng cường sự sống” - ảnh 1

 Randy Dobson, ông chủ của tập đoàn CMG.Asia không chỉ dẫn đầu ngành công nghiệp thể hình ở Việt Nam, mà còn tạo ra một hệ thống các công ty mà ông miêu tả là “hệ sinh thái tăng cường sự sống” – phục vụ cho nhu cầu trẻ, khỏe, đẹp.

Hệ thống câu lạc bộ thể hình của California (CFYC) hiện có 150 ngàn thành viên – những người mua thẻ tập dài hạn. Nhưng số lượng khách hàng mà CMG có thể tạo ảnh hưởng còn lớn hơn nhiều. Trong vòng ba năm qua, kể từ khi quỹ đầu tư Mizuho của Nhật mua 10% cổ phần của California Fitness với giá 15 triệu đô vào năm 2013 – thương vụ đầu tư định giá CFYC ở mức 150 triệu đô la, Randy đã nhanh chóng phát triển công ty bằng việc đầu tư xây dựng một loạt công ty trong “hệ sinh thái tăng cường sự sống.” Giờ đây, ngoài CFYC, hệ thống công ty mà CMG.ASIA đầu tư và quản lý chia thành bốn nhóm chính: Nhóm công ty gồm các trung tâm thể hình, trong đó có năm thương hiệu trung tâm thể hình cho mọi lứa tuổi; nhóm các trung tâm sức khỏe gồm hai thương hiệu; nhóm bán lẻ gồm 27 cửa hàng bán lẻ hàng thể thao; nhóm truyền thông giải trí, trong đó các kênh online, các công ty quản lý người nổi tiếng, các công ty sản xuất nội dung có thể truyền tải những thông điệp về lối sống khỏe, năng động.

Trong mô hình kinh doanh khép kín này, ở trung tâm của dịch vụ là các trung tâm thể dục thể hình, và bên cạnh việc đáp ứng nhu cầu duy trì một lối sống khỏe mạnh là nhu cầu làm đẹp, nhu cầu trẻ mãi, nhu cầu được giải trí. Randy giải thích về ý tưởng này: “Một khi tôi đã vất vả để kiếm được một khách hàng, đã kéo được bạn vào môi trường của tôi –thì tại sao tôi lại để bạn ra đi khi bạn phát triển tới một giai đoạn mới trong cuộc đời bạn? Chúng tôi phát triển Yoga Plus, mô hình tập trung vào những phụ nữ có học vấn cao, các phụ nữ đi làm và kể cả các bà mẹ đang nuôi con; chúng tôi có UFC Gym, không chỉ là tập trung của các loại võ thuật mà là nơi dành cho những người muốn tập luyện mạnh mẽ hơn. Rồi chúng tôi có Centoryon, là dịch vụ đẳng cấp cao cho những doanh nhân, nhà quản lý cấp cao. Chúng tôi giữ khách hàng trong môi trường của mình, một trung tâm mà mọi thứ đều phát triển xung quanh những trung tâm thể hình.”

Những nhà kinh doanh hàng đầu trong lĩnh vực thể hình và sức khỏe quốc tế ca ngợi Randy Dobson về mô hình kinh doanh mang tính tiên phong mà anh đang tạo ra tại Việt Nam. Mark Mastrov, nhà sáng lập và chủ tịch công ty New Evolutions Ventures (sở hữu thương hiệu nhượng quyền UFC), hiện sống ở California, Mỹ, đánh giá mô hình kinh doanh này là một ý tưởng “xuất sắc”. Ông nói với Forbes Việt Nam: “Không có ai tập hợp được tất cả lại với nhau như cách Randy làm. Anh ấy đi khắp thế giới, quan sát cách người ta làm ở mọi nơi, và gói lại trong một công ty.”

Mastrov là tên tuổi lớn trong lĩnh vực này tại Mỹ. Ông là nhà sáng lập ra chuỗi thể hình 24HourFitness ở Mỹ và đồng chủ sở hữu đội bóng rổ Sacromento Kings và là đối tác của Randy ở Việt Nam trong thời gian đầu, trước khi Randy mua lại cổ phần của ông và Eric Levine, một đối tác khác, khoảng 18 tháng sau khi đầu tư vào Việt Nam. Randy Dobson coi Mastrov như người thầy (mentor) của mình. Anh bước vào nghề từ khi còn rất trẻ. Ở tuổi 18, anh đã trải qua những cú sốc lớn đầu đời: ly dị, và ngành du lịch mà anh chọn đang bị khủng hoảng vì sự xuất hiện của công nghệ. Anh bắt đầu đi tập ở một phòng gym gần nhà để vượt qua giai đoạn khó khăn, và quyết định làm việc trong ngành thể hình.

Randy kể: “Tôi nhớ rằng sau vài năm trong ngành này, tôi nhận ra rằng ngành này có thể bị thay đổi hoàn toàn (disrupted) nếu tự nó không thay đổi. Đó là cuối thập niên 1990 khi rất nhiều phòng gym phá sản.”

Chúng tôi là một công ty bán hàng và tiếp thị tình cờ hoạt động trong lĩnh vực thể hình. Chúng tôi dồn hết năng lượng vào bán hàng và tiếp thị, và khác với những ngành hàng khác, chúng tôi bán một thứ rất khó nắm bắt, một giấc mơ, cho nên bạn thực sự phải rất mạnh mẽ trong cách bạn trình bày lối sống đó, giấc mơ đó.” —Dane Fort

Randy bắt đầu làm việc cho Mark Mastrov, người được coi như bố già của ngành thể hình, sau khi công ty 24HourFitness của Mark mua lại phòng gym nơi anh làm việc. Lúc đó anh còn là nhân viên quèn, nhưng có tiềm năng, nên được thăng chức rất nhanh. Ở tuổi 23 anh đã đảm nhận vị trí điều hành công ty ở khu vực. Năm 25 tuổi, anh được gửi qua Hong Kong để phụ trách bán hàng và tiếp thị. Mark Mastrov miêu tả Randy là “một trong những người giỏi nhất của chúng tôi ở châu Á.”

Randy kể, ý tưởng về việc xây dựng công ty tập trung vào lối sống đến với anh từ rất sớm, sau 5 – 6 năm trong ngành thể hình. “Tôi nhớ đã nói chuyện với Dane Fort khi anh ấy mới 19 tuổi và đang làm việc cho tôi ở Seattle. Tôi bảo anh ấy ‘ngành này sẽ không giống như ngày hôm nay đâu, nhưng tôi tin rằng chúng ta đang bước vào một kỷ nguyên vàng của sức khỏe vì khi người ta no đủ thì sẽ quan tâm hơn tới sức khỏe và mong muốn trường thọ. Và nếu chúng ta có thể ở đúng vị trí – vì không ai hiểu ngành này hơn chúng ta – thì chúng ta có thể bắt đầu xây dựng nó.”

Năm 2005, khi Mark bán 24HourFitness, Randy quyết định xây dựng công ty riêng của mình. Mark đề nghị làm đối tác và giúp góp vốn. Mark nói: “Tại sao anh không rủ tôi làm đối tác? Chúng ta sẽ tìm một thị trường mới mà công ty chưa có mặt tôi sẽ đầu tư cho anh.” Randy đi khắp châu Á để tìm hiểu cơ hội và quyết định chọn Việt Nam làm nơi đầu tư. Năm 2008, Randy tạo dựng công ty tại Việt Nam và cùng Mark mời thêm Eric M. Levine, một doanh nhân Mỹ khác cũng từng là đối tác của Mastrov ở châu Á, để mở trung tâm đầu tiên dưới thương hiệu California Wow. Eric Levine khi đó đang điều hành chuỗi phòng gym California Wow tại Bangkok. Sau 18 tháng,  Randy quyết định mua lại cổ phần của hai đối tác trong công ty và độc lập xây dựng công ty tại Việt Nam theo tầm nhìn của mình.

California Fitness bắt đầu với một đội ngũ những người giỏi nhất trong nghề, được đào tạo qua mô hình  kinh doanh thành công của 24HourFitness. Dane Fort, tổng giám đốc (CEO) của CMG hiện nay, cũng là người làm việc cùng Randy Dobson từ thời ở Mỹ, cùng anh sang Hong Kong và sau đó tới Việt Nam, cho biết bí quyết xây dựng công ty của họ rất đơn giản: tập trung vào bán hàng và tiếp thị. Cùng với việc đầu tư gần năm triệu đô la Mỹ vào trung tâm thể hình đầu tiên tại Hùng Vương, quận 5, trung tâm thể hình hiện đại nhất ở Việt Nam vào thời điểm bấy giờ, họ dốc toàn lực vào việc bán hàng và tiếp thị, sử dụng đội ngũ bán hàng đông đảo để thu hút hội viên. Các nhân viên bán hàng khi đó chủ yếu thuyết phục khách hàng ra quyết định mua thẻ hội viên ngay trong ngày để có được mức giá ưu đãi, hoặc không thể có mức đó nữa. Chiến lược có hiệu quả, ngay từ đầu họ đã bán được rất nhiều thẻ hội viên, và liên tục tăng số lượng. Dane Fort nói: “Chúng tôi là một công ty bán hàng và tiếp thị tình cờ hoạt động trong lĩnh vực thể hình. Chúng tôi dồn hết năng lượng vào bán hàng và tiếp thị, và khác với những ngành hàng khác, chúng tôi bán một thứ rất khó nắm bắt, một giấc mơ, cho nên bạn thực sự phải rất mạnh mẽ trong cách bạn trình bày lối sống đó, giấc mơ đó.”

Thời điểm ban đầu không hoàn toàn thuận lợi với California Fitness. Khi mở những trung tâm thể hình đầu tiên năm 2008, họ phải trả giá thuê địa điểm cao chót vót, giá thuê “điên khùng”, theo miêu tả của Dane. Cuộc suy thoái kinh tế sau đó, giai đoạn 2009 – 2012, khiến cho nhiều nhà đầu tư cùng ngành chần chừ không tham gia vào thị trường, hóa ra lại là cơ hội vàng cho California Fitness, vì giá thuê bất động sản giảm xuống, cùng thời điểm với việc các nhà phát triển bất động sản trong nước tăng cường đầu tư mở rộng các trung tâm thương mại và các tòa cao ốc. Chớp cơ hội giá thuê giảm, họ mở thêm hơn 10 trung tâm bằng chính nguồn doanh thu mà không cần đến vốn vay. Việc quỹ Mizuho góp vốn sau đó, cộng với việc tiếp cận nguồn vốn dễ dàng hơn trong vòng ba năm qua, là cơ hội vàng để Randy biến ý tưởng xây dựng nền tảng kinh doanh “Tăng cường sự sống” thành hiện thực. Thông qua Mizuho, Randy gặp được bác sĩ Eri, một trong những bác sĩ hàng đầu về chống lão hóa ở Nhật, và trong vòng hai năm tạo dựng được mối quan hệ hợp tác để lập Eri International clinic chuyên các trị liệu làm đẹp và trẻ hóa. Đã có năm trung tâm Eri International được mở ra tại Việt Nam trong vòng hơn một năm sau đó. Trong suốt quá trình này, CMG.ASIA chứng tỏ họ là người đi đầu, có khả năng quản trị, phát triển kinh doanh giỏi hơn tất cả những người khác trong ngành thể hình.

Thời gian đầu, công ty tập trung rất nhiều vào việc xây dựng năng lực bán hàng cho đội ngũ nhân viên Việt Nam. Họ đã đầu tư khoảng 800 ngàn đô la Mỹ, trong đó có sử dụng sự tư vấn của các công ty của Tony Robbins, bậc thầy về phát triển quản trị và phát triển năng lực cá nhân, thiết kế một hệ thống đào tạo trực tuyến cho riêng công ty, đưa vào các yếu tố của ngành và văn hóa Việt Nam. CMG.ASIA hiện nay có khoảng 3.600 nhân viên, trong số đó có 600 người là nhân viên bán hàng và khoảng gần 1.000 người là các huấn luyện viên cá nhân. Đội ngũ này gần 95% là người Việt, trong đó có nhiều người làm ở những vị trí quản lý cấp cao. Những người đứng đầu đã xây dựng nên một văn hóa đặc biệt tại đây, nơi sự phấn khích và năng lượng tích cực luôn bao trùm và chủ đạo trong cách các nhân viên đối xử với nhau cũng như với khách hàng. Dane cho rằng đây là điều khiến cho các hội viên của California Fitness yêu thích việc đến phòng gym. Tỉ lệ một thành viên đến phòng gym trung bình trên toàn cầu là 3 lần/tháng. Riêng ở California Fitness, tỉ lệ là 10 lần/tháng. Người Việt Nam luôn đặt sức khỏe lên ưu tiên hàng đầu, điều này đã được chứng minh bằng các kết quả nghiên cứu thị trường. (xem biểu đồ)

Đặc thù của ngành kinh doanh này là bán thẻ hội viên. Họ bán hàng và thu rất nhiều tiền từ sớm, và vì thế đòi hỏi nguyên tắc quản trị tài chính chặt chẽ và thông minh. Quá trình phát triển công ty của Randy, từ California Fitness tới tập đoàn CMG.ASIA hiện nay cho thấy họ biết cách sử dụng tiền vốn huy động và nguồn tiền thu về một cách hiệu quả. Mark Mastrov nhận xét rằng đây chính là điều giúp cho CMG phát triển tốt. “Randy và đội ngũ của anh ấy điều hành kinh doanh hiệu quả và khá cẩn trọng.”

Có nhiều nhà đầu tư khác cũng đang tham gia vào ngành này: mở chuỗi phòng tập thể hình hiện đại, đầu tư vào các viện thẩm mĩ. Tại Hà Nội và TP. HCM, có thêm một số chuỗi trung tâm thể hình mới, điển hình như Elite Fitness của Đoàn Quốc Huy, con trai ông chủ BIM Group. Nhưng chưa có công ty nào xây dựng được hệ sinh thái như cách mà CMG.ASIA đang làm. Dane tự tin rằng không ai có thể làm tốt hơn họ trong ngành thể hình. Cao khoảng 2 mét, thân hình lực lưỡng, nhanh nhẹn, Dane là tuýp người sinh ra để điều hành các trung tâm thể hình. Anh quản trị việc kinh doanh của CMG không chỉ bằng kỹ năng quan hệ con người mà bằng các con số: anh theo dõi mọi hoạt động, thu chi hằng ngày qua hệ thống số liệu thống kê để đảm bảo tính hiệu quả tối đa. Anh nói: “California ở trong DNA của tôi. Đặt tôi trước đối thủ nào, bất kỳ lúc nào tôi cũng có thể đánh gục họ. Tôi không để cho ai lấy đi thị phần của chúng tôi được, vì đây là tất cả những gì tôi biết.”

Randy tự tin về hệ thống và đội ngũ của mình,  và không ngại đối thủ cạnh tranh. Anh nói: “Tôi luôn thấy mình trong ngành tăng cường sự sống, và thể hình chỉ là một phần của nó. Tôi không thấy ai làm được việc chúng tôi đang làm. Tôi không nghĩ các nhà điều hành gym khác làm tốt như chúng tôi, nhưng người ta có thể tranh luận là họ thích phòng gym khác hơn – tôi nghĩ thế thì tuyệt, tôi vẫn có thể tạo thêm được giá trị cho cuộc sống của bạn. Bạn có thể không phải là hội viên phòng gym của tôi, nhưng tôi cá bạn vẫn sẽ đến với hệ sinh thái của tôi.”

Để xây dựng nền tảng hiện nay của CMG.ASIA, Randy không chỉ đầu tư mở rộng các thương hiệu riêng, mà còn đầu tư vào các công ty khởi nghiệp khác cùng trong hệ sinh thái đang tạo dựng, chẳng hạn như hellobacsi, ứng dụng cung cấp thông tin về sức khỏe, hoặc YEAH1.CMG, công ty sản xuất và phát hành phim, CA360, công ty truyền thông đa phương diện, RED2, công ty giải pháp tiếp thị số.

Randy và đội ngũ của anh thực hành chính cái mà họ tìm cách bán cho khách hàng: họ tập luyện thường xuyên, làm đẹp trong các dịch vụ của họ, luôn luôn trông khỏe mạnh, sung sức và lạc quan. Dane tin vào quy luật hấp dẫn: bạn hấp dẫn thứ mà bạn mong muốn và tập trung vào. Anh cho rằng môi trường làm việc ở Việt Nam cũng có những khó khăn và trắc trở như bất kỳ nơi đâu, nhưng anh tập trung vào sự lạc quan. “Không nơi nào trên thế giới tôi muốn sống như chính nơi đây và vào lúc này. Không nơi nào trên thế giới có sức tăng trưởng của lớp trung lưu tới 31% mỗi năm như ở Việt Nam. Tôi nghĩ thời điểm của chúng tôi ở đây là tuyệt diệu.”

Randy và vợ, Mabel Mak, người Canada sống tại Hong Kong, cùng sở hữu tới 90% của CMG.ASIA thông qua quỹ tín thác gia đình. Dù có ý định nhân rộng mô hình kinh doanh ra khu vực, Randy vẫn cho rằng tương lai lâu dài của anh là tại Việt Nam: “Với gần 100 triệu dân ở đất nước này, thật sự là không có ai phấn khích về Việt Nam bằng tôi!”. 

 

Nghệ thuật lãnh đạo của Randy Dobson

Randy Dobson chia sẻ một vài bí quyết đã giúp anh xây dựng công ty với 3.600 nhân viên đang đứng đầu ngành thể hình tại Việt Nam.

Forbes Việt Nam: Thách thức lớn nhất với anh khi kinh doanh ở một đất nước mới là gì?

Randy Dobson: Tôi phải nói rằng điều hành kinh doanh ở một đất nước hoàn toàn mới là thử thách lớn. Nếu từ Mỹ tôi tới thẳng đây, thì không thể nào làm được như thế này. Việt Nam là nước thứ bảy mà tôi làm việc, cho nên tôi đã quen với những thách thức đa văn hóa. Và tôi hiểu tôi không thể đến đây và tìm cách thay đổi hàng ngàn năm văn hóa. Bạn phải hiểu, tôn trọng văn hóa. Vì vậy việc tôi làm là ươm trồng một văn hóa riêng trong công ty của mình. Và bởi vì nhân viên trong công ty đến từ 30 quốc tịch khác nhau.

Chúng tôi yêu quý và tôn trọng văn hóa Việt Nam. Thách thức lớn nhất là hiểu rằng bạn phải tạo ra một văn hóa bên trong thật mạnh và bạn không thể đấu tranh với văn hóa bên ngoài đang tồn tại. Đó là sự ươm mầm, trồng cấy. Tôi đã không thể làm thế nếu tôi không làm việc trong những nền văn hóa khác trước khi tới đây.

Tôi cũng có một đội ngũ địa phương tuyệt vời mà tôi sẵn sàng chết vì họ (tôi biết họ sẵn sàng chết vì tôi). Tôi không thể xây dựng được công ty mà không có họ. Tôi tự hào về khả năng của mình trong việc nhận ra năng lực tiềm ẩn trong mỗi người và thúc đẩy họ phát triển hết năng lực của mình, và họ cũng rất trung thành. Họ là tai, mắt của tôi, là tất cả.

Forbes Việt Nam: Trong 10 năm qua, có lúc nào anh cảm thấy bị bế tắc, muốn bỏ cuộc không?

Randy Dobson: Không bao giờ. Thử thách khiến tôi mạnh mẽ hơn. Dĩ nhiên có những lúc cảm thấy nản lòng, nhưng tôi chưa bao giờ bỏ cuộc.

Forbes Việt Nam: Điều gì khiến anh nản lòng nhất?

Randy Dobson: Những quy định, luật lệ trói buộc, những người không biết giữ lời. Những thứ chúng ta thường xuyên gặp phải. Nhưng cuối cùng thì, tôi tin rằng 90% thành công trong cuộc đời, đặc biệt trong kinh doanh, là tâm lý. Bạn cần có chiến lược, kỹ năng, tôi không nói là những điều đó không quan trọng. Nhưng nếu bạn có chiến lược tốt nhất và kỹ năng đỉnh nhất mà cách suy nghĩ sai lệch, bạn vẫn sẽ thất bại. Nếu bạn có tâm lý và cách suy nghĩ vững vàng, thì ngay cả khi bạn không có chiến lược và kỹ năng, rồi bạn cũng sẽ có. Khi tôi bắt đầu cách đây 10 năm, tôi không có chiến lược hoàn hảo. Kinh doanh là đề giải quyết các vấn đề. Tôi phải nhìn vào nguồn lực, và nguồn lực của tôi chính là thời gian, những người tôi làm việc cùng, và tiền. Làm thế nào để tối đa hóa nó? Một kỹ năng quan trọng khác, ngoài việc nhận ra tài năng trong nguồn nhân lực, chính là biến những điều phức tạp thành đơn giản. Nghệ thuật lãnh đạo chính là ở chỗ tối đa hóa nguồn lực và giải quyết các vấn đề.