Mobileye của Israel đang muốn nhanh chóng qua mặt Google trong lĩnh vực thương mại hóa xe hơi tự hành.
Ra sức qua mặt Google - ảnh 1

CEO Mobileye Amnon Shashua đang đặt cược vào công nghệ bản đồ hóa độ phân giải cao, giúp định vị địa điểm cho xe tự hành hiệu quả hơn. —ảnh: Ronen Goldman

Mỗi sáng, Amnon Shashua mất 20 phút để đi xe đến văn phòng ở Jerusalem. Cũng không phải lộ trình quá tệ, đặc biệt là chiếc Audi A7 của ông chủ động làm phần lớn công việc lái xe. “Tôi buông vô lăng và để xe tự chạy,” Shashua, 56 tuổi, nói. “Vui lắm.” Vui, nhưng không hẳn “vô lo.” “Tôi luôn phải cảnh giác,” ông nói.

Cùng với Ziv Aviram, 57 tuổi, Shashua là nhà đồng sáng lập Mobileye, công ty cung ứng phần mềm tự hành cho xe hơi hàng đầu. Ông biết rõ hơn ai hết rằng xe tự hành vẫn còn cần phải cải thiện nhiều. Với tốc độ đường cao tốc và dưới một số điều kiện nhất định, việc lái xe không cần chạm vô lăng đã thành hiện thực như Tesla Motors đã minh chứng bằng hệ thống Autopilot. Hệ thống này cũng dựa vào phần mềm camera của Mobileye như hai hãng Audi và Cadillac. Xe tự hành có thể trở nên nguy hiểm trong những tình huống phức tạp dễ nảy sinh trong nội thành, chẳng hạn như nhập vào làn xe khi tới vòng xoay. Nhưng trí tuệ nhân tạo, lĩnh vực đang tiến triển nhanh hơn tiên liệu của bất cứ ai trong ngành xe hơi, đang giúp giải quyết điều này. Nhưng nhiều khả năng vẫn phải cần một thập niên nữa cho tới khi xe hơi đủ thông minh để tự điều khiển trong mọi thời điểm mà không cần con người can thiệp.

Sau hai năm kể từ khi đợt IPO trị giá 890 triệu đô la Mỹ, Mobileye có kế hoạch thông minh để đẩy nhanh tốc độ, và kế hoạch này khác xa so với Alphabet, công ty mẹ của Google và cũng là đối thủ lớn nhất của Mobileye trong cuộc chạy đua tới tương lai của xe tự hành. Những vi xử lý phần mềm EyeQ của Mobileye đang được hơn 90% hãng xe hơi trên thế giới sử dụng để giúp xe hơi giữ đúng làn và phanh khẩn cấp. Giờ đây, trong dự án hợp tác cùng ba trong số những nhà sản xuất xe hơi lớn nhất thế giới, Mobileye đang tung ra những công nghệ định vị độ phân giải cao mới nhất, sử dụng những vi xử lý này thu thập dữ liệu từ số đông, theo thời gian thực từ các phương tiện xung quanh và định vị chiếc xe sao phù hợp với đèn giao thông, tín hiệu đánh dấu làn xe và những vật thể khác. Cùng với camera và những cảm biến khác như radar, bản đồ được cập nhật liên tục sẽ cung cấp nguồn thông tin bổ sung giúp Mobileye nhanh chóng nhân rộng những tính năng tự lái cho nhiều xe hơn.

“Bản đồ hóa (mapping) là cách để hạ tiêu chuẩn” cho xe tự hành cho đến khi trí tuệ nhân tạo thật sự sẵn sàng, Shashua nói. General Motors sẽ có công nghệ này trước, thông qua mạng lưới OnStar của họ, rồi sau đó là Volkswagen và Renault-Nissan vào năm 2018. Tổng cộng ba hãng này sản xuất đến 30% xe hơi trên thế giới, mang lại số lượng lớn mà Mobileye cần để biến những bản đồ lấy dữ liệu từ nguồn đám đông thành hiện thực. Những nhà sản xuất xe hơi khác trên toàn cầu cũng đang xếp hàng để sử dụng công nghệ này, Shashua cho biết.

“Chúng ta đang ở thời điểm mà các hãng sản xuất xe hơi không chỉ chăm chăm tìm kiếm giá rẻ nhất. Họ đang tìm kiếm lực lượng dẫn đầu”

Lộ trình của Mobileye khác biệt và nhiều khả năng sẽ nhanh hơn công nghệ mà Google đang phát triển bằng chiến lược “tên bắn” của mình. Google muốn nhảy vọt trực tiếp vào thời đại tự hành và đã phát triển được xe mẫu không có vô lăng hay pê-đan. Những xe mẫu này hoặc những loại xe được lắp đặt đặc biệt khác đã chạy được khoảng 2,5 triệu km nhằm hoàn thiện công nghệ.

Nhưng những đợt chạy thử này luôn giới hạn trong phạm vi cung đường đã được Google định hình và chú giải kỹ càng gần trụ sở tập đoàn ở Mountain View, California, và ba thành phố khác. Những bản đồ này có nhiều chi tiết hơn bản đồ GPS trong điện thoại thông minh và xe hơi hiện nay. Tuy bản đồ GPS chính xác trong vòng khoảng 10m, những bản đồ phân giải cao đo lường chi tiết trong vòng chỉ vài cm, ghi nhận mọi thứ từ chiều cao của vỉa hè đến bề rộng của giao lộ và vị trí chính xác của biển dừng xe, giúp tạo ra hình ảnh 3-D của môi trường quanh chiếc xe. Xe của Google chuyển động bằng cách so sánh dữ liệu thu thập được từ nhiều bộ cảm biến, gồm máy quét laser trên mui xe và các bản đồ 3-D ghi nhận được này. Những hệ thống radar sử dụng tia laser (còn gọi là “lidar”), thường cồng kềnh và đắt đỏ, nhưng hiện đang ngày càng nhỏ và rẻ hơn.

Vấn đề lớn hơn cả là những tấm ảnh scan nhiều chi tiết đường phố thường “ngốn” nhiều băng thông. Một tiếng thu thập dữ liệu 3-D tương đương với lượng dữ liệu sử dụng trong 20 năm của chiếc smartphone, theo Rod Lache, nhà phân tích tại Deutsche Bank. Tuy khả năng bản đồ hóa của Google là “điều tuyệt diệu,” Lache nói, nó rất khó để quy mô hóa. “Có khoảng 6,5 triệu km đường trên nước Mỹ, và 1/3 trong số chúng chưa được lát,” ông nói. “Làm thế nào để Google hay bất cứ bên nào muốn làm điều này để scan tất cả?” Ngay cả khi làm được thì việc cập nhật bản đồ liên tục cũng là thách thức nữa.

Có vẻ như Google không lo lắng quá. “Chúng tôi đã bản đồ hóa cả thế giới hai lần rồi,” một phát ngôn viên cho biết, ý nhắc đến Google Maps và tính năng Street View. Mọi dữ liệu mà những chiếc xe thử nghiệm của Google cần để định hướng đều được trữ trong máy vi tính gắn ngay trên xe, nhưng điều này có thể thay đổi. Trọng tâm của Google vào lúc này là đảm bảo công nghệ này sẽ có tác dụng, bà nói.

Bước đột phá của Mobileye là tìm cách để tạo ra bản đồ 3-D bằng cách dùng những vi xử lý dựa vào camera đã được cài đặt trong hàng triệu chiếc xe. Phần mềm Road Experience Management (Quản lý trải nghiệm trên đường) của họ có thể định vị những cột mốc và những thông tin trên đường có lựa chọn ở mức băng thông rất thấp (khoảng 10KB cho mỗi km lái xe) vì nó không ghi lại mọi chi tiết nhỏ nhất như Google. Dẫu không hoàn toàn chính xác như những bản đồ 3-D của Google, phần mềm của Mobileye khi kết hợp với những hình ảnh camera và những cảm biến khác có thể nhận biết vị trí của một phương tiện trong vòng 10 cm, khiến việc lái xe tự động là khả thi.

Thành lập năm 1999, Mobileye đang hưởng lợi nhờ hai xu hướng hiện nay. Gần như mọi xe đều được trang bị camera ở mũi xe trong vòng vài năm tới, vì ngành xe hơi cùng với các ban ngành an toàn giao thông ở Mỹ đã đồng ý biến hệ thống thắng khẩn cấp tự động trở thành tiêu chuẩn trên mọi phương tiện, và công nghệ này thường cần camera.

Ngoài ra, các hãng xe còn muốn cung cấp dịch vụ cập nhật phần mềm từ xa (over-the-air) cho những phương tiện của họ, giống như các nhà sản xuất điện thoại và máy tính đang làm. Theo nhận định của IHS Automotive, đến năm 2022, 98% xe mới ở Mỹ sẽ kết nối với “đám mây,” từ đó giúp mở ra luồng dữ liệu mà Mobileye cần để dựng bản đồ của họ. Shashua nói: “Có nhiều sự hỗ trợ để lắp đặt các thiết bị truyền thông và camera trong xe hơi là điều tốt.”

Với thị phần xấp xỉ 90% trong các hệ thống tự lái và sáng tạo như bản đồ hóa 3-D, có vẻ như Mobileye đang ở vị trí tốt trong tương lai của xe tự hành. Thương vụ IPO của công ty vào tháng 7.2014 là đợt niêm yết đầu tiên lớn nhất từng có đối với một công ty Israel. Năm 2015, họ đạt doanh thu 241 triệu đô la Mỹ, tăng 68%, và lợi nhuận ròng đạt 68,5 triệu đô la Mỹ. Dòng tiền tự do tăng gần gấp đôi, lên thành 96 triệu đô la Mỹ.

Nhưng cổ phiếu công ty đang được giao dịch ở mức 40 đô la Mỹ/đơn vị sau khi đạt đỉnh hơn 64 đô la Mỹ mùa hè năm ngoái. Giới đầu tư lo ngại trước sự cạnh tranh ngày càng mạnh từ những đối thủ mới như hãng bán dẫn Nvidia gần đây vừa tung ra những vi xử lý trí tuệ nhân tạo.

Lache nghĩ sự hoài nghi này là thiếu cơ sở. “Trong thế giới công nghệ, người ta quen với việc bị đối thủ đuổi kịp nhanh chóng,” ông nói. “Trong ngành xe hơi, chuyện này khó hơn nhiều. Tôi không nghĩ người ta hiểu được sự tinh vi trong những gì Mobileye đã đạt được.”

Đe dọa đang nổi lên từ Google hóa ra có thể lại là thứ đảm bảo cho thành công của Mobileye với tư cách đối tác của những hãng xe tên tuổi. Nhiều người e ngại Google muốn kiểm soát đời sống trên mạng của con người, dù ở nhà, trên điện thoại hay trong xe hơi. Những công ty xe hơi không muốn bị liên đới với mối lo này trong mắt khách hàng của họ.

“Chúng ta đang ở thời điểm mà các hãng sản xuất xe hơi không chỉ chăm chăm tìm kiếm giá rẻ nhất. Họ đang tìm kiếm lực lượng dẫn đầu,” Lache nói. “Với tôi, Mobileye là một phần trong sách lược phòng vệ của họ.” Cách tấn công tốt nhất, suy cho cùng, là cách phòng ngự tốt.

"Giỏi hơn người khác không có gì vĩ đại; điều vĩ đại thực sự là vượt qua chính mình.". ---- Ernest Hemingway

Tạp chí Forbes Việt Nam

Số 52 tháng 09.2017

 Số 52 tháng 09.2017

TƯƠNG LAI CỦA GIÁO DỤC

CÁC DOANH NGHIỆP ĐANG ĐẦU TƯ VÀO THỊ TRƯỜNG GIÁO DỤC VIỆT NAM SẼ ĐEM LẠI NHỮNG THAY ĐỔI GÌ ?

DANH SÁCH ĐẠI HỌC TỐT NHẤT MỸ • GIÀU NHẤT SINGAPORE

Các số báo khác